Sátbaev atyndaǵy ýnıversıtetiniń mamandary joǵaryda atap ótkenderge statıstıkany dálel retinde alǵa tartady. Zertteýlerge sáıkes, álem boıynsha 75 mıllıonǵa jýyq jasóspirimder mektepte oqyp júrgende ózderiniń kásibı beıimdiligin durys anyqtaı almaǵandyqtan, keıinnen jumys taba almaıdy. Qazaqstanda jyl saıyn mektep bitirýshilerdiń shamamen 70%-y mamandyq tańdaýda qınalady, al joǵary oqý oryndaryn bitirgen túlekterdiń 50%-y óz mamandyqtary boıynsha jumys istemeıdi – olar únemi izdenýmen bolyp, óz jumystaryna ne moraldyq túrde, ne materıaldyq túrde qanaǵattanbaıdy.
Talapker óziniń bolashaq mamandyǵyn qalaı tańdaı alady? Qatelespeý úshin, ózine unaıtyn jáne boıyndaǵy talanttaryna sáıkes bolý úshin, mamandyqty qalaı tańdaý kerek.
Árıne, mektep qabyrǵasynda oqyp júrip, aldymen bolashaq qyzmettiń baǵyty týraly, naryqta qandaı mamandyqtar suranysqa ıe bolatyndyǵyn jáne olardyń sizge sáıkes keletin-kelmeıtinin bilip alý kerek. Eger tańdaý jasaý qıyn bolsa, kásibı keńesshiler sizge kómekke keledi. Bular arnaıy daıarlanǵan psıhologtar, olar balanyń belgili bir kásiptik qyzmet túrine beıimdiligin anyqtap, baǵalap beredi. Tájirıbe kórsetkendeı, stýdenttiń tańdaǵan kásibı baǵyty men mamandardyń baǵalaý nátıjeleri arasynda kóp jaǵdaıda sáıkessizdik jıi baıqalady.
Mysaly, Qazaqstanda 11-synyp oqýshylarynyń arasynda júrgizilgen kásiptik baǵdarlanǵan zertteýlerge sáıkes, respondentterdiń kópshiligi UBT tapsyrǵan kezde beıindi pán retinde jaratylystaný-matematıkalyq baǵyttaǵy pánderdi tańdaǵan, alaıda olardyń kópshiliginde gýmanıtarlyq ǵylymǵa degen beıimdilik basymyraq baıqaldy. Mundaı tańdaý jasaý sebepteriniń biri jastar óz keleshegin sol tańdaǵan salamen baılanystyrǵysy kelgeninde emes, sebep – tehnıkalyq baǵyttarǵa memlekettik granttardyń kóbirek bólinýinde. Nátıjesinde mundaı jastar óz mamandyqtaryna kóńilderi tolmaı, basqa jumystarmen aınalysady. О́kinishke oraı, olardyń durys tańdaý jasamaǵany eldegi ekonomıkalyq jaǵdaıǵa áser etedi. Búgingi tańda elde joǵary bilikti ınjenerlik kadrlardyń jetispeýshiligi – Qazaqstandaǵy ózekti máselelerdiń biri bolyp otyr.
Shynynda da, bizdiń elde sııaqty álemde de tehnıkalyq mamandarǵa degen suranys óte joǵary. Ásirese aqparattyq tehnologııalar, robototehnıka jáne avtomatıka, taý-ken óndirisi, ónerkásiptik ınjenerııa, hımııalyq jáne bıologııalyq tehnologııalar, sáýlet jáne qurylys, matematıkalyq ekonomıka sııaqty salalarda mamandar tapshy. Sondyqtan da kóptegen talapkerler Qazaqstannyń uzaq jyldyq tarıhy bar, jetekshi tehnıkalyq joǵary oqý ornyn – Sátbaev ýnıversıtetin tańdaıdy.
Eger siz elimizdegi eń jetekshi tehnıkalyq ýnıversıtetke oqýǵa túsýdi josparlaǵan bolsańyz, bolashaqta óz isine qanaǵattanbaıtyn mamandardyń qataryn tolyqtyrmaý úshin, qazirden bastap boıyńyzdaǵy beıimdilik pen múmkindikterińizdi durys baǵalaı bilgenińiz jón.
Al eger siz tehnıkalyq baǵytqa degen beıimdilikti durys anyqtap, qabyldaǵan sheshimińizge senimdi bolsańyz jáne taǵdyryńyzdy ekonomıkanyń joǵary tehnologııalyq sektorlarymen baılanystyrýǵa daıyn bolsańyz, onda ýnıversıtettik baǵdarlamalar úshin ázirlengen biregeı 3D navıgatordy qoldanyńyz. Sátbaev ýnıversıteti jasaǵan bul tamasha, ári óte paıdaly test sizge bolashaq mamandyqty tańdaýǵa kómektesedi.
Kásibı psıhologtar men beıimdi mamandardyń qatysýymen qurylǵan test-navıgator belgili bir salada jumys isteýge beıimdilikti anyqtap qana qoımaıdy, sonymen qatar erekshe 3D oıynyn júrgizý arqyly tıisti bilim berý baǵdarlamasyn da anyqtaıdy.
Test tutas «sýretti» birden kórmeı, barlyq kezeńderden birtindep, dáıekti túrde ótetindeı etip jasalǵan. Nazardy tolyq aýdarý úshin testtiń dızaınynda ashyq túster qoldanylǵan jáne mýzykalyq súıemeldeý joq. Jaqsy nátıje alý úshin jaýaptyń nusqalaryna jáne ishki kóńil-kúıge muqııat nazar aýdarǵan jón. Sátbaev ýnıversıteti barlyq talapkerlerge UBT tapsyrýda jáne durys mamandyq tańdaýda sáttil