Qazaq halqynda «Búgingi jas – erteńgi el aǵasy», «Aqyl – jastan, asyl – tastan» degen naqyl sózder bar. Osy sózderdiń mánine tereń úńiler bolsaq, búgingi jas urpaqtyń erteńgi kúni elimizdiń tizginin ustaıtyn basshy azamattarǵa aınalatynyn, bolashaqta el bıligi jastardyń qolynda bolatynyn bildiredi.
Olaı bolsa, bizdiń elimizde jastardyń búgingi ahýaly qandaı? Olarǵa memleket tarapynan jetkilikti kóńil bólinip otyr ma? Jastardyń áleýmettik, mádenı jáne saıası quqyqtary iske asyp kele me? Respýblıkamyzdaǵy jastar uıymdarynyń qoǵamǵa, ásirese, jastarǵa tıgizip jatqan kómegi qandaı degen suraqtarǵa jaýap izdegenimiz jón.
«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik jastar saıasaty týraly» Zańǵa sáıkes, Qazaqstanda jastar dep 14 pen 29 jas aralyǵyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary sanalady.
Qazaq halqynda «Búgingi jas – erteńgi el aǵasy», «Aqyl – jastan, asyl – tastan» degen naqyl sózder bar. Osy sózderdiń mánine tereń úńiler bolsaq, búgingi jas urpaqtyń erteńgi kúni elimizdiń tizginin ustaıtyn basshy azamattarǵa aınalatynyn, bolashaqta el bıligi jastardyń qolynda bolatynyn bildiredi.
Olaı bolsa, bizdiń elimizde jastardyń búgingi ahýaly qandaı? Olarǵa memleket tarapynan jetkilikti kóńil bólinip otyr ma? Jastardyń áleýmettik, mádenı jáne saıası quqyqtary iske asyp kele me? Respýblıkamyzdaǵy jastar uıymdarynyń qoǵamǵa, ásirese, jastarǵa tıgizip jatqan kómegi qandaı degen suraqtarǵa jaýap izdegenimiz jón.
«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik jastar saıasaty týraly» Zańǵa sáıkes, Qazaqstanda jastar dep 14 pen 29 jas aralyǵyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary sanalady. Resmı derekterge súıensek, elimizdegi jastardyń sany 4,5 mıllıonnan asady. Bul respýblıka halqynyń 30 paıyzǵa jýyǵyn jastar quraıtynyn bildiredi.
Áleýmettanýshylardyń paıymyna súıensek, jastar – jeke tulǵa bolyp qalyptasyp kele jatqan azamattardyń eń álsiz býyny, osyǵan baılanysty olar qoǵamdyq ómirde áleýmettik jáne psıhologııalyq kúızeliske jıi ushyraıdy. Jas azamattardy qoldaı otyryp, memleket olardyń básekege qabiletti múmkindikterin shyńdaıdy, áleýmettik turaqtylyǵyn qamtamasyz etedi jáne óz bolashaǵynyń «adamı resýrstaryn» damytady.
Qazaqstan halqynyń úshten birine jýyǵyn qurap otyrǵan jastardyń qazirgi tańdaǵy densaýlyǵy, bilimi, kásiptik, rýhanı-mádenı daıyndyǵy memlekettiń keleshegin aıqyndaıtyn adamı kapıtalynyń negizi bolyp sanalady.
Memleket jastar arasynda áleýmettik shıelenisti báseńdetý, jasóspirimder men jastar arasynda nashaqorlyqqa, maskúnemdikke, qoǵamǵa qarsy jáne aýytqý qubylystarymen kúreste kezek kúttirmeıtin sharalar qoldanady. Jastar arasynda quqyq buzýshylyq pen qylmysty boldyrmaý jóninde zań-quqyq týraly bilim berý jáne máseleniń aldyn alý jumystaryn uıymdastyrý maqsatynda respýblıkada joǵary jáne orta arnaýly oqý oryndary negizinde jedel jastar jasaqtary qurylyp, orta mektepterde 9-synyptan bastap 11-synypqa deıin quqyqtyq tárbıe jóninde fakýltatıvtik sabaqtar, dárister engizilgen.
Alaıda, joǵaryda aıtylǵan memlekettik is-sharalar jastardyń máselesin tolyq sheship otyr dep aıta almaımyz. Sebebi, qazirgi tańda qoǵamda jumyssyz, oqýsyz jáne ártúrli destrýktıvti toptardyń shyrmaýyna túsken jastar az emes. Keńes ókimeti tusynda jastardyń oqý-bilimsiz, jumyssyz júrýine zań júzinde tyıym salynatyn. Bizdiń áke-sheshe, aǵa-baýyrlarymyz keńestik jastar ıdeologııasymen ósti.
Elimizdiń táýelsizdik alýy memlekettiń jastar saıasatyna jańasha qaraý talabyn qoıdy. Elimizde keńestik jastardy tárbıeleý júıesin túp ornymen ózgertip, olardy biriktirýdiń, eldikke, otansúıgishtikke baýlýdyń jańasha formasyn oılap tabý qajettiligi paıda boldy. Mine, osyndaı qoǵamdyq qajettilikti aıqyn sezingen Elbasy N.Á.Nazarbaev «Nur Otan» partııasynyń HIII sezinde Qazaqstannyń jas azamattarynyń basyn biriktiretin «Jas Ulan» biryńǵaı balalar uıymynyń jańa júıesin qurý kerektigin aıtqan bolatyn. Memleket basshysynyń osy ıd