Otyrysta Qarjy mınıstriniń mindetin atqarýshy Tatıana Saveleva 2019 jyly IJО́ ósimi 4,5 paıyzdy quraǵanyn, ony óndiristiń damýy, ınvestısııalyq jobalardyń iske asyrylýymen baılanystyrdy. «Ulttyq qorǵa jalpy 4,5 trln teńge tústi. 2019 jyldyń aıaǵyna qaraı qordyń aktıvteri 27,5 trln teńgege teńesti. Bıýdjettiń basymdyqqa ıe baǵyttaryn Ulttyq qordyń transfertteri esebinen qarjylandyrý qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. Osyǵan baılanysty qordyń jınaqtyq qyzmetin zańnamalyq turǵyda kúsheıtý kózdelip otyr», dedi vıse-mınıstr. Sonymen birge T.Saveleva baıandama barysynda Qazaqstan qaryzy qaýipsiz shekte ekenin málimdedi.
Odan keıin Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Aqyljan Baımaǵambetov elimizde depozıtter 2,5 paıyzǵa kóbeıip, al olardyń dollarlaný deńgeıi bir jylda 5 paıyzǵa deıin tómendegenin málimdedi. «2019 jyly bank júıesindegi depozıtter 2,5 paıyzǵa kóbeıip, 19 trln teńgege jetti. Buǵan qosa ulttyq valıýtadaǵy salymdardyń mólsheri 13,1 paıyzǵa ósip, 10,8 trln teńgeni kórsetti. Buǵan teńgemen beriletin stavkalardyń joǵarylyǵy, sonymen birge aıyrbastaý baǵamynyń turaqtyǵyly sebep bolyp otyr. Al sheteldik valıýtamen jınalǵan depozıt mólsheri 8,7 paıyzǵa azaıyp, 8,2 trln teńgeni kórsetti. Osynyń arqasynda depozıtterdiń dollarlanýy 43,1 paıyzǵa tómendedi. Bir jyl burynǵy bul baǵyttaǵy kórsetkish 48,4 paıyz edi», dedi A.Baımaǵambetov.
Odan ári Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi Esep komıtetiniń tóraǵasy Natalıa Godýnova elimizdegi qarjy salasyndaǵy birqatar másele týraly baıandady. Ol elde azyq-túlik saýdasynyń óskenin, degenmen halyqtyń nesıelik qaryzdary da artyp jatqanyn habarlady. «2019 jyly tutynýshylyq nesıe halyqtyń nomınaldy tabysynyń ósiminen shamamen 15 paıyzǵa basyp ozdy. Al nesıe ala berýdiń saldary áleýmettik problemalardy týyndatady. Memleket tarapynan aıtarlyqtaı kómektiń bolǵanyna qaramastan, keıingi bes jylda el ekonomıkasyndaǵy bank sektorynyń róli tómendegen. IJО́-degi onyń aktıvteri 40 paıyzǵa deıin azaıdy. 2015 jyly bul kórsetkish 60 paıyzǵa teń edi. IJО́-men eseptegende bankterdiń qaryz beretin portfeli eki ese qysqardy. Problemalyq qaryzdar artyp barady», dedi N.Godýnova.
Sonymen qatar aımaqtardaǵy ákimdiktermen birge jalpy quny 52 mlrd teńgeni quraıtyn 43 jobanyń aıaqtalmaı turǵany málim boldy. Esep komıtetiniń aqparatyna saı, keıbir jobalardyń merzimi 5 jylǵa sozylǵan. Al bul Memleket basshysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq tıimdiligine ıe jobalardy qarjylandyrý týraly tapsyrmasyna qarama-qaıshy. Sonymen qatar memleket-jekemenshik áriptestigi aıasyndaǵy jobalardyń tıimsizdigi de sóz boldy. Natalıa Godýnovanyń aıtýynsha, 1 teńgelik jeke ınvestısııa tartý úshin bıýdjetten 2 teńgeden alýǵa týra keledi.
Odan keıin senatorlar nazaryna Parlament Májilisi maquldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ákimshilik rásimdik-prosestik zańnama máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy, Ákimshilik rásimdik-prosestik kodeksiniń jobasy usynyldy.
Kodeks jobasy boıynsha Ádilet mınıstri Marat Beketaev baıandady. Mınıstrdiń aıtýynsha, Ádilet mınıstrligi Joǵarǵy sotpen birlesip Ákimshilik rásimdik-prosestik kodeksiniń jobasyn ázirledi. Kodeks azamattarǵa basqarýshylyq sheshimderdi qabyldaý prosesine belsendi qatysýǵa múmkindik beretin kepildikter jıyntyǵyn bekitý men joǵary turǵan organ men sotta bılik organdary daýlardy qaraý kezinde azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń tıimdi tetikterin belgileýdi maqsat etedi. Kodeks jobasyn Venesııalyq komıssııa, sondaı-aq Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy qarap, oń qorytyndy bergen. Qujattar birinshi tyńdalymda maquldanyp, ekinshi oqylymda qabyldandy.
«Qazaqstan Respýblıkasy men Iran Islam Respýblıkasy arasyndaǵy azamattyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy tanystyrylyp, Ádilet mınıstri Marat Beketaev qujatqa qatysty baıandama jasady. Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy Vladımır Volkov atalǵan qujattyń mańyzdylyǵyn alǵa tarta otyryp, elimizde ırandyq 523 zańdy tulǵa men ókildiń tirkelgenin málimdedi. Senatordyń aıtýynsha, Iran Islam Respýblıkasy – Qazaqstanmen halyqaralyq quqyqtyq-normatıvtik baza qalyptastyrǵan alǵashqy taıaýshyǵystyq memleket. Daýys berý nátıjesinde senatorlar zańdy qabyldady.
Kún tártibindegi kelesi másele, «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bıznes-ahýaldy jaqsartý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda qaraldy. Ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dálenov zań jobasy 4 kodeks pen 29 zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtinin aıtty.
Zań jobasyn qabyldaý arqyly «Doing Business» halyqaralyq reıtıngi baǵalaıtyn bıznes-ahýaldy jaqsartý kózdelgen. Sonymen birge taýar naryqtaryndaǵy básekelestik ortanyń jaı-kúıin jaqsartý, jarnamany jetildirý, jekeshe kásipkerlikti memlekettik retteý prosesiniń ashyqtyǵyn arttyrý mindeti de bar. Senat Spıkeri bas komıtetke zań jobasyn ekinshi oqylymǵa daıyndaýdy tapsyryp, zań jobasy ekinshi oqylymda qabyldandy.
Senat Tóraǵasy «Atalǵan qujat bıznestiń múddesin qorǵaýǵa, elimizdiń ınvestısııalyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik beredi dep senemiz», dep túıindedi.
Otyrysta senatorlar depýtattyq saýaldaryn jarııa etti. N.Júsip, M.Baqtııaruly, S.Bekturǵanov, S.Ershov, S.Eńsegenov, A.Qapbarova, D.Nóketaeva, N.Tóreǵalıev Úkimet basshysy Asqar Mamınge «Býrabaı» ulttyq parkiniń búgingi hali men eldegi tazalyq máselesine, Qaırat Qojamjarov áskerı qurylymdardyń janar-jaǵarmaı saqtaıtyn qoımalaryna qatysty saýaldaryn joldady.
