Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, EQ
Bostandyq – Tashkent oblysynyń soltústik-shyǵysyndaǵy aýdan. Soltústiginde Qarjan taýy arqyly Ońtústik Qazaqstannyń Qazyǵurt aýdanymen, shyǵysynda Qyrǵyzstannyń Talas oblysymen, batysynda Tashkent oblysynyń Orta Shyrshyq aýdandarymen shektesedi. Bul aýdan tabıǵaty kóz tartatyn Tıan-Shannyń yqpalyndaǵy taýly ólkede ornalasqan.
Tarıhqa zer salsaq, áıgili aýdannyń 1956 jylǵa deıin Qazaqstannyń Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimshilik quramynda bolǵanyn bilemiz. Alaıda 1956 jyldyń aqpanynda KSRO basshysy Nıkıta Hrýshevtiń jarlyǵymen Bostandyq aýdany túgelimen О́zbek KSR-i quramyna berilgen. Sol jyldary Bostandyq aýdanyndaǵy qazaqtardyń sany jalpy halyqtyń 65 paıyzyn quraǵan. Qazirgi tańda Bostandyq aýdanynda Domalaq, Qosqorǵan, Qaramanas, Abaı, Aıdaraly, Istáı, Tabaqsaı syndy qazaq aýyldary bar.
Keıingi jyldary qansha talasqa túskenimen, tarıhı derektermen negizdelip, qazaqtan shyqqan tuńǵysh Olımpıada chempıony ekeni dáleldengen áıgili uzyntura basketbolshy Áljan Jarmuhamedov 1944 jyly Bostandyq aýdanynyń Tabaqsaı aýylynda týǵanyn bireý bilse, bireý bilmes. 1972 jyly Mıýnhende jalaýy jelbiregen XX jazǵy Olımpııa oıyndarynda Á.Jarmuhamedov KSRO quramasy sapynda tórtjyldyqtyń basty dodasyna qatysyp, tuǵyrdyń eń bıik satysyna kóterilgen. Sonymen qatar Áljan aǵamyz KSRO chempıonatynyń toǵyz dúrkin chempıony bolǵan (1970-1978 jj, 1980 j.), KSRO quramasynyń sapynda úsh márte Eýropa chempıony (1967, 1971, 1979 jj.) atandy. 1979 jyly «KSRO-ǵa eńbek sińirgen sport sheberi» ataǵyna ıe boldy. Áljan Jarmuhamedov qazirgi tańda Máskeýde turady.
Bostandyqtan shyqqan taǵy bir Olımpıada chempıony – Baqyt Sársekbaev. Bokstan Beıjiń Olımpıadasynyń bas júldesin oljalaǵan oǵlan Pavlodar qalasynda týǵanymen, Bostandyq aýdanynyń Tabaqsaı aýylyndaǵy ata-ájesiniń qolynda ósken, sport álippesin eń alǵash osy aýylda úırengen. Keıinnen Sársekbaev 1999-2001 jyldary Shyrshyq Olımpııa rezervi bilim ordasynda tálim alǵan. 2002 jyly eresekter dýyna aýysqan otandasymyz á degennen-aq bıik belesterdi baǵyndyra bastady. Sol jyly kórshi el quramasynda 64 kılo salmaq dárejesinde О́zbekstan chempıonatynda qarsylas shydatpasa, Malaızııanyń Seremban qalasynda ótken bokstan Azııa chempıonatynda altyn júlde ıelendi. Sonymen qatar Pýsanda uıymdastyrylǵan XIV jazǵy Azııa oıyndarynda qola júldeni qanjyǵasyna baılady. Qandasymyzdyń bir jylda jetken osynaý tabysty ónerin eskergen О́zbekstan bıligi Baqyt Sársekbaevqa Halyqaralyq dárejedegi sport sheberi men О́zbekstan prezıdentiniń 2002 jylǵy 25 shildedegi buıryǵymen «О́zbekstan maqtanyshy» ataǵy berildi.
О́zbekstannyń 7 dúrkin chempıony bolǵan otandasymyzdyń bar arman-maqsaty 2004 jyly Afınada uıymdastyrylatyn jazǵy Olımpııa oıyndarynda atoı salý bolatyn. Sol maqsatta jatpaı-turmaı jattyǵyp, aldynda turǵan kez kelgen synaqty jeńý úshin baryn saldy. Alaıda sporttaǵy solaqaı saıasattyń kesirinen Baqyt Olımpııa oıyndarynan tys qalyp, onyń ornyna Dilshod Mahmýdov bardy. О́zbek bıligine qapa bolǵan Sársekbaev birden Qazaqstanǵa oraldy. Halyqaralyq deńgeıdegi sportshy bolsa da óz otanynda Baqytqa bárin qaıta bastaýǵa týra keldi. Azııa chempıony degen dardaı ataǵy bolsa da otandasymyz alǵash oblystyq deńgeıdegi týrnırlerde óner kórsetti. О́zin Ulttyq qurama deńgeıinde judyryqtasýǵa tolyq daıyn ekenin dáleldep, 2004 jyly 69 kılo salmaqta el chempıony atandy. Oǵan sol ýaqytta ulttyq qurama tolyqtaı senim artyp, Baqyt ta senim údesinen shyǵa bildi. Eki márte Azııa chempıony atandy. Ony aıtpaǵanda, 2008 jyly Beıjińde ótken Olımpıadada elimizge tıesili jalǵyz altyn (aýyr atlet Ilıa Ilınniń 2008 jylǵy Olımpıadadaǵy nátıjesin HOK joqqa shyǵardy) medaldy syılady.
Osydan birer jyl buryn Baqyt Sársekbaevqa habarlasqanymyzda, ol Almatyda turatynyn, jeke kásippen aınalysyp jatqanyn aıtqan edi.
Grek-rım kúresiniń balýany – Elmurat Tasmuratov ta Bostandyq aýdanynyń túlegi. 1991 jyly Qyzyltý aýylynda dúnıege kelgen Elmurat jastaıynan kúres seksııasyna qatysqan. 8-cynypty bitirgen soń (2000-jyldardyń ortasy) ata-anasy ony tarıhı otany – Qazaqstanǵa jiberedi. Túrkistandaǵy B.Sattarhanov sport mektep-ınternatynda bilikti bapkerler Aleksandr Kolesnıkov pen Hakim Musaevtan tálim alyp, el ishilik talaı jarystarda top jardy. 2008 jyly D.Turlyqanov týrnırinde jeńilip, Qazaqstan atynan Azııa chempıonatyna barý múmkindiginen aırylyp, ulttyq qurama sapynan da birjola shyǵyp qalady. Sol bir sátti tıimdi paıdalanǵan ózbek bapkerleri oǵan О́zbekstan atynan halyqaralyq dodalarǵa shyǵýdy usynady. Sodan otandasymyz kelisimin berip, О́zbekstan atynan qatysqan jasóspirimder arasyndaǵy alǵashqy básekesinde Azııa chempıonatynda jeńispen oraldy. Osy jaǵdaı onyń sporttyq ǵumyryn belgilep bergendeı boldy. Sol ýaqyttan beri Tasmuratov ózbek eliniń namysyn qorǵap keledi.
Búginge deıin qandasymyz eki Olımpııa oıyndarynda baq synady. Eń alǵash 2012 jyly London Olımpıadasynda 16-oryn ıelense, araǵa tórt jyl salyp 2016 jyly Rıo tórinde ótken alamanda qola júlde enshiledi. Álem chempıonattarynda jeke júlde sanyn bir kúmis, eki qola medalmen tolyqtyrdy. Sonymen qatar onyń Azııa chempıonatynda bes dúrkin chempıon degen dardaı ataǵy bar. 2013 jyly Úndistannyń Nıý-Delı qalasyndaǵy Azııa birinshiliginde alǵash ret jeńimpaz atansa, keıinnen qatarynan eki jyl taǵy da Azııada teńdessiz balýan dep tanyldy. 2014 jyly Astanada ótken saryqurlyq birinshiliginde top jarsa, 2015 jyly Dohada atoı saldy. 2018 jyly Bishkekte altynnan alqa taǵynsa, bıyl jyl basynda Nıý-Delıde ótken birinshilikte bes dúrkin Azııa chempıony degen ataqqa ıe boldy. Qazirgi tańda Elmurat Tasmuratov óziniń úshinshi Olımpıadasyna daıyndalyp jatyr. Ol byltyr elorda tórinde uıymdastyrylǵan álem chempıonatynda 63 kılo salmaqta Olımpııa oıyndaryna joldama jeńip aldy.
Jýyrda ǵana Tokıo Olımpıadasyna joldama beretin týrnırde Zákir Safıýllınnen fınalda basym túsken Elnur Ábdiraıymov baýyrymyz da Bostandyq aýdanynyń týmasy. Anyǵyraq aıtqanda, Bostandyq aýdanynyń ortalyǵy – Gazalkentte dúnıege kelgen. 26 jastaǵy Elnurdyń О́zbekstandaǵy juldyzdy sáti 2015 jyly týdy. Sol jyly Bangkokte ótken Azııa chempıonatynda qola júlde ıelense, araǵa aı salyp Dohadaǵy álem birinshiliginde taǵy da qolany qanaǵat tutty. Bul Ábdiraıymovtyń alǵashqy iri jarystary bolatyn. Árıne, qurlyqtyq birinshilikterge deıin Elnur Qazaqstan, Ázerbaıjan, Reseı jáne Ýkraınada ótken halyqaralyq týrnırlerde de alǵashqy úshtiktiń qatarynan kórinip júrgen-di.
Dohada ótken álem chempıonatynda Elnur Ábdiraıymov О́zbekstan quramasyna qola júlde syılap qana qoımaı, Rıo Olımpıadasynyń joldamasyn ıelengen edi. Alaıda Elnurdan sál aldyn eptilik tanytqan ózbek Hýrshıd Tojıbaev APB jobasy aıasynda Olımpıada joldamasyna qol jetkizip qoıǵan bolatyn. Bapkerler quramy aqyldasa kele, Elnurdyń ornyna Rıoǵa Tojıbaevty Olımpıadaǵa aparatyn bolyp sheshedi. Osylaısha qandasymyz joldama jeńip alǵanymen, Olımpıadaǵa bara almaı qaldy.
Al 2017 jyly О́zbekstanda ótken Azııa chempıonatynda Elnur Ábdiraıymov 60 kılo salmaqta saryqurlyq chempıony atandy. Joǵaryda aıtyp ótkendeı, Ábdiraıymov bıyl Iordanııada ótken dodada Olımpıada joldamasyn ıelenip, 2016 jyly oryndalmaǵan armanyna bir taban jaqyndaı tústi.
Sonymen qatar osy týrnırde Qazaqstan quramasy sapynda synǵa túsken 52 kılo salmaqtaǵy otandasymyz Sáken Bıbosynov ta Tabaqsaıda týyp-ósken. 1997 jyly dúnıege kelgen bylǵary qolǵap sheberi bokstyń qyr-syryn О́zbekstanda úırengen. Tipti jasóspirimder arasyndaǵy oblystyq básekelerde de baq synap úlgergen. Keıinnen Bıbosynovtar otbasy ata-jurtyna qonys aýdaryp, Sáken Qazaqstanda bokspen kásibı túrde aınalysýyn jalǵastyrdy. 2018 jylǵy el chempıonatynda kúmis júlde ıelengen Bıbosynov mamandar kózine birden tústi. Sol jyly ulttyq quramaǵa qabyldanyp, byltyr Reseıdiń Ekaterınbýrg qalasynda ótken álem chempıonatynyń jartylaı fınalynda úndistandyq Amıt Pangaldan jeńilip, qola medal ıegeri atandy.
Iordanııadaǵy Olımpıadaǵa joldama beretin týrnırdiń shırek fınalynda qytaılyq boksshydan jeńilip, qosymsha kezdesýde fılıppındik Karlo Paalamnıdi jeńip, sońǵy sátte Tokıoǵa barý quqyǵyn ıelendi.
Mine, Bostandyq aýdanynyń búginge deıin tárbıelep shyǵarǵan sańlaqtarynyń tek bir parasy ǵana.
