El birligin buzýǵa jol berilmeıdi

Osyǵan baılanysty arnaıy málimdeme (málimdeme mátini jeke berilip otyr – red) jasaǵan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Úkimet pen tıisti memlekettik organdarǵa shuǵyl tap­syrma berip, azamattardyń qaýip­sizdi­gin qamtamasyz etýdi tapsyrǵan bola­tyn. Oqıǵa sol kúni polısııa kúshi­men toqtatylyp, jaǵdaı tolyq baqy­laýǵa alyndy. Qazir onda vıse-premer Berdibek Saparbaev bas­ta­ǵan Úkimettik komıssııa jumys is­tep ja­tyr. Búginde aýyldaǵy jaǵ­daı tu­raq­talǵandyqtan, alasapyran­da úı­lerinen ketýge májbúr bol­ǵan tur­ǵyn­dar qaıta oralyp, qaýip­sizdikteri qam­ta­masyz etilgeni úshin Memleket bas­shy­syna rızashylyqtaryn bildirýde.

Aıta keteıik, arandatýshylardyń áleýmettik jelide taratqan habar­la­malarynyń kesirinen, atalǵan aýylda dúngender men qazaqtar arasyndaǵy kıkiljiń jappaı tóbeleske ulasty. О́kinishke qaraı, oqıǵa saldarynan materıaldyq qana emes, adam shyǵy­ny da boldy. Jambyl oblys­tyq polısııa departamentiniń málime­tinshe, oblystyq Tergeý basqar­masy Qazaqstan Respýblıkasy Qylmys­tyq kodeksiniń 293-baby, ıaǵnı buza­qy­lyq boıynsha sotqa deıingi tergeý jumystaryn bastady. Qazirgi kezde qaqtyǵysty bastaýshylar men qatysý­shylar anyqtalý ústinde. Jambyl oblysynyń polısııa departamenti azamattardan tek resmı aqparatqa ǵana senýdi, qaýesetter men túrli jalǵan aqparattardy taratpaýdy surap otyr. О́ıtkeni túrli áleýmettik jelilerde ótirik-rasy beımálim aqpa­rattar men beınejazbalardyń tarap ketkeni belgili.

Bul máselege Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aıryqsha nazar aýdaryp, óziniń Twitter-degi paraq­shasynda «Jambyl oblysy Qordaı aýdanynda buzaqylyq sıpattaǵy jappaı tóbeles boldy. Ony arandatýshylar óz paıdasyna qoldanbaq bolǵan. Polısııa jaǵdaıdy rettep, óz baqylaýyna aldy. Qoǵamdyq tár­tipti buzǵandar jaýapkershilikke tartylady», dep jazdy. Sondaı-aq Prezıdent qaıǵyly jaǵdaıǵa jol bergen memlekettik organ qyzmetker­leri men arandatýshylar jaýapqa tartylatynyn, zardap shekkenderge kómek kórsetiletinin de atap aıta otyryp, otandastarymyzǵa azamattyq jaýapkershilik ustanymdary úshin rızashylyq bildirdi.

Qordaı aýdanynda oryn alǵan oqıǵanyń saldaryn joıý maqsatynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen Úkimettik komıssııa qurylǵan bolatyn. Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mı­nıstriniń orynbasary Berdibek Saparbaev bastaǵan Úkimet komıssııa­sy Jambyl oblysyna arnaıy keldi. Ber­dibek Saparbaev Qordaı aýdanynyń ortalyǵy Qordaı aýylyndaǵy aýrý­hanaǵa baryp, toptyq tóbeles kezinde zardap shekken turǵyndarmen sóılesti.

Komıssııa tóraǵasyna me­dı­sı­nalyq mekemelerge 12 adam­nyń jat­qyzylǵany, 20 adamnyń baqylaýda ekeni jáne emhanadan shyǵarýǵa ázirlik júrip jatqany baıandaldy. Sonymen qatar 5 pa­sıent sanıtarııalyq avıasııa jelisi boıynsha Almaty qalasyna jáne 1 pasıent Taraz qalasyna aýys­­ty­rylǵan. Barlyǵyna qa­jet­­ti medı­sı­nalyq kómek to­lyq kólemde kór­setilýde. Jal­py, medısınalyq kómek­ke bar­ly­ǵy 127 adam júgingen, onyń ishin­de 84 adam tekserýden soń úı­lerine qaıtarylǵan.

 Barlyǵy zań aıasynda qarastyrylady

Qordaı aýdanynda bolǵan Berdibek Saparbaev jergilikti aqsa­qaldarmen de kezdesip, oryn alǵan qaqtyǵystyń negizgi se­bep­teri týraly surady. Bul ret­te Sortóbe aýylynyń tur­ǵy­ny Arlı Mýsarov munyń tur­mys­­tyq kıkiljiń ekenin, qazir jaǵ­daı­dyń turaqtalǵanyn aıta ke­lip, barlyǵy da zań boıynsha, qu­qyqtyq sala aıasynda bolsa eken degen tilegin jetkizdi. Berdi­bek Máshbekuly aýdandaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin Prezıdent tapsyrmasy boıynsha Úkimet komıssııasy Jambyl oblysyna arnaıy kel­genin atap ótti. «Biz sizderden, qo­ǵam­da bedeli bar aqsaqaldardan tur­ǵyndarǵa bizdiń jaǵdaıdy obek­tıvti turǵyda anyqtaý úshin kel­genimizdi túsindirýlerińizdi óti­nemiz. Kináliler jazasyn tartady. Barlyq zardap shekkenderge qajetti medısınalyq jáne bas­qa da kómek kórsetilip jatyr. Qazir basty másele – óńirdegi turaq­tylyqty, quqyqtyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý», dedi Berdibek Saparbaev. Jam­byl óńirine arnaıy kelgen Úkimet komıssııasy Qor­daı aýdanyn­daǵy, Masanchı, Aýqatty, Sor­tóbe eldi mekenderindegi qazir­gi jaǵdaımen de tanysty. Sony­men qatar jergilikti turǵyn­dar­men kezdesip, turǵyn úı­ler­di, áleýmettik jáne kommer­sııa­­­­lyq nysandardy aralady. Oqıǵa kezinde qaıtys bol­ǵan­­dar­dyń otbasylarymen kez­de­­s­ti. Sonymen qatar Úkimet komıssııasy jergilikti jerde áleýmettik-ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq sıpattaǵy máse­lelerdi sheshý boıynsha shuǵyl sharalar qabyldady.

Berdibek Saparbaev senbi kúni túnde Qordaı aýdanyndaǵy Ma­sanchı, Sortóbe, Qarasý, Qara­kemer aýyldaryn aralap, tún­gi ýaqyttarda qaýipsizdik pen qu­qyqtyq tártiptiń qamtamasyz etilýin tekserdi. Sondaı-aq Qarasý jáne Sor­tóbe shekara pýnktteriniń, onyń ishinde sanıtarııalyq-epı­demıologııalyq qyzmetterdiń jumys barysyn da kórip, aýdan­daǵy qaýipsizdikti qamtama­syz etetin quqyq qorǵaý organ­dary­nyń jeke quramymen sóılesti. Úki­met komıssııasy jergilikti jer­degi jaǵdaıdy baqylaý úshin Jambyl oblysynda bolady. Pre­zıdent tapsyrmasy negizinde Jambyl oblysynyń ákimdigimen birlesip, qaza tapqandardy jer­leýdi uıymdastyrý, keltirilgen zalal­dy baǵalaý jáne zardap shek­ken menshik nysandaryn qalpyna keltirý boıynsha ju­mys atqarady. Al Jambyl obly­sy­nyń ákimi, Úkimettik komıs­sııa­nyń múshesi Asqar Myrzah­metov bastaǵan jergilikti basshylardyń bári de búginde oqıǵa ornynda.

 Aýyldaǵy jaǵdaı turaqtaldy

Qazirgi kezde óńirde jaǵdaı turaqty. El aǵalary, jergilikti turǵyndar kópshilikti sabyrǵa shaqyryp, arandatýshylyqqa ermeýge úndedi. Qordaılyq qa­rııa­lar turmystyq máseleni el kólemindegi másele etip kór­setý­diń qajet emes ekenin aıtýda. «Sabyrǵa keleıik, tártip saqta­ıyq. Halqymyz, jastarymyz aman bolsyn. Bárimiz tynysh­tyqta ómir súreıik», deıdi aýdan turǵyny Álı Qalpaqov. Jergi­likti turǵyndarǵa da jaǵdaı­dyń qalypty ekeni, endi tártip­sizdiktiń bolmaıtyny, báriniń ba­­qy­laýda ekeni túsindirilýde. Aýylda qazir tynyshtyq ornaǵan. Kóshede mezgilsiz júrgen kólikter de, adamdar da kórinbeıdi. Jer­gi­likti jurtshylyq Prezıdent pár­menimen Úkimettik komıs­sııa­­nyń qurylǵanyn, jaǵdaıdy baqylaýǵa alǵanyn quptap, rıza­shy­lyqtaryn bildirýde.

Prezıdentke alǵys aıtamyz

Arlı Mýsarov,

Qordaı aýdany, Sortóbe aýylynyń turǵyny:

– Qordaı aýdanynda turmys­tyq jaǵdaıdan týyndaǵan qaq­ty­ǵystyń sońy qaıǵyly jaǵ­daı­larmen aıaqtaldy. Bul óte óki­nishti. Aýyldaǵy jaǵdaı búkil elge tarady. Alaıda, eldiń basyna osyndaı qıyn jaǵdaı kelip jatqanda, el aǵalarynyń kóp kóme­gin kórdik. Memleket basshy­sy Qasym-Jomart Toqaevtyń pármenimen der kezinde qurylǵan  Úkimettik komıssııa aýyldardy aralap, turǵyndarmen kezdesýde. Istiń mán-jaıyna úńilip, aýdan ahýalyn jiti baqylaýǵa aldy. Árdaıym turaqtylyq pen tatýlyqty tý etip júrgen qazaq eliniń basshysy Qasym-Jomart Kemelulyna alǵys aıtamyz. Qazir aýylda dúrbeleń basyldy. Jaǵdaı turaqty. Memleket tara­py­nan kópshiliktiń qaýipsiz­digi úshin tıisti jumystar at­qa­ry­lýda.

Talaı jyldan beri Qordaı jerinde ómir súrip kelemiz. Yntymaǵy men birligi jarasqan qazaq halqymen birge bir elde, bir jerde turamyz. Halyqqa eń birinshi tynyshtyq pen beı­bitshilik kerek. Qazaq eliniń beı­­bitshilik saıasaty Qordaı aýda­nynda bolǵan oqıǵa kezinde de joǵary deńgeıde kórinis tap­ty. Halyqty sabyrǵa shaqyryp, jol kórsetken, elge barlyq múm­kin­dikti jasaǵan Prezıdentke rah­met! Bul – turmystyq kıkil­jiń. Endi barlyǵy da zań boıynsha, quqyqtyq sala aıasynda rettelse eken deımin. Mundaı jaǵdaı endi qaıtalanbasyn dep tileımin. Elimizde tek tynyshtyq bolsyn!

Aısha Idybo,

oblystyq «Vynhýa» dúngen mádenı assosıasııasynyń tóraıymy:                                                                         

–  Eki-úsh kúnnen beri eldiń bá­rin ábigerge salyp jatqan el ishin­­degi dúrbeleń basyldy. Talaı jyldan beri tatý-tátti kún ke­ship kele jatqan eldiń arasyn­da osyn­daı kelispeýshilik bola­dy dep oılaǵan joqpyz. Adamdar­dyń qashanda tileıtini tynysh­tyq qoı. Bizdiń de tynyshtyqta, beı­bit­shilikte ómir súrgimiz keledi.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev shuǵyl sheshim qabyldap, Úkimettik komıssııany Qor­daıǵa jiberdi. Munda tártip saq­shylary da jaǵdaıdy retke kel­tirýde. Aýylymyz qaıtadan baıa­ǵy qalpyna kelip, halyq baıaǵy­daı alańsyz ómir súre bas­tady. Ásirese balalardyń qaýip­­sizdigi birinshi orynda bol­ǵany qýantady.

Búginde aýyldaǵy jaǵdaı qal­pyna keldi. Adam shyǵyny boldy. Al komıssııany bastap kelgen Berdibek Saparbaev jergilikti halyq­pen kezdesip, órtelgen úıler­diń qalpyna keltiriletinin, barlyq shyǵynnyń óteletinin aıtty. Halyqty sabyrǵa shaqy­ryp, dál qazir alańdaýǵa eshqan­daı da negiz joq ekenin málim­dedi. Shynynda da polıseıler tur­ǵyn­dardyń qaýipsizdigin qorǵap, kúni-túni jumys atqarý­da. Ol úshin memlekettiń basynda otyrǵan azamattarǵa alǵys aıtamyn. Eldiń arasy qashanda beıbit bolsyn dep tileımin. Azamat­tar­dy tártipke baǵynyp, sabyr saq­taýǵa, tynyshtyqpen ómir súrýge shaqyramyn. Endi mundaı jaǵdaı qaıtalanbaıdy dep senemin.

 Buzylǵan úıler qalpyna keltirilip, kómek kórsetiledi

Senbi kúni túnde Jambyl oblysy­nyń Qordaı aýdanynda quqyqtyq tártipti buzý faktileri tirkelgen joq. Jaǵdaı turaqtaldy, aýyl­dyqtardyń ómiri qalypty arnasyna túsýde.

Úkimet komıssııasy jumysy­nyń ekinshi kúnin aýyldar men shekara mańy ótkizý pýnktterin aralaýdan bastady.

«Qarasý» shekara beketinde adamdar joq, al Qyrǵyzstannan kelgen adamdar kezegi «Aýqatty» pýnkttinde paıda bolǵan. Bular – osyǵan deıin kórshiles respýb­lıkaǵa ketip qalyp, endi úılerine oralyp jatqan qazaqstandyqtar. Olardyń ishinde áıelder men balalar kóp.

Berdibek Saparbaev otandas­tarymyzdan sabyrlyq saqtap, arandatýlardyń yqpalynda ket­peýdi surady.

«Sizderden arandatýlarǵa ermeýdi suraımyz. Buzylǵan bar­lyq úılerdi biz qalpyna kel­tiremiz, otbasylarǵa kómek kór­­setemiz. Bizdiń mamandar jumys istep jatyr, zalaldy baǵalaýda. Barlyǵyńyzǵa taǵy aıtary­myz, ketip qalǵan, qazir Qy­rǵyz­standa óz týystaryn pana­lap jat­­qan jaqyn-jýyq­tary­ńyzǵa el­ge qaıtý kerek­tigin jetkiz­seńiz­der», – dedi B.Sapar­baev ótkizý pýnkttin­de jınalǵan qaýym­ǵa. Ol son­daı-aq ótken táýlik ishin­de esh­qandaı oqıǵa da, quqyq buzý­shy­lyq ta bolmaǵanyn, jaǵdaı turaq­tal­ǵanyn atap kórsetti.

Aıta keteıik, elge oralyp jat­qan qazaqstandyqtar shekaradan jeńildetilgen rejimde ótedi.

Úkimettik komıssııa Sortóbe jáne Masanchı aýyldarynda bolyp, qaza tapqandardyń otbasylaryna baryp kóńil aıtty.

«Prezıdent Q.K.Toqaev pen Úki­­mettiń atynan shyn qaıǵyryp kó­ńil aıtamyz. Biz sizderdi bul qıyn­­­­­­dyqta qaldyrmaımyz, qaýip­­siz­dikterińizdi qamta­ma­syz ete­miz. Otbasylary­ńyzǵa kó­­mek­­­­te­semiz, memleket sizderdi qol­­­­daı­­­­tyn bolady», dedi B.Saparbaev.

Qaza tapqandardyń týǵan-týys­tary men jergilikti turǵyn­dar bılikten kinálilerdi taýyp, jazaǵa tartýdy surady.

Sonymen qatar vıse-premer tártipsizdik kezinde zardap shekken turǵyn úılerdi, áleýmettik jáne kommersııalyq nysandardy aralap kórdi.

«Memleket basshysy otba­sylar­ǵa barlyq qajetti kómek­ti jáne qoldaýdy kórsetýdi tap­syrdy. Komıssııa quramyn­da In­dýs­trııa jáne ınfraqury­lym­dyq damý birinshi vıse-mınıstri Q.О́s­kenbaev keldi. Qazir mamandar keltirilgen zardapty baǵalap ja­tyr, barlyǵy qoldanystaǵy zańna­maǵa sáıkes qalpyna keltiriletin bolady», dedi B.Saparbaev.

Sonymen qatar Úkimet komıs­sııasynyń músheleri jerleý rásimderine qatysty.

Jambyl oblysy