Genderlik teńdik, barlyq áıelder men qyzdardyń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý, elimizdiń turaqty damý maqsattaryn iske asyrý jónindegi memlekettik strategııasynyń basty basymdyqtary. Otbasyn nyǵaıtýǵa, otbasy-rýhanı qundylyqtardy qalyptastyrýǵa, otbasyndaǵy kemsitý men zorlyq-zombylyqty joıýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalyq qujattardy iske asyrý boıynsha qajetti barlyq shara qabyldanýda.
Qabyldanǵan halyqaralyq mindettemelerdi eskere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń 2025 jylǵa deıingi strategııalyq damý josparynda «Otbasylyq qundylyqtardy saqtaý jáne genderlik kemsitýge jol bermeý» mindeti bekitilgen jáne oǵan qol jetkizý boıynsha sharalar qarastyrylǵan. Barlyq memlekettik ınstıtýttardyń, jurtshylyqtyń jáne úkimettik emes uıymdardyń birlese atqarǵan jumystary nátıjesinde Qazaqstanda áıelderge jáne balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqqa qarsy kúres memlekettik bıliktiń basty baǵyty bolýda.
Áıelderdiń quqyqtary týraly aqparattandyrýdyń deńgeıin arttyrý maqsatynda ishki ister organdarynyń áıelderdi zorlyq-zombylyqtan qorǵaý jónindegi bólinis qyzmetkerleri buqaralyq aqparat quraldary arqyly belsendi nasıhattaý jumysyn júrgizýde.
Joǵarǵy sottyń ınternet-resýrsynda «Áıelderge arnalǵan quqyqtyq kómek» atty arnaıy bólim qurylǵan. Onda áıelderge qatysty kemsitýshiliktiń barlyq nysanyn joıýǵa qatysty qajetti aqparattar jarııalanǵan.
Turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qımyldardyń pármendi sharasy ákimshilik jaýapkershilik ınstıtýty bolyp tabylady. Osy rette otbasylyq-turmystyq qarym-qatynastar salasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardyń profılaktıkasyna baǵyttalǵan zańnamalyq bazany jetildirý boıynsha da jumystar júzege asyrylýda. Endi polısııa qyzmetkerleri janjalqoılardy 1 aıǵa deıingi merzimde jábirlenýshimen baılanysyn shekteı alady. О́z kezeginde quqyq buzýshylardyń minez-qulqyna erekshe talaptar belgileý kezinde sottar da alkogoldik ishimdikter, esirtki quraldary men psıhotroptyq zattardy tutynýǵa tyıym salý túrinde shekteýler belgileıdi.
Degenmen turmystyq qylmys profılaktıkasy úkimettik emes uıymdardyń múmkindikterin qoldaný arqyly tıimdi bolatynyn kórsetti. Ákimdikterge turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna kómek kórsetý boıynsha arnaıy uıymdar qurý, sondaı-aq memlekettik áleýmettik tapsyrys arqyly áleýmettik baǵdarlamalardy iske asyrýǵa qatysatyn úkimettik emes qurylymdardy qarjylandyrý ýákilettikteri berildi. «Arnaýly áleýmettik qyzmetter týraly» zańǵa sáıkes ómirlik qıyn jaǵdaıda júrgen adamǵa (otbasyna) jáne turmystyq zorlyq-zombylyq kórgen jábirlenýshilerge atalǵan qyzmetterdi bıýdjettik qarajat esebinen alýǵa múmkindik berilgen.
Standart sheńberinde turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryn ıdentıfıkasııalaý Áleýmettik beıimsizdikke jáne áleýmettik deprıvasııaǵa ákep soqqan qatygezdik qarym-qatynastyń bar-joǵyn baǵalaý krıterııleri negizinde aıqyndalady. О́mirlik qıyn jaǵdaıda qalǵan balalarǵa jedel quqyqtyq jáne psıhologııalyq kómek kórsetý úshin táýlik boıy «150» biryńǵaı telefondyq jelisi jáne Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bala quqyqtary jónindegi jedel ýákildiń táýlik boıǵy «111» call-centre qyzmeti jumys isteıdi.
«Áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqsyz 16 kún» aksııasy sheńberinde quqyqtyq den qoıýdyń tıisti sharalaryn qabyldaı otyryp, polısııa organdarynda esepte turǵan, onyń ishinde otbasylyq-turmystyq salada jáne qolaısyz otbasynda quqyq buzýshylyqtarǵa beıim adamdardy tekserý júzege asyrylady.
Ishki ister mınıstrliginiń joǵary oqý oryndary bazasynda turmystyq zorlyq-zombylyqtyń jolyn kesý, adam saýdasy, jezókshelik profılaktıkasy jáne oǵan kámeletke tolmaǵandardy tartýdyń aldyn alý máseleleri zerdelenedi.
Qazirgi ýaqytta, Memleket basshysynyń 2019 jylǵy 2 qyrkúıektegi «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý sheńberinde Ishki ister mınıstrligi «Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly kodeksine» otbasylyq-turmystyq qarym-qatynastar salasyndaǵy zańǵa qaıshy is-áreketter úshin jaýapkershilikti kúsheıtýge baǵyttalǵan túzetýler ázirledi.
Maqsat BAIBOLOV,
Ishki ister mınıstrligi Ákimshilik polısııa komıtetiniń tóraǵasy