О́zgeniń baqyty úshin alańdaý izgilikti jannyń bir sıpatyn bildirse kerek. Al osyndaı adamdardyń ortamyzda kóptep kezdesýi bizdiń ımandylyqqa negizdelgen qaıyrymdy qoǵam qurýǵa bet burǵanymyzdy kórsetedi. Joq-jitikke qarasý, jylaǵandy jubatý, súringendi súıeý qarǵa tamyrly qazaqtyń qanynda burynnan bar jaqsy qasıetterdiń biri.
Jeke basynyń qamynan góri ózgeniń jaı-kúıin, máselesin joǵary qoıa alatyn jastarymyz jelkildep ósip kele jatqany qýantady. Qazirgi tańda elimizdiń aqparattyq keńistiginde qaıyrymdylyqtyń neshe atasyn, neshe túrin kórsetip júrgender týraly jaǵymdy habarlar tunyp tur. Dertine shıpa izdegenge, balasynyń em-domyna kómek suraǵanǵa qoǵamnyń laıyqty jaýap berýinen bastap, úısiz-kúısiz júrgen túrli sanattaǵy otbasylardyń baspana máselesin sheship berýge deıingi kóptegen qaıyrymdylyq sharalary halqymyzdyń keleshekke degen senimin nyǵaıtyp, izgilikti qoǵam qurýǵa degen umtylysyn oıatýda mańyzdy qural bolyp otyr.
Sońǵy kezderi, basqasyn aıtpaǵanda, óz erikterimen qarjy jınap, baspanaǵa muqtaj jandarǵa jańa úı salyp berý, satyp alyp berý úrdisi keńinen etek alyp keledi. Mundaı ıgilikti isterdi elimizdiń barlyq óńirlerinen kezdestirýge bolady. Máselen, «Egemende» jarııalanǵan «Qazaqy bolmys qaǵıdaty» atty maqalada (13 mamyr, 2020 j.) Atyraý oblysyna qarasty Qulsary qalasynda Dıas Ibataev degen jigittiń óz dostarymen birlesip, jurtshylyqtan qarjy jınap, Baqytgúl esimdi kópbalaly anaǵa jańa, kólemi 120 sharshy metrdi quraıtyn baspana salyp berýdi jón kórgeni týraly jazyldy. Jesir ana jaqynda jańa úıge qonystanbaq. Sol sııaqty gazetimizde jarııalanǵan «Kásipkerler kópbalaly anaǵa baspana syılady» (25 mamyr, 2020 j.) degen maqalada kórsetilgendeı, QMDB tarapynan júzege asyrylyp otyrǵan «El úlesi – páterge» jobasy aıasynda Taraz qalasynda turatyn kópbalaly ana Aına Jaıtkenovaǵa 2 bólmeli páterdiń kilti tabys etildi. Bul saýapty is áýlıeatalyq kásipker azamattardyń demeýshiligimen júzege asqan.
Jalpy, azamattyq tanytyp júrgen qaıyrymdy jandardyń oń is-qımyldaryna qarap otyryp, memleket atqarýy tıis keıbir máselelerdi azamattyq qoǵam, onyń ishinde jastar taza júrekpen, shynaıy peıilmen, óz erikterimen atqaryp jatyr. Osyndaıda qoǵamǵa jol kórsetýi tıis atqarýshy bılik áli damı qoımaǵan dep sanalatyn qazaqstandyq azamattyq qoǵamnan úlgi alýy qajet degen oıǵa kelesiń. Atqarýshy bıliktiń, onyń ishinde jergilikti memlekettik organdardyń júregi taza, ózgege kómektesýdi azamattyq boryshy sanaıtyn, ózderin dáleldegen jandarmen áriptestik ornatýǵa, ıaǵnı bıliktiń el ishindegi elshil, aınalasyna janashyr jandarǵa nazar aýdarýy qajet. Sonda ǵana qoǵamymyzdaǵy erikti, sybaılas jemqorlyqtan ada kúshter yqpalyn arttyrady. Halyqqa keregi de osy.
Qalaı desek te, ózin qaıyrsyz qoǵamnyń bir múshesi retinde sezinip, eńsesi túsip, endi qaıttym dep júrgen jetim men jesirdiń, muqtaj jannyń kóz jasy Allanyń qudiretimen, janashyr aǵaıynnyń sebimen áp-sátte qurǵap, júzi jaınap shyǵa kelse, bul az qýanysh emes. Sondaı qýanyshqa kenelgender óz ortasynyń qoldaýyn sezinip, eline, jerine degen súıispenshiligi oıanady. Demek, kimge bolsa da kórsetilgen kómektiń arǵy túkpirinde baǵa jetpes rýhanı qoldaý jatatyny sózsiz. Bul qoldaý biz sóz etip otyrǵan qaıyrymdylyq amaldyń naǵyz ózegi ekeni shúbásiz. Demek, qaıyrymdylyq jasaý – qoǵamdy saýyqtyrýshy amal.
Ábý Hýraıra (r.a.) jetkizgen hadıste: «Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Kimde-kim múmin baýyrynyń osy dúnıedegi bir ýaıym-qaıǵydan qutylýyna sebepker bolsa, Alla taǵala ony qııamet qaıymnyń qaıǵy-muńdarynyń birinen qutqarady. Kimde-kim qaryzdanyp qysylǵan adamǵa túsinistikpen qarap, isin jeńildetse, Alla taǵala onyń isin eki dúnıede de jeńildetedi. Kimde-kim musylman baýyrynyń aıybyn jasyrsa, Alla taǵala eki dúnıede de onyń aıybyn jasyrady. Sondaı-aq Allanyń quly musylman baýyryna járdem etýin toqtatpaıynsha, Alla taǵala da qulyna járdem etýin toqtatpaıdy» (Mýslım, zıkr 38) delingen. Bizge osy aıtylǵandardy qaperde ustaıtyn qoǵam kerek. Ony qurý óz qolymyzda.
