Sebebi 2013 jyldan beri elektrondy kommersııa naryǵy 2 ese ósti. transshekaralyq elektrondy saýda 37%-ǵa ulǵaıǵanyn jetkizdi. Onyń oıynsha, buǵan bankter men qarjylyq tehnologııa salasyndaǵy kompanııalardyń aýyzbirshiligi sebep bolǵan. Endi bul máseleni óz jerimizde ózimiz damytyp, baǵyt-baǵdarymyzdy aıqyndap almasaq,bul máselemen ózgelerdiń aınalysatyny jáne nesibemizdiń de ózgelerdiń ýysynda ketetini belgili bolyp qaldy. Ulttyq banktiń bul qujatqa úlken daıyndyqpen kelgenin endi bilip otyrmyz. Sebebi mamyr aıynda Prezıdent kómekshisi Baǵdat Mýsın jemqorlyqty túbegeıli joıatyn jańa qural usynyp, memlekettik satyp alýlarda aqshany qolma-qol sheship alýda másele bar ekenin, teńgeniń sıfrlyq balamasy bolýy kerek ekenin aıtqan bolatyn.
Búgingi tańda barlyq bankter sıfrlyq júıege kóship úlgergen. Olar tutynýshylaryna dástúrli qyzmet kórsetýmen qatar onlaın-qyzmet usynýda. Sarapshylar da Qazaqstan bankteriniń elektrondy saýda naryǵyndaǵy múmkindigi joǵary ekenin aıtady. Sebebi úkimet naryqtyń dál osy segmentin damytýǵa múddeli bolyp otyr. Búgingi tańda bankter arasyndaǵy kúres klıent emes, tıimdi tehnologııa úshin júrip jatyr. Bankter tehnologııalyq kóshbasshylyqqa umtyla bastady. Qarjylyq tehnologııanyń sońǵy múmkindigine qol jetkizgen bankti klıent ózi izdep tabady. Qarjyger Anýar Úshbaev sońǵy jahandyq trendter tutynýshylardyń minez-qulqyndaǵy ózgeristermen baılanysty ekenin aıtady. Basqasha aıtqanda dástúrli banktik qyzmet túrinen smartfondar negizinde klıentterge qyzmet kórsetýdiń jekelendirilgen jáne qashyqtan túrine kóshý jalǵasyp, tólemder men qyzmetterge aqy tóleý mádenıeti men ádetterin ózgertip jatyr. Nátıjesinde, tehnologııanyń arqasynda smartfondyń ámııanǵa aınalǵanyn kózimiz kórdi. Jáne eń bastysy osy prosester bizdiń kóz aldymyzda ótip jatyr. Munyń qajettilik ekenin moıyndaǵymyz kelmese de moıyndaýdyń qajet ekenin, moınymyz jar bermese de úırenýdiń kezi kelgenin sezip júrmiz.
AQSh-tyń Eýropa qarjy naryǵyndaǵy yqpalyn tómendetýdiń taǵy bir quraly – sıfrlyq aqsha bolady degen aqparattar ótken jyldan beri aıtylyp júr. 2019 jyldyń qazan aıynda Germanııanyń federaldy bankter qaýymdastyǵy, onyń ishinde Deutsche Bank, Credit Suisse jáne Commerzbank eýronyń sıfrlyq balamasyn jasaýdy usynyp, paneýropalyq qarjy júıesine biriktirý kerektigin málimdep úlgirgen. Germanııanyń federaldy bankter qaýymdastyǵy baılamynsha, bul AQSh tarapynan jasalatyn básekelestik qysymyna tótep berýdiń jalǵyz joly. Olar jańa sıfrlyq valıýtaǵa Libra degen ataý bergen. Facebook ta osyǵan deıin talaı ret jańa valıýtany shyǵarýǵa nıetti ekenin aıtqan. Sıfrlyq aqsha týraly álemdik dodaǵa biz de qosylyp kettik. Halyqaralyq aqsha aýdarymdary salasyndaǵy kóshbasshy Western Union kompanııasy Qazaqstandaǵy eń iri bankterdiń biri bolyp tabylatyn «Bank SentrKredıt» AQ-pen birge westernunion.kz saıtyn iske qosyp, tutynýshylarǵa óz jaqyndary men týystaryna 24/7 rejiminde álemniń kez kelgen jerine aqsha aýdarý múmkindigin usynyp, óziniń sıfrlyq jelisin keńeıte tústi. Búgingi tańda onlaın-qyzmetter dúnıe júzi boıynsha 70 astam elder men aımaqtarda qoljetimdi. Endi sıfrlyq aqsha aýdarymdaryn Qazaqstandaǵy klıentter de tutyna alady. Buryn TMD elderinde bul servıs Ýkraına men Reseıde iske qosylǵan bolatyn.
Prezıdent kómekshesi Baǵdat Mýsınniń aıtqany usynys deńgeıinen naqty qadamǵa kóshkenin kórip otyrmyz. Ulttyq bank pen Qarjygerler qaýymdastyǵy usynǵan qarjy naryǵyndaǵy tehnologııalar men ınnovasııalyq damý tujyrymdamasynyń jobasyn tanystyrdy. Ony júzege asyrý úsh negizgi baǵytqa bólinedi: «Sıfrly baqylaýshy», «Sıfrly ınfraqurylym» jáne «Tirshilik ortasy».
Jalpy, Ulttyq bank pen úkimet aldaǵy ýaqytta fintech-tiń jalpy shyǵyndaryn azaıtý, tıimsizdikti joıý jáne qarjy sektorynda jańa ósý núktelerin qurý josparlap otyr.
«Sońǵy jyldary biz qarjy sektorynyń aıtarlyqtaı ózgerisin baıqaımyz, jańa qatysýshylar men qyzmetterdiń jańa túrlerin únemi biriktirip otyramyz, sonymen birge qazirgi ýaqytta mundaı fıteh kompanııalardy retteý joq, sondyqtan biz birneshe mindetter qoıdyq: qyzmetterdiń damýyn yntalandyrý, qarjy naryǵyndaǵy básekelestik. Ttynýshylardyń quqyqtaryn fintech kompanııalarynyń qatysýymen jasalǵan alaıaqtyq operasııalardan qorǵaý; naryqqa jańa áleýetti qatysýshylardyń kirýine kedergilerdi azaıtý », - dep túsindirdi Ulttyq Bank.
Ulttyq Bank bul baǵyttaǵy negizgi eki strategııalyq bastama bolatynyn aıtady.
Birinshisi - qarjy uıymdarynyń retteýshi talaptardy oryndaýyn jeńildetý jáne baqylaýdyń tıimdiligin arttyrý, sonymen qatar sala qatysýshylarynyń qadaǵalaýy. Naryq qatysýshylary men qarjylyq retteýshiler arasynda elektrondyq qujat aınalymyna kóshý, sondaı-aq esepterdi onlaın formatqa aýdarý bolady. Budan basqa, qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardy jáne qarjy naryǵynyń jańa qatysýshylaryn qoldaý úshin biryńǵaı baılanys ortalyǵyn, sondaı-aq esep berý úshin derbes shoty men sertıfıkattalǵan Regtech qyzmetin qurý josparlanýda. Ekinshisi - tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýdy jáne qarjylyq saýattylyqty qamtamasyz etetin tehnologııalardy engizý. Senimdi orta qurylady jáne qoldaný prosesteri jeńildetiledi. «Osyǵan baılanysty 2021 jylǵa qaraı elektrondy ózara árekettestikke 100% kóshý júzege asyrylady. 2025 jylǵa qaraı mindetti esep ındıkatorlarynyń kólemi, qujattardy rásimdeýge jumsalatyn shyǵyndar men ýaqyt shyǵyndary jáne normatıvtik talaptardyń saqtalýy 2019 jylmen salystyrǵanda 75% -ǵa tómendeıdi. bul sonymen birge tutynýshylardyń qarjylyq qyzmetterge degen senimin jáne onyń qyzmetterdi paıdalaný daǵdylaryn arttyrady », dep túsindirdi Ulttyq Bank.
IDC * KISC ** bıometrııalyq sáıkestendirýdiń biryńǵaı qyzmetteriniń negizinde jáne Digital ID negizinde kórsetiletin qyzmetterdiń arqasynda bankterdiń klıentterin jáne naryqtyń basqa qatysýshylaryn qashyqtyqtan baılanystyrý múmkindigi josparlanýda. Qyzmetter sonymen qatar aqparattar men derekter jınaýdy qamtamasyz etetin bolady. «Bul negizgi basymdylyqtyń negizgi quramdas bólikteri sandyq ıdentıfıkator, tólem ınfraqurylymy, ashyq bankıng, qarjy naryqtary jáne qarjy ınfraqurylymynyń basqa elementteri», dep atap ótti Ulttyq bank.
El turǵyndarynyń 80% -dan astamy banktik qyzmetterdi qashyqtan paıdalanady. Bul jańa klıentterdi tirkeý prosesinde shyǵyndardy 90% tómendetýge múmkindik berýi ábden múmkin. Sondaı-aq tólemderdi, táýekelderdi jáne naryqqa qatysýshylardyń shyǵyndaryn azaıtý, aqparattyq qaýipsizdik ınsıdentterine áreket etý jyldamdyǵy 10 ese artady degen úmit bar. «Tirshilik ortasy» osy baǵytta ınnovasııany yntalandyrý, Fintech startaptary men dástúrli jáne jańa oıynshylardyń arasyndaǵy yntymaqtastyq úshin qolaıly jaǵdaı jasaýdy kózdeıdi.
Negizgi komponentter - birlesken organdar men platformalar, ınnovasııalyq habtar, retteýshi qumsalǵyshtar, quzyrettilik ortalyqtary men údetkishter.
Ulttyq bank pen Qarjygerler qaýymdastyǵy bul qarjy naryǵyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrady, naryqta jańa ónimderdi shyǵarýdy tezdetedi, qaýipsiz rejımde ónimderdi synaýǵa kómektesedi, jańa bıznes múmkindikteri týǵyzady jáne shyǵyndardy azaıtady, fintech quzyretteriniń qol jetimdiligin arttyrady dep úmittenip otyr.
Sonymen birge, joba boıynsha tujyrymdama 2020 jyldan 2025 jylǵa deıin úsh kezeńde júzege asyrylady. 2020-2021 jyldary daǵdarysqa qarsy kún tártibi júzege asyrylady jáne sıfrlyq ınfraqurylym úshin synı negiz jasalady. 2022-2023 jyldary normatıvtik-quqyqtyq baza jasalady jáne sıfrlyq ınfraqurylymnyń negizgi elementteri salynady.
Ulttyq bank pen Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy bul qarjy naryǵyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrady, naryqta jańa ónimderdi shyǵarýdy tezdetedi, qaýipsiz rejımde ónimderdi synaýǵa kómektesedi, jańa bıznes múmkindikteri týǵyzady jáne shyǵyndardy azaıtady, fintech quzyretteriniń qol jetimdiligin arttyrady dep kútedi. Sonymen birge, joba boıynsha tujyrymdama 2020 jyldan 2025 jylǵa deıin úsh kezeńde júzege asyrylady. Tujyrymdama negizinde 2022-2023 jyldary normatıvtik-quqyqtyq baza jasalyp, sıfrlyq ınfraqurylymnyń negizgi elementteri qalanady.
ALMATY
