Mazmundy da maǵynaly kezdesý elimizdiń qos birdeı tarıhı merekeleri – Otan Qorǵaýshylar kúni men Jeńis kúni qarsańynda ótti. Tólegen Musabekov 28 panfılovshynyń biri, Balqashtan shyqqan batyr atasy Musabek Seńgirbaevtyń erligi jaıynda baıandap, tyń derekterden syr shertti.
– Atam Musabek Seńgirbaev 1914 jyly 26 qańtarda Balqash aýdanynyń Baqbaqty eldi-mekenine qarasty Sekseýil Shuryq degen qystaýda dúnıege kelgen. Ata-anadan es bilgen shaǵynda alty jasynda jetim qalyp, ápkesi Kúnestiń qamqorlyǵynda bolady. Sol kezderi ápkesi Kúnes turmys quryp, bala Musabekti ózimen birge Qyzylaryq aýylyna alyp ketken kórinedi. Atamyz sol aýylda on úsh jasynda ujymsharǵa múshe bolyp, malyn baǵady. Komsomolǵa ótip, komsomoldyń hatshysy qyzmetin de atqarǵan. 1936 jyly Muqyry MTS-inen mehanızator kýrsyn oqyp bitiredi. Sol jeti birdeı ujymshardada alǵashqy tehnıka tilin meńgerip, tizginin ustap, traktorshy bolǵan jigittiń biri Musabek atamyz edi, – dep nemeresi Tólegen Musabekov birqatar esteligin baıandady.
Surapyl soǵystyń bastalǵany jónindegi habardy estisimen Musabek Seńgirbaev Úshtóbe qalasyndaǵy áskerı komıssarıatqa baryp, óz erkimen maıdan qataryna qosylý týraly aryz jazady. Egistik alqaptarynyń pisip, naýqan ýaqyty bastalǵan tusta áskerı basshylar Musabek Seńgirbaevtyń ótinishin qabyldamaı, keri qaıtarsa kerek. Egistikti shashpaı-tókpeı jınap, naýqandy aıaqtaýdy tapsyrady. Keıin Musabek Seńgirbaev áskerı komısarıattyń keńsesine ekinshi qaıtara barady. Jumysty senimdi adamnyń qolyna tabystap, ujymshardyń tóraǵasynyń ruqsatyn alyp kelgen Musabek Seńgirbaevty bul joly basshylar qabyldap Almatyǵa jiberedi. Osylaısha ol áskerge alynyp, Almatyda jasaqtalǵan general I.V.Panfılovtyń 316-atqyshtar dıvızııasynyń qataryna qabyldanady. Sol kezde dıvızııa qataryna da tehnıka tilin biletin, nemistiń tankilerin kórgende qoryqpaıtyn, myltyq ustaı alatyn qazaqtyń jas órenderin alǵan. 316-atqyshtar dıvızııasynyń 1075 polkiniń 4 rotasynyń 2 vzvodynda bir jarym aıdaı jattyǵyp, tamyzdyń on segizinde qarýlanǵan bir top áskerimiz batysqa qaraı shaıqasqa attanǵan.
2016 jyly Reseıdiń Volokolamsk qalasynda panfılovshylardyń qurmetine, Máskeý qalasyn qorǵaýǵa 75 jyl tolýyna oraı arnaıy shara ótken bolatyn. «Lama» sport saraıynda rejısser Andreı Shalopanyń 28 panfılovshyǵa arnalyp túsirilgen «Jıyrma segiz panfılovshy» kınosy qalyń kórermenge jol tartty. Oǵan Reseıdiń Mádenıet mınıstri V.Medınskıı jáne Moskva oblysynyń gýbernatory A. Vorobev, Qazaqstan Repýblıkasynyńsol kezdegi Sport jáne mádenıet mınıstri Arystanbek Muhamedıuly arnaıy qatysty. Keıipkerimiz Tólegen Musabekov tarıhı fılmniń kórsetilimine elordamyzdan otbasymen birge baryp, tusaýkeserdiń qurmetti qonaǵy boldy. Sol kınoda Musabek Seńgirbaevtyń rólin Omsk qalasynda týǵan qandas baýyrymyz Azamat Nuǵmanov sátti somdady. Bir ereksheligi, sol Azamat Nuǵmanovtyń jasy atamyz erlik jasap ómirden ótken kez 27 jasta bolǵandyǵy. Atalmysh sharada tatyrdyń tikeleı urpaǵy retinde Tólegen Musabekovke sóz berilip, Reseı memleketi «Máskeýdi qorǵaǵany úshin» medalin taǵady.
Esterińizge sala ketsek, fılmniń Qazaqstanda Almaty qalasynda ótken tusaýkeserinde batyrdyń urpaǵy Tólegen aǵamyz halyqtyń atynan osy tarıhı kınotýyndynyń rejısseri Andreı Shalopa men ssenarısi Kım Drýjınınge, sonymen qatar akter Azamat Nuǵmanovqa Tuńǵysh Prezıdent-Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń qoldaýymen shyǵarylǵan «Keńes Odaǵynyń Batyry Musabek Seńgirbaev 100 jasta»tósbelgi medalintabys etken bolatyn.
Esimin máńgi este qaldyryp, jurt jadynda jańǵyrtý maqsatynda Kóksý aýdanynyń Qyzylaryq orta mektebinde batyr Musabek Seńgirbavtyń qurmetine murajaı ashylǵan. Jarly-ózek aýyldyq okrýginde Musabek Seńgirbaev atynda orta mektep bar. Muqyry aýylynda jáne Taldyqorǵan qalasynda kóshe attary berilgen. Oblys ortalyǵyndaǵy áskerı-tehnıkalyq mektepte burysh uıymdastyrylǵan. Al Ulystyń uly kúni balqashtyqtar batyr jerlesteri – №1 Baqanas orta mektebine Musabek Seńgirbaevtyń esimi berilýi saltanatty sharasynyń kýási boldy. Talantty jazýshy, Qazaqstan Jýrnalıster Odaǵynyń múshesi Álı Ysqabaıdyń «Muzbalaq Musabek» atty kitaby jaryq kórdi.
Tólegen Musabekov atasynyń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı kitap jazý isin qolǵa alady. Sol kezdegi atasyn kórgen kózi tiri aqsaqaldardyń óz aýzynan málimet alyp, qoldaǵy bar derekterdi jınap, jazýshy, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Almaty oblysynyń qurmetti azamaty Alı Ysqabaıǵa buıymtaımen barady. Batyrdyń qurmetine kitap jazý isin qup kórgen jazýshy qýana kelisip, aqparat jınaýǵa, materıaldar jazýǵa kirisedi. Kitapqa «Muzbalaq Musabek» degen ataý beredi. 2013 jyldyń jeltoqsanyndabaspahanaǵa 1000 dana kitapqa tapsyrys beriledi. 2014 jyldyń qańtarynda batyrdyń urpaǵy Tólegen aǵamyz kitapty qolyna alady. Búgingi tańda atalmysh kitap elimizdiń ár oblysy men aýdandaryndaǵy kitaphanalardyń, áskerı kolledjderdiń kitaphanalarynyń tórinen oryn alyp tur.
Áńgime barysynda Tólegen Musabekov batyrdyń artynda qalǵan urpaǵy retinde óz balalary men nemerelerine úlken atalarynyń erligi týraly jıi áńgimeleıtinin aıtty. Nemereleri oıyn balasy bolǵandyqtan, qazir nazar aýdarmaýy múmkin, biraq óse kele atalarynyń aıtqan ár sózi esterinde saqtalyp, rýhty urpaq bolyp óseri sózsiz. Búginde Tólegen Musbaekovtyń eki nemeresi de Nur-Sultan qalasyndaǵy Halyqaralyq mektepte bilim alady.
Tarıhı kezdesýdiń sońynda Nur-Sultan qalasyndaǵy Halyqaralyq mekteptiń shyǵarmashylyq toby Tólegen Musabekovke óz alǵysyn bildirip, gúl shoqtaryn syılady.
