...Esine anasy Úrzııa, ájesi Qataı, naǵashy apasy Ryskúl oralady. Aýyldaǵylar naǵashy apasyn «Quraqshy kempir» desetin. О́ıtkeni, búkil aýyldyń quraq kórpesi osy Ryskúl apanyń ıne-jibinen shyǵatyn. Oshaqtyń úsh butyndaı otbasylyq osy úshtaǵannyń ortasynda erkelep ósken Zahıra ismerlikti qanyna bala kezinen sińirdi. «Zer qadirin zerger biler» dep qoıyp, úsh anasy da kóılek-kónshekterdi birinen keıin birin qulpyrta tigip otyrǵanda, shyny kerek, Zahıra keıin osy óner óziniń de túpkilikti kásibine aınalar dep oılamaǵan.
...Esine anasy Úrzııa, ájesi Qataı, naǵashy apasy Ryskúl oralady. Aýyldaǵylar naǵashy apasyn «Quraqshy kempir» desetin. О́ıtkeni, búkil aýyldyń quraq kórpesi osy Ryskúl apanyń ıne-jibinen shyǵatyn. Oshaqtyń úsh butyndaı otbasylyq osy úshtaǵannyń ortasynda erkelep ósken Zahıra ismerlikti qanyna bala kezinen sińirdi. «Zer qadirin zerger biler» dep qoıyp, úsh anasy da kóılek-kónshekterdi birinen keıin birin qulpyrta tigip otyrǵanda, shyny kerek, Zahıra keıin osy óner óziniń de túpkilikti kásibine aınalar dep oılamaǵan.
«Basqa tússe baspaqshyl». Toqsanynshy jyl kelgende jalǵa jer alyp, pııaz egip te kórgen, biraq ol óte aýyr jumys eken. Jumysynyń qıyndyǵyn qoıshy, shydar da kóndiger, eń jamany ósirgen ónimińdi ótkerý eken. «Sonoý Reseı asqan taýaryń aman-esen ótip, aqshasyn qolyńa túp-túgel sanap ala alasyń ba, joq pa?» degen kúmándi saýal janyńdy qınaıdy eken... Sol tusta, jelkildep júrgen shaǵynda apa-ájelerinen úırengen ónerdi ógeısitpeý kerek ekenin túsingeni. Sándep, áshekeılep, zerlep úı jasaýyn tigý – qolǵa ala bilse naǵyz kásip. Buryn bazarǵa barsa, mundaı tańsyq dúnıelerdi kórshi qyrǵyz eliniń qyz-kelinshekteri satyp turatynyn kóretin. Bizdiń aǵaıyndar bolsa qyzdaryna jasaýdy, úıleriniń tórine tóseıtin kórpelerdi talasyp-tarmasyp solardan satyp alyp jatady. Tipti, matasynyń shydamdylyǵy men maqtasynyń qalyń-juqalyǵyna, tigisi men sániniń sapasyna da mán bermeıdi. Osydan keıin...
...Kóp uzamaı Zahıranyń ınesinen shyqqan jasaý buıymdar Jambyl óńirindegi aq jaýlyqty analardyń «hıtyna» aınaldy. Tipti, «brend» dese de bolǵandaı. Sheberligin ushtaı kele kórpelerge «at qoıý» kerek ekenin túsindi. Mysaly, jazýshy Ázilhan Nurshaıyqovtyń «Mahabbat qyzyq, mol jyldar» atty romanyndaǵy «Qyzyl kórpe» hıkaıasyn bilmeıtin qazaq joq, sondyqtan qyz jasaýyndaǵy kórpelerdiń birin «Mahabbat kórpesi» dep atap, betine aqqýdyń sýretterin zer jippen kestelep túsirse qaıter edi?!. Ári ádemi, ári jarnama emes pe!.. Sosyn ol basqa kórpe-jastyqtarmen birge mindetti túrde ótedi.
Zahıranyń kórpeleriniń tigisin aıtsańshy bárinen de! Matasynyń myń qubylǵan túsi óz aldyna bir tóbe. Qarasań kóz toımaıdy. О́nerlige esik qaı jerde de ashyq. Araǵa kóp ýaqyt salmaı, Taraz qalasynan «Jasaý» degen jańa fırma ashyldy. Jasaý satyp alýshylar da kóbeıdi. Búginde Zahıranyń úıiniń aýlasyna bara qalsańyz jaıylǵan kórpelerdi, qyzdyń jıǵan júgindeı tekshelengen quraq kórpeshelerdi kóresiz. Kóresiz de: «ata-babalarymyzdyń «kúshińe senbe, isińe sen», «qoly bilgen qum ústinen keme júrgizer» degendegi aıtpaǵy osy eken-aý dep razy bolasyz.
Zahıra bul iste, árıne, jalǵyz emes. О́ziniń janyn da, isin de túsinetin, aqyl-parasatymen de qoldap, qorǵap, kásibiniń órge domalaýyna tilektes bolyp júrgen jary О́mirzaq bar. Uly da qasynda. Al Zahıra apalarynan is tigýdi úırenemiz dep kelgen qyz-kelinshekterdiń ózi bir shoǵyr. Boıjetkender osy sheberhanadan úılenip, otaý quryp ta jatyr. Zahıranyń bergen tárbıesi men taǵylymy olarǵa qut bolyp qonýda. Nege deseńiz, munda olar ulttyq naqyshqa salyp kórpe-jastyq tigýmen ǵana aınalyspaıdy, sonymen birge, otbasylyq tárbıeniń álippesimen de tanysady. Ol – sabyrlylyq, ol – iskerlik, ol – parasattylyq. Al bul qasıettersiz olar ózderiniń baqytty otbasyn qura almaıtynyn biledi. Sondyqtan Zahıranyń qyzdary ustazdaryna qashanda razy.
– Toqsanynshy jyldary anamnan, ájemnen jáne naǵashy apamnan boıyma sińgen ónerdiń qyzyǵyn kóre bastadym dedim ǵoı. Ásirese, Naýryz merekesi bastalǵan kezinde bataǵa kenelem de qalam. Shaıqoryq aýylynyń aqsaqaldary men aq jaýlyqty analary men tikken kımeshekti, shymyldyqt y, kórpe-jastyqty kórip, «aınalaıyn qolyńnyń óneri bar eken, seni osylaı etip tárbıelegen anańa myń da bir rahmet» dep talaı ret bata berdi, – deıdi ol.
Jaqynda Zahıranyń sheberhanasyna jolym tústi. Sheberhana degenimiz onyń úıi. Mezgil erteńgilik edi, bir qyz bala azanmen kórpe qabyp otyr, al aýlanyń esigin ashyp tastaǵan. Aýla toly kózdiń jaýyn alatyn san túri taýarlar.
– Zahıra qaıda? – dep edim, álgi qyz «kelesi úıde, qazir shaqyryp keleıin», dep men ótinbeı-aq júgirdi de ketti. Buryn jaırańdap Zahıranyń ózi qarsy shyǵýshy edi, ishim bir jaqsylyqty sezdi. Ol sezim «Jaqyn jerden taǵy bir úı satyp alǵan boldy ǵoı» dep sybyrlaıdy. Kóp keshikpeı Zahıra da keldi. Oılaǵanymdaı Zahıra kúıeýi О́mirzaq ekeýi Túrkııaǵa kóshken bir kórshisiniń úıin satyp alypty. Endi sol jerden úlken sheberhananyń qabyrǵasyn kótermek. Mine, «kásip túbi násip» degenniń qarapaıym mysaly.
– Qyzdaryńyz tárbıeli eken, sizdi suraýym muń, maǵan aıtqyzbaı «qazir shaqyryp keleıin» dep tura júgirdi, – dep jatyrmyn.
– Men anamnan, ájelerimnen úırensem, bular menen úırenedi. Qazaqy tárıbeniń negizi de osy elgezektik pen sálemde emes pe...
Jaqynda Zahıra Myrzahmetova «Eýropalyq ǵylymı-ónerkásip palatasy» degen dap-dardaı uıymnyń altyn medalimen marapattaldy. Dıplomnyń betine áshekeıli áriptermen «Myrzahmetova Zahıra Myrzataevna nagrajdaetsıa zolotoı medalıý za vysokokachestvennýıý professıonalnýıý deıatelnost» dep jazylypty.
«О́nerlige óris keń» degen, mine, osy.
Kósemáli SÁTTIBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy.
