Qazaqstan halqy el damýy men birliginiń, azamattar quqyqtarynyń múltiksiz saqtalýynyń kepili – Konstıtýsııa kúnin jan-jaqty atap ótýde. Ata Zań 18 jyl ishinde qoǵam men bıliktiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge ólsheýsiz úles qosyp keledi.
Keshe Aqordada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qylmystyq kodekstiń jańa redaksııasynyń, jańa Qylmystyq-is júrgizý kodeksi men Qylmystyq-atqarý kodeksi jańa redaksııasynyń jobalaryn qaraýǵa arnalǵan keńes ótkizdi.
О́z sózinde Qazaqstan Prezıdenti sońǵy úsh jylda elimizdiń quqyq qorǵaý organdary júıesine eleýli reforma júrgizilgenin atap ótti.
– Qazaqstan halqyna byltyrǵy Joldaýymda quqyq qorǵaý júıesine reforma júrgizý, sondaı-aq Qylmystyq kodekstiń jańa redaksııasynyń, jańa Qylmystyq-is júrgizý kodeksi men Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jańa redaksııasynyń jobalaryn ázirleý týraly tapsyrma bergen edim. Jyl boıy tıisti jumys júrgizildi. Endi biz ázirlengen jobalardy qarap shyǵyp, olardy Parlamentke engizý jóninde tapsyrma berýimiz qajet, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Keńes barysynda Qylmystyq jáne Qylmystyq-is júrgizý kodeksteriniń jobalary boıynsha jasaǵan baıandamasynda Bas prokýror Ashat Daýylbaev jobalarda qylmystyń barlyq jańa túrine qarsy tıimdi kúres júrgizý úshin negiz qalanǵanyn, balalar men jetkinshekterdiń quqyqtary men bostandyqtaryna kez kelgen ozbyrlyq kórsetýshiliktiń qatań jazalanatynyn atap ótti.
Bas prokýror adam ólimine baılanysty emes ortasha jáne ortasha aýyrlyqtaǵy qylmystar úshin negizgi jaza retinde kólemi ulǵaıtylǵan aıyppul belgilengenin atap ótti.
–Qylmystyq kodeks jobasynda túzetý jumystaryn atqarý tártibi men mazmuny ózgerip, aıyppulǵa jaqyn balama retinde belgilendi jáne bıýdjetke tólenýi tıis naqty soma kóleminde esepteldi, – dedi A.Daýylbaev.
Buǵan qosa, Bas prokýror Qylmystyq kodekstiń jobasy 467 baptan – 98-i Jalpy jáne 369-y Erekshe bólimnen turatynyn, sonymen birge, «ilespeli» zańjoba retinde 12 kodeks pen 47 zańǵa túzetýler engizýdi qarastyratynyn málim etti.
О́z kezeginde Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov Qylmystyq-atqarý kodeksi jobasynyń negizgi erejeleri men jańa engizilimi týraly habardar etti.
Q.Qasymov kodeks jobalarynda, eń aldymen, bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jazany oryndaý mehanızmi jetildiriletinine toqtaldy.
Ishki ister mınıstri Qylmystyq kodekste qylmystyq áreketter quramdary alǵash ret engizilgendikten, Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jobasynda tutqyndaý, sheteldikter men azamattyǵy joq tulǵalardy el aýmaǵynan shyǵarý tárizdi jazalardy oryndaý tártibi reglamentteletinin de málimdedi.
Sonymen qatar, Q.Qasymov halyqaralyq tájirıbege sáıkes, alǵash ret Kodeks jobasynda buǵan deıin Túzeý mekemeleriniń ishki tártibi qaǵıdaty túrindegi vedomstvolyq normatıvtik aktilerde belgilengen sottalǵandardyń quqyǵy men mindeti kórsetilgenin atap ótti.
Keńes barysynda sóz sóılegender jobany ázirleýshilerdiń álemniń damyǵan elderiniń ozyq tájirıbelerin zerdelegenin jáne nazarǵa alǵanyn, bul qujattyń sapaly daıyndalǵandyǵy týraly aıtýǵa múmkindik beretinin atap ótti.
Nursultan Nazarbaev qarastyrylyp otyrǵan kodekster Negizgi Zań erejeleri men Quqyqtyq reforma tujyrymdamasyn damytý úshin, sondaı-aq Qazaqstan halqyna byltyrǵy Joldaýdy oryndaý aıasynda qabyldanatynyna toqtaldy.
Qazaqstan Prezıdenti jańa kodekster jobalary azamattarymyzdyń ómirine tikeleı yqpal etetin, olardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etetin mańyzdy qujattar ekenin atap kórsetti.
– Qylmystyq kodekstiń jańa redaksııasynyń, jańa Qylmystyq-is júrgizý kodeksiniń jáne Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jańa redaksııasynyń qaralǵan jobalary jaqsy ázirlengen jáne Parlament Májilisiniń qaraýyna engizýge bolady. Jalpy, olardy qoldanysqa engizý merzimin shamamen 2015 jyldyń 1 qańtaryna belgileı otyryp, usynylǵan kodeksterdiń negizgi parametrlerin maquldaýǵa bolady dep sanaımyn, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev kodeksterdi qabyldaý saldaryn keshendi taldaýdyń jáne el turǵyndaryna túsindirý jumystaryn júrgizýdiń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy.
Qazaqstan Prezıdenti sottardyń rólin arttyrý jáne eldegi quqyq tártibi júıesin nyǵaıtý jumystaryn odan ári kúsheıtý qaj ettigine de toqtaldy.
Keńes sońynda Memleket basshysy barsha qazaqstandyqtardy Konstıtýsııa kúnimen quttyqtady.
–––––––––––––––––
Sýretti túsirgender
S.Bondarenko,
B.Otarbaev.
