Oqyrmanǵa túsinikti bolýy úshin, oqıǵanyń qalaı órbigenin qysqasha baıandap óteıik. Osy jyldyń 26 mamyr kúni kent ákimi óziniń sózi boıynsha "eldiń eńsesin kótereıik degen maqsatta" jergilikti mádenıet úıiniń qyzmetkerlerimen birge "TıkTok" bıin bılep, izinshe onyń beıne rolıgi WhatsApp jelisi arqyly kent turǵyndary arasynda taraǵan.
"Bir aınaldyrǵandy shyr aınaldyrady" degen ras qoı, aýyl arasyn kezip ketken beıne rolıkti kenttiń ásireqyraǵy bir turǵyny respýblıkalyq saıttardyń birine álgi vatsap messendjeri arqyly salyp jibergen kórinedi. "Odan áleýmettik jelilerge tarap, sońy mynadaı boldy... Áleýmettik araqashyqtyqty saqtaǵanmen, maska kımegenimiz ras edi, ol qatelikti moıyndaımyn...", deıdi saly sýǵa ketken kent ákimniń ózi.
Iá, sóıtip sándi qara kózildirik kıgen shendiniń bıi ǵalamtordy osylaısha sharlap ketken bolatyn. Jergilikti atqarýshy bıliktiń buǵan degen reaksııasy da ot alyp qamysqa túskendeı boldy. Jáırem kenti ákimshilik-aýmaqtyq bólinis boıynsha Qarajal qalasyna qaraıtyndyqtan, osy shahardyń basshysy Tilektes Dosaev karantındik shekteý kezinde "shekten shyqqan" ákimge sógis jarııalap, "Qyzmetine tolyq sáıkes emestigi týraly eskertý berý" jóninde buıryq ta shyǵaryp úlgerdi. Mundaı sheshimdi qala ákimi jeke-dara qabyldady ma, joq álde joǵarydan túsken pármen boıynsha belsendilik tanytty ma, ol jaǵy ázirge belgisiz...
"Qýyrdaqtyń kókesin túıe soıǵanda kóresiń" demekshi, endi ákimimiz ádiletsiz jazalandy degendi jeleý etken kent aqsaqaldary jıylyp, oblys basshysy Jeńis Qasymbekke hat jazypty. Onyń bir danasyn "Egemenniń" Qaraǵandydaǵy tilshiler qosynyna da joldaǵan eken. Hatta aqsaqaldar kent ákiminiń karantın talabyn saqtamaǵany "qate de shyǵar" deı kele, myna bir jaıtty aqtap alý argýmenti retinde alǵa tartady: "Biraq, adam – pende, kim qatalespeıdi, jańylmaıtyn jaq, súrinbeıtin tuıaq joq degen halqymyz, ekinshi jaǵynan adamgershilik turǵysynan qaraǵanda mádenıet salasy qyzmetkerleriniń kúnine qaraı fleshmob uıymdastyrý quptarlyq jaıt jáne de osyndaı qıyn kezde óz múddesin, jeke basynyń qamy emes, mádenıet salasy qyzmetkerleriniń kóńilin kóterýin kózdegeni anyq" (Hattaǵy jáne feısbýk jelisindegi pikirlerdiń mátini ózgertilmeı, sol qalpy saqtaldy – Q.Á).
Jalpy, Jáırem kenti aqsaldar alqasynyń tóraǵasy A.Toqymbaev jáne atalǵan uıymnyń bes birdeı múshesi qol qoıǵan bul hatta ákim Amanqazy Náýkenovtiń qyzmetine oń baǵa beriledi.
"Domalaq aryzben qýdalanýǵa ushyraıtyn repressııa zamany artta qaldy dep oılaımyz. Adamnyń isiniń durys, ne burys ekenin adamshylyq turǵysymen sheshsek qatelespeıtin sııaqtymyz. Qazaq adamnyń jamandyǵyn jasyryp, jaqsylyǵyn asyrǵan halyqpyz", degen fılosofııalyq tujyrym da jasaıdy olar álgi hatta.
Kenttiń qadirmendi qarııalary oblys basshysyna baǵyttalǵan hatty mynadaı sózdermen túıindepti: "Aqsaqaldar alqasy halqymyzben de, ákimmen de birgemiz dep aıtqymyz keledi. Biz birgemiz!".
Qazirgi tańda ákimniń "TıkTok"-tyń túbin túsirgen bıi áleýmettik jelilerde, ásirese, Facebook áleminde qyzý talqyǵa túsip jatyr. Bireýler memlekettik qyzmetshiniń bul qylyǵynan kiná taýyp, jerden alyp, jerge salyp jatsa, endi biri ákimdi aqtap áýre. Máselen, "Bıshi ákimge" búırek burǵandar feısbýk paraqshalarynda mynadaı pikirler jazyp qaldyrǵan: "Durys bolmapty. Bı de óner. Bılegen ákimdi marapattaýdyń ornyna sógis bergeni durys bolmapty. Prezıdentter de bılep júr ǵoı... (Baltabek Túıetaev)", "Bılese, onda turǵan ne bar? Basshyny da bir sheńberge salyp qoıýdy qoıý kerek qoı. Jumysyna adal bolsa boldy emes pe? (Gúljan Amangeldiqyzy)", "Memlekettik qyzmetker etıkasy týraly ereje bar, onda ákimge bıleýge bolmaıdy degen bap joq. Bizde qoǵamda qyzmettegiler osylaı bolý kerek degen bir stereotıp qalyptasqan, odan alshaq áreket oǵash bolyp kórinedi. Áperbaqan ákimnen góri bıshi ákim durys shyǵar" (Damesh Isahanova)", "Bılegende turǵan ne bar eken. Pozıtıvpen jumys istegenniń esh zııany joq. Alǵa! Kelesisin kútemiz (Jasulan Seıilhan)"...
Osy jáne bul oqıǵadan shekten shyqqan ospadar qylyq kórmegen basqa da janashyr pikirlerdi oqı otyryp, eriksiz oıǵa ketesiń. Osy biz "Shash al dese bas alatyn" ojarlaý tásilmen atqa mingen azamattardy tym qatty tuqyrtyp júrgen joqpyz ba, ózi? Ántek shalys qadam basqan ákim bitkenniń basyna osylaısha áńgir taıaq oınata bersek, olardyń jurt aldyndaǵy abyroı-bedeliniń bolashaǵy qandaı bolmaq? Odan bólek, endi osy oqıǵadan keıin ábden zárázáp bolǵan ákim-qara óz kóleńkesinen ózi qorqyp, jurt arasynan bezinip, kisikıik bolyp ketpeı me degen oı da keledi. Al endi, el basqarǵan azamat buqara halyqpen etene jaqyn aralas bolyp, tyǵyz qarym-qatynasta jumys istese, sol jerde birlik pen bereke de qatar júrmeýshi me edi?!
Mine, osylaısha birer kúnniń ishinde jalpaq jurtqa tanymal bolyp, "juldyz" atanǵan Amanqazy Náýkenovtiń ózi Jáırem kentinde 2017 jyldan beri ákim retinde qyzmet etip kele jatyr eken. On myńnan asa halyq turatyn eldi mekende osy ýaqyt aralyǵynda meshit úıiniń ásem ǵımaraty boı kóteripti. Buryn "at qora" degen ataýǵa ıe bolǵan ákimdiktiń ǵımaraty men mádenıet úıi kúrdeýli jóndeýden ótken. Kenttegi aýyz sý máselesi de sheshimin taýyp, endi káriz problemasyn retteý qolǵa alynbaqshy eken. Bul maqsatqa dep bıyl 50 mln teńge qarajat ta bólinipti. Eń bastysy, kent ákimi Jáırem ken-baıytý kombınatynyń basshylyǵymen til tabysa jumys isteıtin kórinedi. Sonyń arqasynda, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi aıasynda kent boıynsha birtalaı máseleler de sheshimin tapqan degen áńgime bar.
Qysqasy, aýyl halqy ákimderine shań jýytqysy kelmeıdi. "Osyny istegen azamattyń qandaı maqsatty kózdegenin túsine almadyq... Biz aýylymyzdaǵy aırandaı uıyǵan yntymaqty buzýǵa jol bergimiz kelmeıdi", degen jergilikti turǵyndar istiń qııýyn, eldiń tilin tapqan ákimnen aıyrylyp qalamyz ba dep ýaıymdaıdy. Al, Jáıremniń ákimge arasha suraǵan aqsaqaldar alqasy bolsa: "Kentimizdiń kúnnen-kúnge gúldenip, kórkeıýi – bul árıne, ákimniń salıqaly saıasaty jáne adal eńbeginiń arqasy dep bilemiz", degen pikirge tabandy nyq tirep otyr.
Osy oraıda, Amanqazy Náýkenovtiń Qaraǵandy oblysy boıynsha koronavırýstiń kesirinen sógis alǵan úshinshi ákim ekenin eske sala ketkimiz keledi. Budan buryn oblystyń basshysy KVI keselimen kúresti álsiretip alǵany úshin Temirtaý qalasy men Buqar jyraý aýdanynyń ákimderine sógis jarııalaǵan bolatyn.
