20 Qyrkúıek, 2013

Júzim óndirýdi jaqsartýǵa jaǵdaı jetkilikti

455 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Saryaǵash – Ońtústik Qazaqstan oblysynyń eń iri óndiristik-agrarlyq aımaǵy. Búginde munda naryqtyq ınfraqurylymnyń negizi qalanǵan. Saryaǵash emdik mıneraldy sýlarǵa baı. Jeri de óte qunarly, astyq, maqta, baý-baqsha ósirýge óte qolaıly. Aımaq kókónis jáne júzim óndirýde alda keledi. Basqa aımaqtarǵa qaraǵanda Saryaǵashta sharap, maqta-mata ónimderin óndirýge jáne týrıstik klasterlerdi órkendetýge múmkindikter mol.

Saryaǵash – Ońtústik Qazaqstan oblysynyń eń iri óndiristik-agrarlyq aımaǵy. Búginde munda naryqtyq ınfraqurylymnyń negizi qalanǵan. Saryaǵash emdik mıneraldy sýlarǵa baı. Jeri de óte qunarly, astyq, maqta, baý-baqsha ósirýge óte qolaıly. Aımaq kókónis jáne júzim óndirýde alda keledi. Basqa aımaqtarǵa qaraǵanda Saryaǵashta sharap, maqta-mata ónimderin óndirýge jáne týrıstik klasterlerdi órkendetýge múmkindikter mol.Respýblıkada sharap klasterin damytýǵa Ońtústiktiń klımattyq jaǵdaıy óte qolaıly.

Keshe Elbasy Nursultan Nazarbaev Saryaǵashtaǵy júzim alqabynda bolyp, osyndaǵy «Caspian Food» JShS jańa kásipornynyń jumysymen tanysty. Bul zaýyt sońǵy úsh jylda 222 gektar jerge júzimniń jańa sorttaryn otyrǵyzyp, bıyl sonyń 123 gektarynan ónim jınap jatyr. Qazirge deıin 570 tonna ónim jınaldy. «Fransııaǵa jasaǵan saparlardyń birinde iri sharap óndirýshilermen kezdesip, elimizde sapaly sharap óndirý jaıyn talqylaǵanym bar. Ondaǵy mamandar elimizge kelip, joǵary sapaly sharap daıyndaý úshin jańa júzim sorttaryn otyrǵyzyp, zamanaýı tehnologııamen jumys jasaıtyn quraldar kerek degen edi. Osyny iske asyrý úshin jergilikti bılik 600 gektar jer bóldi. Munda joǵary surypty júzim egilip, zamanaýı zaýyt boı kóteredi. Bul sharap bolashaqta Qazaqstannyń atyn shyǵaratyn brendke aınalady», dedi sharap zaýytynyń basshylarymen kezdesken Memleket basshysy N.Nazarbaev.

Búginde zaýytqa qarasty jer telimderine júzimniń joǵary sapaly «Rkasıtelı», «Saperavı» jáne fransýzdyq «Kaberne Fran», «Kaberne Sovınon», «Sovınon Blansh» jáne taǵy basqa sorttary egilgen. Jalpy, Saryaǵash aýdanynda dál qazir 2205 gektar júzim alqaby bar, onyń 1388-i ónim berýde. Al qalǵany áli jas, endi jaıqalyp ósip keledi. Bıyl aýdan sonyń ár gektarynan 72,4 sentnerden júzim jınap, barlyǵy 10 054 tonna ónim alýdy josparlap otyr. Sondaı-aq, Saryaǵashta 4 sharap zaýyty jumys isteıdi. Olar jylyna 33,0 myń tonna sharap ónimderin shyǵarady.

Búgingi kúnniń talaby – burynǵydaı jınap alǵan ónimdi birden bazarǵa aparyp satýdan buryn ony sapaly óńdeý bolyp otyr. Sebebi, ala jazdaı tókken terdiń aqysyn naryqtaǵy arzan baǵaǵa teligenshe, atalǵan ónimdi óńdeý arqyly mol paıdaǵa kenelýdi oılastyrý kerek. Sońǵy jyldary oblysta júzimdik egis alqaptarynyń kólemin arttyrýda, ónimdi óńdeýde tııanaqty jumystar atqarylyp keledi. Bıyl jemis-jıdek pen júzim ekpeleriniń kólemi ulǵaıyp, 27,0 myń gektardy qurady. Keńes dáýiri kezinde jemis-jıdek daqyldary men júzimniń kópjyldyq ekpelerinen eń joǵary ónimdilik 1990 jyly alynyp, 137,0 myń tonnany quraǵan eken. Bıyl 26,0 myń tonnaǵa artyp, 163,0 myń tonna ónim jınalady dep kútilýde. Endi osy ónimdi utymdy óńdeý jaǵyn oılastyrý qajet.

Oralhan DÁÝIT,

«Egemen Qazaqstan».

Ońtústik Qazaqstan oblysy.