Oblystyq ishki saıasat basqarmasy til mamandarynyń, ǵalymdardyń qatysýymen latyn álipbıiniń jańa nusqasyn talqylaý maqsatynda keleli keńes ótkizdi. Tilderdi damytý jáne onomastıka bóliminiń basshysy Aıgúl Talpaqova jýyrda Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń ǵalymdarymen birlesip, latyn álipbıine baılanysty onlaın semınar ótkizgenin, onda latyn álipbıiniń jetildirilgen nusqasy talqylanǵanyn aıtyp ótti. Quramyna 70-ke jýyq til ǵalymy kirgen orfografııalyq jumys toby aqpan aıynda respýblıka kóleminde ashyq talqylaýǵa usynylǵan úsh nusqanyń ishinen «Á» nusqasyn tańdap otyr. Oblystyq ishki saıasat basqarmasy ótkizgen jıynda da oblystyq oqý-ádistemelik ortalyǵynyń mamandary, ýnıversıtet oqytýshylary álipbıdiń osy jobasyn qoldaıtyndyqtaryn jetkizdi.
Osy arada, «Á» nusqasynyń artyqshylyǵy qandaı degen máselege kelsek, ǵalymdardyń aıtýynsha, bul jobalyq nusqada qazaq tilinde qalyptasqan álipbı dástúrine saı áripterdiń rettiligi men júıeliligi qalpyna keltirildi. Eskerilgen usynystar men pikirlerdiń negizinde jańa qazaq álipbıin kópshilikke ońaı úıretýge, kóz jáne qol daǵdysyn tez qalyptastyrýǵa, sondaı-aq onyń emle erejelerin meńgertýge de qolaıly bolmaq. Ǵalymdar usynyp otyrǵan álipbıde 31 árip bar, onyń 4-eýi ýmlaýt, brevıs, makron, sedıl dıakrıtıkalyq tańbasy arqyly berilgen.
Jobadaǵy dıakrıtıkalyq tańbalar latyn álipbıimen jazatyn kóptegen tilde qoldanylady, mysaly, ýmlaýt nemis, shved, ısland, fın, vengr, túrik, ázerbaıjan álipbılerinde de jińishke daýysty dybystyń tańbasyn bildiredi. Brevıs esperantoda, moldova jazýynda, túrik álipbıinde daýyssyzdyń tańbasyna, sedıl fransýz, túrik, latysh álipbılerinde yzyń daýyssyzdarǵa, makron daýystylarǵa nemese daýysty qataryna ótken daýyssyzdarǵa paıdalanylady. Sondyqtan qazirgi álemde latyndy biletin kez kelgen jazarman, tiline, ultyna qaramastan, ýmlaýtty áriptiń jińishke daýysty dybys ekenin, sol sııaqty aıtyp ketken basqa da dıakrıtıkanyń dybystyq mazmunyn birden ajyratady. Jıynda Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń ǵylymı hatshysy Anar Fazyljanovanyń onlaın rejimde jasaǵan baıandamasy tyńdalyp, ǵalym óz sózinde latyn álipbıiniń jańa nusqasyna egjeı-tegjeıli toqtalyp ótti. Onyń aıtýynsha, jańa álipbıde daýysty dybystardyń jińishke syńaryn belgileýshi dıakrıtıkalyq tańba retinde ýmlaýt alynǵan, sebebi ýmlaýttyń tańbasynda «jińishkelikti bildirý» degen konsepti ǵana bar. Sonymen birge ýmlaýtpen jińishke daýysty dybys áripterin tańbalaǵan latyn álipbıli tilderdiń qatary kóp: nemister, shvedter, vengrler, túrikter, ázerbaıjandar, túrikmender jáne taǵy basqalary.
Latyn álipbıiniń jańa nusqasyn talqylaýǵa arnalǵan jıynǵa qatysqan Aqmola oblystyq oqý-ádistemelik ortalyǵynyń dırektory Qarataı Tólekeev, ortalyqtyń ádiskeri Ásemgúl Qarsaqbaeva, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıtetiniń oqytýshysy Laıs Qapezuly tárizdi til mamandary álipbıdiń «Á» nusqasyn qoldaıtyndyqtaryn jetkizdi.
Aqmola oblysy
