Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaq Ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory Áshirbek Syǵaı qazirgi tańda qazaq teatry salasyndaǵy kórnekti tulǵalardyń biri. Belgili synshy osy kezge deıin tek teatr tóńireginde tushymdy tolǵam aıtatyn 15 kitap jazyp, jaryqqa shyǵaryp úlgeripti. Bizdiń onymen júrgizgen suhbatymyz teatr jáne ónerdiń ózge de salalary tóńireginde oı qozǵaıdy.
– Áshirbek Tórebaıuly, búginde zııaly qaýym ókilderiniń basyn biriktirý qıyn, biri olaı tartsa, biri bulaı tartady degen pikirler jıi aıtylyp qalady. Buǵan ne sebep? El úlken senim artyp, úmit kútip júrgen ult qaımaqtarynyń mundaı oǵash áreketterine qandaı baǵa beresiz?
– Menińshe, bul – árkimniń jeke basynyń sharýasy. «Ár kállada – bir qııal» deıdi ózbek aǵaıyndar.
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaq Ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory Áshirbek Syǵaı qazirgi tańda qazaq teatry salasyndaǵy kórnekti tulǵalardyń biri. Belgili synshy osy kezge deıin tek teatr tóńireginde tushymdy tolǵam aıtatyn 15 kitap jazyp, jaryqqa shyǵaryp úlgeripti. Bizdiń onymen júrgizgen suhbatymyz teatr jáne ónerdiń ózge de salalary tóńireginde oı qozǵaıdy.
– Áshirbek Tórebaıuly, búginde zııaly qaýym ókilderiniń basyn biriktirý qıyn, biri olaı tartsa, biri bulaı tartady degen pikirler jıi aıtylyp qalady. Buǵan ne sebep? El úlken senim artyp, úmit kútip júrgen ult qaımaqtarynyń mundaı oǵash áreketterine qandaı baǵa beresiz?
– Menińshe, bul – árkimniń jeke basynyń sharýasy. «Ár kállada – bir qııal» deıdi ózbek aǵaıyndar.Ár adamnyń rýhanı deńgeıine baılanysty óz múddesi, muraty, sezimi, sanasy, sezigi bolady. Eger bireý oǵash sóılep, el-jurtqa jaısyz, qoǵamǵa qolaısyz sózder aıtyp, jeke basynyń mádenıetin kórsetetin tirlikter jasap jatsa, ony óziniń uıaty bilsin deımin. Al ult úshin janyn salyp, onyń tili men diline, salt-dástúrlerine qatysty oılar aıtyp, mazasyzdanyp júrse, ondaılardy tynyshtyqty buzdyǵa jatqyzbaýymyz kerek. Adam ishindegisin ashyq aıtýǵa, ózin mazalap júrgen saýalyn qoıýǵa tolyq quqyly. Aqyry biz demokratııalyq qoǵamda, quqyqtyq memlekette ómir súredi ekenbiz, nege óz oıymyzdy ashyq aıtpasqa?! Osy rette jalpy ult qaımaqtary degenimiz kimder? Ult qaımaqtary dep ǵylym doktory degen ataǵy barlardy, álde laýazymdy qyzmette júrgenderdi aıtamyz ba? Ult qaımaqtary aýylda bolýy da múmkin ǵoı. Alystaǵy oqshaý aýyldarda otyryp-aq keremet oı aıtatyn, qaladaǵy sheneýnikterden kem túspeıtin azamattar tolyp jatyr. Kezinde arbakesh ne brıgadır bolyp jumys istese, ol kináli emes qoı. Biraq onyń ultqa degen nıeti adal, ar-ujdany taza bolsa she?! Endeshe, ult qaımaqtaryn tek Almaty men Astanadan izdeý ádildikke jatpaıdy dep oılaımyn. Ult qaımaǵy bolý úshin tórt ýnıversıtet ne eki akademııa bitirýdiń de qajeti joq. Shyn máninde, ult taǵdyry, el-jurttyń jaıy degen basqa nárse. Birneshe joǵary oqý oryndaryn bitirgenimen, óziniń otbasyna bılik júrgizý qolynan kelmeıtin, eki sózdiń basyn qurap sóıleı almaıtyn zııalylar jetip artylady. Sondyqtan men óziniń ulty úshin basyn taýǵa da, tasqa da uryp, olardyń kókeıkesti problemalaryn kóterip júretin azamattardy ǵana ult qaımaǵy dep ataǵan bolar edim. Al oryntaǵy men kabınetine kóńili rıza, bala-shaǵasynyń aldynda óziniń toq júrgenine máz toǵysharlardy ult qaımaǵyna jatqyza almaımyn.
Shamasy, zııaly qaýymnyń basy birikpeıdi degende, áńgime osyndaı oqshaý oıly azamattarǵa qalǵandarynyń túgel qosyla ketpeıtininen shyqsa kerek. Men munyń ózin jón sanamaımyn. Jurttyń bári qosylyp, gúrildesip júrýi shart emes. Teginde bári retimen, oryn-ornymen aıtylyp, jasalyp jatsa, odan eshkim zııan shekpeıdi. Al jurttyń báriniń birdeı oılaýynan qoǵamǵa keletin paıda az. Sol sebepti ıntellıgensııanyń basy qosylmaıdy degenge kelispeımin. Olardyń ozyq oıly ókilderiniń ult taǵdyry, halyq bolashaǵy tarazy basyna túsken shaqta bastary qosylatynyna senemin.
– Áńgimeniń arqaýyn endi ulttyq namys tóńiregine oıystyrsaq. Osy turǵyda búgingi qazaqty qandaı máseleler mazalaýǵa tıis?
– Bul da joǵarydaǵy áńgimeniń jalǵasy ispettes qoı. Budan birqatar ýaqyt buryn bir gazetten oqyp edim, Túrkııanyń bir aktrısasy Gollıvýdqa barǵan kórinedi. Erekshe jaratylǵan, aıryqsha kórkem bolsa kerek. Ol amerıkalyq stýdı
