Indetti jeńetin kúsh – bilim men tártip

Elimizdiń eń úlken baılyǵy – adam ómiri men densaýlyǵy, ult qaýip­sizdigi. Biz barshamyz osy qundylyqtardy qorǵap, saq­taýy­myz kerek. Qazaqstan hal­qy osyndaı syn saǵatta ózine tán tó­­zimdiligi, zor senimi men aýyz­bir­­shiligi arqyly bul qaterdi min­detti túrde jeńip shyǵady dep senemiz.

Osyndaı qıyn-qystaý kezeńde elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń der kezinde halyqqa úndeý jarııalaýy barshamyzǵa degen úlken qamqorlyqtyń, jana­shyr­lyqtyń belgisi dep bilemiz. Elbasynyń «Birlese bilgen el bárin jeńe­di» atty maqalasy qaterli kezeń­di bastan ótkerip otyrǵan qazaq­stan­dyqtarǵa erekshe demeý bolyp,  jigerlendirdi.

Ár ýaqytta halqynyń qamyn oı­laı­tyn Elbasy bul maqalasynda: «Mem­leket bul qıyndyqtan shyǵý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaıdy jáne tıisti sharanyń barlyǵyn atqarady. Birde-bir adam, elimizdiń eshbir azamaty qamqorlyqsyz qalmaıdy» dep atap ótti.

Dúnıe júzin qursaýlap ba­ra jat­qan pandemııa damyǵan el­derdiń ózinde ekonomıkalyq daǵdarys týǵy­zyp, tyǵyryqtan shyǵýdyń jańa she­shimderin qaras­tyrýǵa májbúrleýde. Elbasy júrgizgen júıeli refor­malar nátıjesinde aýyl sharýa­shylyǵy  damyp, Qazaqstan ózin et-sút jáne taǵy basqa da azyq-tú­lik ónimderimen emin-erkin qam­ta­masyz etip qana qoı­maı, álem­degi astyq eksporttaýshy al­ǵash­qy alty memlekettiń qata­ryna qosyldy.

Bul reformalar jóninde Elbasy óz maqalasynda «bolashaq úshin, alda kútip turǵan osyndaı almaǵaıyp zamandar syna­ǵyn erkin eńserý úshin kóp qar­jy-qarajat salyp, zor jaýap­ker­shilikpen atqarylǵan bul re­for­malardyń durys bolǵanyn ómir­diń ózi dáleldedi» dep atap ótti.

Ár memlekettiń jarqyn bola­shaǵy, órkenıettiligi bilimine, ǵylymyna, óneri men mádenıetine, jańarǵan óndirisine tikeleı baılanysty. Bizdiń ǵalymdarymyz da osy qıyn ýaqytta halyqqa jan-jaqty kómek kórsetýde. Elbasy aıtqandaı, ǵylym-biliminiń jetistigin ortaq maqsat jolyna birlese jumylyp, yntymaqtasa áreket etýde.

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly eldegi tótenshe jaǵdaıǵa tikeleı basshylyq jasap, barlyq múmkindikterdi qarastyryp otyr. El Prezıdenti jaqynda ǵana Ulttyq bıotehnologııa ortalyǵynda bolyp, otandyq ǵalymdardyń koronavırýstyq ınfeksııaǵa qarsy vaksına qurý boıynsha bastalǵan jumystar týraly aqparat aldy. Bul ju­mysqa Ulttyq bıotehnologııa ortalyǵy, Qazaq ulttyq ag­rar­lyq ýnıversıteti, Jambyl oblysy, Qordaı aýdanyndaǵy Bıologııalyq qaýipsizdik ǵy­lymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵa­lymdary tikeleı atsalysýda. Prezı­dent bıolog ǵalymdardyń eńbegin joǵary baǵalap, otandyq ǵylymnyń damýyna jan-jaqty qoldaý kórsetý kerektigin aı­ryq­sha atap ótti.

Saqtyq sharalaryn bul­jyt­­paı oryndaý – barsha­myz­dyń mindetimiz. Búginde ýnıver­sı­tetimizdiń ustaz-ǵalymdarynan quralǵan volon­ter­lerdiń kú­shi­men jatyn oryndary ázirlenip, №10 «Aq qaıyń» stýdenttik úıine qalanyń 210 medısına qyz­metkeri ornalastyryldy. Ýnıversıtet stýdentteri aǵym­daǵy jyldyń 16 naý­ryzynan bastap qashyqtan oqytý jú­ıesine kóshirildi. Karantın rejimi kezeńinde oqý ornynyń ǵalymdary, oqytýshylary keste boıynsha qashyq­tan sabaq berýde. Bizdiń bilikti de bilimdi ustaz-ǵalymdarymyz jańa teh­no­logııalardyń múmkindigin paıda­lana otyryp, qazaqstandyq já­ne sheteldik joǵary oqý oryn­darymen, ǵylymı ortalyq­tar­men baılanystaryn úz­beı, qa­shyqtan bilim berýge,  ǵylymı ju­mystardy júrgizýge jáne aýyl­sharýashylyq taýar óndirý­shilerine aqparattyq keńes berýge tolyǵymen múmkindik alyp otyr.

Bıyl 30 naýryzda «Ult­tyq agrarlyq ǵylymı-bi­lim berý orta­lyǵy» KeAQ bas­qar­ma tóraǵasy Tóleýtaı Rahym­be­kov tikeleı efır­de aýyl sharýa­shy­lyǵy taýar óndi­rýshiler úshin onlaın-keńes ótkizip, enshiles uıymdardaǵy kóktemgi egis jumystarynyń barysy týraly jan-jaqty aıtyp bergen. Endi osy orta­lyqtyń ǵalymdary aptasyna úsh ret tikeleı efırge shyǵyp, onlaın reji­minde fermerlerge keńes berýde.

6 naýryz kúni Qazaq ulttyq ag­rar­lyq ýnıversıtetiniń 34 sarapshy ǵalymy onlaın-keńes berdi. Oǵan bir kúnde 2 myńǵa jýyq aýyl kásipkerleri men agrar­lyq sala eńbekkerleri tike­leı baılanysqa qosylyp, ózde­rine qajetti aqparattar men paıdaly keńes aldy. Ýnıversıtet ǵalymdary oqý-tájirıbe sharýa­shylyǵynda kóktemgi egis ju­mystaryn bastap ketti. Ýnıver­sıtette «Sıtýasııalyq ortalyq» jumy­sy júıeli jolǵa qoıylǵan, oqý orny saıtynda «AgroDamý» paraq­shasy bar. Onda fermerler ózderin qyzyq­tyratyn ta­qy­ryptarǵa baılanysty suraqtaryn jibere alady. Bizdiń ǵa­lym­dar olarǵa mindetti túrde jaýap be­redi.

Men ózimniń jáne agrarlyq salada qyzmet atqaryp júrgen ǵalymdardyń atynan, osyndaı qıyndyqtan shyǵý úshin qol­dan kelgenniń bárin jasaı­myz jáne tıisti sharanyń barlyǵyn óz ýaqytynda tıimdi atqaramyz dep bilemin. Búgingideı qaterli kezeńde árqaısymyzdyń jaýap­ker­shiligimiz artyp otyr. Rýhy bıik qazaq eli óziniń aýyz­bi­r­shiliginiń, ustamdylyǵy men tózimdiliginiń arqasynda osy bir aýyr synaq kezeńin aman-esen ótetinine tolyq senimdimin.

Tilektes ESPOLOV,

Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń rektory, UǴA akademıgi