Ǵasyrǵa jýyq tarıhy bar kásiporyn elimizdegi protez ónimderiniń 74 paıyzyn jáne mamandandyrylǵan ortopedııalyq aıaqkıimniń 91 paıyzyn óndirýde. Sońǵy málimetter boıynsha, ónimniń 52,6 paıyzyn 18 jasqa deıingi balalar tutynsa, sportshylar men paralımpıadalyq oıyndarǵa qatysatyn qazaqstandyq sportshylar da osy ortalyqtyń kómegine júginedi. Kásiporyn jylyna 30 000-nan astam buıym shyǵarsa, onyń ishinde 60-tan astam aıaq-qol protezderiniń, ortopedııalyq aıaqkıimniń barlyq maýsymǵa arnalǵan júzden asa úlgisi bar.
Ortalyqta jumys isteıtin eki júzden astam mamannyń deni ortoped, protezdeý mehanıgi, tehnologııalyq ınjenerler bolsa, olardyń shamamen 13 paıyzy múgedek jandar. Desek te, óndiriste ortopedııa hırýrgi, protezdeý dárigeri sııaqty mamandar tapshy. Respýblıka boıynsha barlyǵy jeti protezdeýshi bar dep atap ótken kásiporyn basshysy Nıkolaı Nıkolaevıchtiń aıtýynsha, dıplom alǵan mamandar oqý bitirgennen keıin basqa salalarǵa ketýge májbúr. Sondyqtan da óndiris erekshelikterine baılanysty ortopedııalyq aıaqkıim tigetin mamandardy eki jyl shamasynda kásiporyndaǵy sheberler ózderi daıyndap shyǵarsa, terapevt dárilerler Reseıdiń «G.A.Albreht atyndaǵy múgedekterdi ońaltý federaldy ǵylymı ortalyǵynan» biliktiligin kóterip kelgennen keıin ǵana jumysqa ornalasady.
«Kásiporyn aǵymdaǵy jyldyń segiz aıynda tapsyrys berýshilerdiń suranysyn der kezinde qamtamasyz etýge daıyn», deıdi Nıkolaı Petrov. Degenmen, oblystyq departamentter tarapynan tenderler kesh jarııalanyp jatatyndyqtan, protezdeý ónimderi tapsyrys berýshilerge keıbir jaǵdaılarda der kezinde jetpeı jatady.
«О́ndiriste múgedek adamnyń jeke erekshelikteri eskeriletindikten, bir jyl boıy jasalatyn buıymdardy keıde qysqa merzim ishinde daıyndaýǵa týra keledi. Bıyl Almaty qalasy áleýmettik ál-aýqat basqarmasy, Almaty jáne Soltústik Qazaqstan oblysynyń jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy tenderdi jyldam ótkizgenimen, Jambyl men Qostanaı, Qyzylorda oblystary tenderdi kesh jarııalady», dep atap ótti óndiris basshysy.
Sońǵy jyldary otandyq ortopedııa qarqyndy damyp keledi. Osy oraıda ártúrli jaǵdaılarǵa baılanysty ampýtasııaǵa ushyraǵan nemese múmkindigi shekteýli balalar úshin protezdeýdiń aldyńǵy qatarly tehnologııalary paıdalanylýda. Mańyzdy baǵyttardyń biri – gıdravlıkalyq jáne pnevmatıkalyq dıskilermen, baǵdarlama arqyly basqarý, sondaı-aq kómirtekti talshyqtarmen tize modýlderin qoldana otyryp protezdeý. Biraq kásiporynda pasıenttiń joldamasynda kórsetilgen úlgi ǵana daıyndalady. Al joldamada kóp jaǵdaıda eskirgen tehnologııamen daıyndalatyn buıymdarǵa tapsyrys beriledi. Tapsyrysta qarapaıym ıilmeıtin protez kórsetilse, onda tize modýline zamanaýı protez ornatý múmkin emes, óıtkeni onyń quny birneshe ese joǵary. «Eger elimizdiń óńirlerindegi jumyspen qamtýdy jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmalary tapsyrys berýshiniń barlyq talaptaryna saı zamanaýı protezderge tapsyrys berse, onyń múgedek adamnyń qımylyn jeńildetýine, sondaı-aq óndiristiń damýyna tıgizer paıdasy zor bolar edi», deıdi N.Petrov.
Protezdeýden buryn ortalyqta tekserilip, mamandar keńesin alýǵa bolady. Búginde ortalyqtyń Taldyqorǵan qalasynda ortopedııalyq aıaqkıim tigetin sheberhanasy bar. Onda Almaty oblysy boıynsha Marat Asylbekovtiń basshylyǵymen kóshpeli keńester ótkizilip, qajetti aıaqkıimderge tapsyrystar qabyldanady.
«Respýblıkalyq protezdik-ortopedııalyq ortalyq» óndiriske qajetti birqatar shıkizat túrlerin shetelderden alady ári osy saladaǵy jetekshi kompanııalarmen tájirıbe almasý maqsatynda áriptestikte jumys istep keledi. Germanııanyń protezdi ortopedııalyq buıymdar, medısınalyq tehnıkalar shyǵaratyn Otto Bock kompanııasymen birlese ótkizgen sheberlik saǵattary saladaǵy zamanaýı jetistikterdi ıgerýge múmkindik berse, ótken jyly Reseıdiń «Motorıka Skolkova», «Antares» jáne Japonııanyń «Nabtesco corp.» kompanııasy mamandarynyń qatysýymen ótken tize proteziniń elektrondy basqarý júıesine arnalǵan semınardyń sala mamandaryna bereri mol. Sonymen qatar Reseıdiń «Metız-Impeks» kompanııasynyń uıymdastyrýymen jalǵasyn tapqan «Protezdeýdegi jańa tehnologııalar» boıynsha ótken oqytý semınary otandyq óndiris mamandarynyń úzdiksiz tájirıbe almasýyna múmkindik beredi.
ALMATY
