Rýhanııat • 30 Sáýir, 2020

Dáriger men muǵalimniń qadiri

1624 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Aty jaman aýrýmen kúresip, elde tótenshe jaǵdaı jarııalanǵanda aldyńǵy shepke shyqqan mamandyq ıeleri – medısına, quqyq qorǵaý qyzmetkerleri men ustazdar qaýymyna, olardyń jumysyn halyqqa jetkizýshi jýrnalısterge el nazary aýdy. Tańdaǵan kásibine adaldyǵynan taımaǵan bul jandardyń da jaqyn-jýyǵy bar. Tileýin tilegen ata-analary, eki kózi tórt bolǵan jarlary, ata-anamdy qashan kóremin dep saǵynǵan balalary, baýyrlary ár jańalyqqa eleńdeı qulaq túredi.

Dáriger men muǵalimniń qadiri

Balasy jaıly

Jansaıa Nurtazınova sondaı ananyń biri. «Úsh japyraǵynyń ortanshysy Anary: – Mam, mama, aýrýhanaǵa aýyr halde túsken naýqasta koronavırýs barlyǵy anyqtalyp, bizdi, birneshe dá­riger, medbıke men sanıtardy karantınge jaýyp tastady. Bizdiń bólimsheni aınala áskerıler qorshap tur... Eshkimdi kirgizbeıdi de, eshkimdi shyǵarmaıdy da, – degen balamnyń daýysyn es­tigende, qulaǵym shyńyldap, eki kózim qaraýytyp ketti», deı­di ol. Bul el bolyp dúrildete atap óter Naýryz qarsańy, 21-nen 22-sine qa­raǵan tún bolatyn. Osy habardy alysymen tańdy kirpik ilmesten atyryp: «Jaratqan ıem, óz basyma ne berseń de kónemin, tek baýyrlarym men balalarym emes, endi maǵan tek kótere alar ǵana synaq berersiń, al muny men kótere almaımyn... Jalynamyn, jalbarynamyn tek bulaı emes», – dep Allaǵa eki qolyn jaıa, keýdesin jýǵan kóz jasymen qyzy­nyń aman-esen kelýin tilep, tańdy atyrǵan Jansaıanyń minájaty qabyl bolǵandaı. Arada eki jarym táýlik ótkende, saraptama qorytyndysynda vırýs joq bolyp, Anar 14 kún úı karantınine jiberiledi.

– 14 kún barlyq talapty saq­­tap, úıden attap shyqpadyq. Qorqynysh, kúdik, úreı, bári de boldy. Kútken kún jetip, vırýs tabylmady degen qorytyndy shyqty. Negizi Anar áli ıntern, biraq kúndiz sabaǵyn oqyp, keshke №1 aýrýhanynyń «Qabyldaý bólimindegi» jumysyna barady. Demalys kúnderi táýliktep ke­zekshilik atqarady.

О́tkende «basshylarymyz, jasy ulǵaıǵandar men kish­­kentaı balasy barlar, demalys alýlaryńyzǵa bolady dep aıtty» degeni esime túsip Anarǵa: – Aqysyz demalysqa ótinish berseńshi, qaıtesiń, bas qaýipsizdigiń kerek, kishkentaıyń bar, saǵan bolady, ruqsat beredi, áli tolyqqandy dáriger emes, ınternsiń ǵoı, – dedim. – Joq, olaı bolmaıdy, buryn 2-3 kúnde 1 ret táýliktik kezekshilikke shy­ǵýshy edik, qazir kún aınalyp táýlikke kezekshilikke shyǵyp jatyr, jumystaǵylarǵa qıyn, adam joq. Al dáriger ataýlynyń bári osy ınterndik joldy ótkeredi, ózińiz aıtýshy edińiz ǵoı, «elden alǵys al, halyqqa qyzmet qyl» dep, osyndaı qysyltaıań kúnderde qalaı jasyrynyp qalamyn? – deıdi. Qaıteıin, qyzym úshin ishim qaltyrap, qan­sha ýaıymdasam da balamnyń ǵumyr boıy bergen tárbıemniń jemisi ekenine qýandym», deıdi ana.

 Anasy jaıly

Intern Anar Qýanysh­beko­vanyń anasy Jansaıa Nur­tazı­nova – muǵalim. 30 jyldyq ustazdyq ǵumyry Jezqazǵanda ótken Jan­saıanyń Nur-Sultan qala­syna qonys aýdarǵanyna áli jarty jyl tolǵan joq. Jez­qaz­ǵanda alǵashynda bastaýysh synyptarǵa sabaq berip, odan qazaq tili pániniń muǵalimi, mektep dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary, dırektor bolyp, muǵalimdik joldyń barlyq satysynan ótken ol elordada da jany qalaıtyn mektepke keldi. «Qazir oqýshylaryma qashyqtan bilim berip, oqshaýlanǵan ómirde mamandyǵymnan ajyraǵanym joq. Qyzym: – Mama, sizdiń osyn­­da kelgenińiz qandaı jaqsy boldy, áıtpese qazirgi kúni Jez­qazǵanda otyrsańyz jaıaý jolǵa shyǵyp keter me edińiz dep, kú­ledi», deıdi ustaz.

– Myna aýrý qoǵamnyń biraz nársege kózin ashty dep oılaımyn. Buryn kimniń aqshasy kóp bolsa sol aqyldy kórinip, sonyń aıtqanyna júginetin halyq dáriger men muǵalimniń qadirin, jalpy erkin júrip turýdyń ar­tyqshylyǵyn bilip, ne nársege de qaıta qarap, buryn qundy degenderiniń de qanshalyqty qadiri barlyǵyn eksheıtindeı boldy. Oılandyrdy. Qaı jerde qatelestik, qaı tusta bil­mestik jasadyq, tabıǵattyń ózin aıalaı aldyq pa, adamdyq qasıetterdiń asyly ne, soǵan qııanat jasamadyq pa degizdi. Jalpy, ne bir jamandyqtyń da jaqsy sabaǵy barlyǵyn kórsetti.

Bir kúnde qashyqtan oqytýdy bastap ketý bárimizge de ońaı bolyp jatqan joq. Az ýaqyttyń ishinde shákirtińe baǵyt-baǵdar, tapsyrma berip úlgerip, odan olarmen keri baılanysqa shyǵyp, ıgergenderin tekserý kerek. Shákirtiń qarsy aldyńda otyryp, kózinen qanshalyqty uǵyn­ǵanyn kóretin emes, vırtýaldy álem kómegimen oqytýdyń bul qıyndyǵynan ózge ár sabaqta aıtar ár sózińdi kádimgideı su­ryptaısyń. О́ıtkeni ol ári uǵy­­nyqty, ári kóp sózdi bolmasyn deısiń de balamasyn iz­deısiń, ár sabaqtyń josparyn qurasyń. Ata-ana sony túsinip, qoldaý kórsetse jaqsy, túsinbeıtinder de bar. Biraq mu­nyń da durysy – ǵalamdyq jetistikterdi qoldanýǵa úıretip, qaı tusta jetimsizdik barlyǵyn kórsetti. Keı eldi mekenderde ınternettiń esep úshin qur qaǵazda barlyǵy anyqtaldy. Áıtpese «Qazaqstan túgel sıfrlandyq, ınternet qoljetimdi» degen aq­parattyń qanshalyqty shyndyq ekenin bilip te bolmas edik. Oqshaýlanýdyń bul da bir jaqsy jaǵy boldy.

 Ulttyq taǵamnyń qadiri

Osy kúni eldiń bári «durys tamaqtaný» degendi dáripteıdi. Durys ta shyǵar. Biraq adamnyń aǵzasy teginde jazylǵan, geninde bekigen taǵamnan erekshe nár alatyn bolsa kerek. Onyń ústine qazirgi juqpaly aýrýǵa tabıǵı et ónimderin tutynatyndardyń aǵzasynyń qarsy turý qabileti joǵary bolady degendi oqyp, qyzym karantınde jatqanda ımmýnıtetti kúsheıtý kerek dep kúnde qurtkóje, et, t.b. ulttyq asymyzdyń túrlerin daıyndap, qunarly, nárli taǵamdardy jıirek berdim. Qyzym da «Ne­gizi, durys isteısiz, ókpe mal­dyń maıyn qajet etedi, al bul – vırýstyń kózdep keletin or­nynyń biri, bizdiń mama biledi», dep kúledi.

«Keshe Anarym alǵashqy ju­mys kúnine qaıta shyǵyp, táý­likke ketti. Osy kúnder tezi­rek arta qalsynshy», deıdi Jansaıa Nur­tazınova.