I.Saýerdiń pikirinshe, Statıstıka komıtetiniń ádistemesin qaıta qaraý talap etiledi. Qazirgi ádisteme – Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń tıimsiz sheshimderiniń qabyldanýyna ákeletindigi aıtylady atameken.kz derekterinde. «Atameken» QR UKP Basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Eldar Jumaǵazıev Memleket basshysynyń «Egistikten dúken sóresine deıin» usynysyn iske asyrý boıynsha sharalardy tanystyrdy.
Eldar Jumaǵazıevtyń pikirinshe, barlyq qatysýshylar (jeke qosalqy sharýashylyq, sharýa qojalyǵy, ónim daıyndaýshylar, klımattyq qoımalar ıeleri, qaıta óńdeýshiler, qosalqy zattardy jetkizýshiler, bólshek saýda obektileri) klasterlik koopersııaǵa birigýi qajet, atalǵan kooperasııa ónimdi «egistikten dúken sóresine deıin» jetkizýdi qamtamasyz etedi. Bul tizbekte ishki suranysty qurý forvardty shema boıynsha ónimdi kepildendirilgen satyp alý arqyly qamtamasyz etiledi.
Osy rette naryqtyq mehanızm jumys isteýi úshin forvardy satyp alýdy sórege qaı ónimdi oramada jáne qandaı sapada qoıý kerek – ónimdi satýdyń kepili bola alatyn jáne quzyrettilikke ıe bolatyn bólshek saýda jelileri iske asyrý usynylady. Al yntalandyrýshy shara retinde daıyn ónimniń búkil tizbegine QQS boıynsha jeńildikterdi berýdi qosa alǵanda memlekettik keshendi qoldaý sharalary bolýy kerek! «Aýyl turǵyndaryn (jeke qosalqy sharýashylyǵy barlar), sharýalar, qaıta óńdeýshiler men saýdany bir óndiristik-ótkizý tizbegine qosý arqyly ǵana Qazaqstan ımportty almastyryp, ónim óndirisi kólemin arttyryp, aýyl sharýashylyǵy turǵyndaryn tabyspen qaptamasyz etip, sharýalarymyzdyń tıimdi jumys isteýiniń deńgeıin kótere alady», – dep sanaıdy Eldar Jumaǵazıev.
Atalǵan sharalardy múddeli vedomstvolarmen talqylap, 2 mamyrda úkimketke qorytyndy usynystarmen shyǵý qajet. Palata usynystary UKP-nyń aýyl sharýashylyǵy salasyna júrgizilgen skrınıngke negizdeldi. Skrınıng derekteri boıynsha 8 mln aýyl turǵyny ishinen 1,9 mln adam qosalqy sharýashylyqty júrgizýge ǴANA kún kórip jatyr. Olardyń ortasha tabysy – otbasyna aıyna 47,5 myń teńgeni quraıdy. 1,7 mln úı sharýashylyǵynda 3,1 mln-ǵa jýyq mal bar, jylyna 2,9 mln tonna shıki sút, 70,6 myń tonna iri qara eti, 42 myń tonna qus eti jáne 118,9 myń tonna kókónis óndiriledi! Osy ónimniń basym úlesi óńdeýshi kásiporyndarǵa jetpeıdi, resmı saýda obektilerinde satylmaıdy. Bir sózben aıtqanda aýyl turǵyndary óndiretin ónim ekonomıkalyq aınalymǵa qatyspaıdy. Budan bólek, 91,7 myń aýyl sharýashylyǵyn óndirýshi 53%-ǵa teń ortasha júkteýge ıe. Statıstıka derekteri boıynsha 5 jyl ishinde aýyl sharýashylyǵyndaǵy ortasha tıimdilik 3,5 paıyzdy qurady. Inflıasııany (2019 jylǵa 5,4% ) jáne qaryz alýǵa eń tómengi 6% mólsherlemeni esepke alsaq, AО́K salasynyń damýy týraly aıtý ázirge erte. Elde aýyl sharýashylyǵy ónimin óńdeý qýattylyǵy nebári 39%-dy quraıdy. Sebepteri – shıkizattyq bazanyń jetispeýi, turaqty ótkizýdiń bolmaýy jáne baǵanyń básekege qabiletsizdigi. Qazaqstan almastyrýǵa qaýqarsyz azyq-túlik ónimderi boıynsha ımport 1,2 mlrd AQSh dollaryn quraıdy. О́ziniń feısbýktegi paraqshasynda Eldar Jumaǵazıev aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy aǵymdaǵy máselelerdi atap, múddeli taraptardan eldegi aýyl sharýashylyǵynyń damýyna áser etetin basqa júıelik máselelerdi kórsetýdi surady.
