Megapolıste ornalasqan aımaqtyq onkologııa dıspanseri Almaty oblysynyń ońtústik aýmaǵynda ornalasqan aýdan turǵyndarynyń densaýlyǵyna jaýapty. Qazir dıspanserde juqpaly indettiń aldyn alý men saqtaný sharasy óte joǵary deńgeıde júrgizilýde. Aýrýhana aýmaǵynda karantın jarııalanǵan, emdelýshi naýqastardyń densaýlyǵyn qadaǵalaý erekshe tártip boıynsha júzege asyp jatyr.
– Qaterli isik dertimen aýyratyn naýqastar úshin bir qıyn kezeń ótip jatyr. Onsyz da jany qınalyp júrgen adamdarǵa koronavırýs ınfeksııasy eki ese qaýipti bolyp tur. О́ıtkeni juqpaly aýrýdyń barlyq túri eń aldymen ımmýnıteti tómen adamǵa úıirsek keledi, al densaýlyǵynda kináraty bar naýqastyń aǵzasy koronavırýspen kúresýge tipten qabiletsiz. Sondyqtan biz úshin de, pasıentter úshin de onkologııalyq em alyp, dári qabyldaý barysynda saqtyq sharasyn arttyrý eń basty mindet bolyp tur, – deıdi Almaty qalasyndaǵy aımaqtyq onkologııa dıspanseri dırektorynyń orynbasary Rásh Shalbaeva.
Buǵan deıin Almaty qalasynyń tolyqtaı karantınge jabylýyna oraı jaqyn mańdaǵy aýdandarda turatyn naýqastardyń dıspanserge kelýi qıyndaǵan bolatyn. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń sheshimimen bul másele jolǵa qoıylypty. Iаǵnı dıspanserlik em-dom alýǵa májbúr pasıentterdi aýdandyq aýrýhanalardyń arnaıy kóligi tasymaldap, qalaǵa jetkizedi. Sondaı-aq dáriger keńesi men basqa da kómekti qajet etetin onkologııalyq naýqastardyń oblystaǵy kez kelgen aýrýhanaǵa aldyn ala tirkelmeı, kezeksiz qabyldanýyna jaǵdaı jasalǵan.
– Oblys dárigerleriniń kásibı mindetterin jaýapkershilikpen atqarýy aýmaqta juqpaly indettiń órshýine tosqaýyl bolyp tur desek, jańylmaspyn. Adam densaýlyǵy úshin kúreste bizdiń onkologııalyq dıspanserdiń mamandary da aıanbaı eńbek etýde. Elimizde juqpaly indet qaýipi bastalǵaly beri bizdiń jumysymyz da tótenshe jaǵdaıda jalǵasýda. Mysaly, dárigerler men orta medısınalyq qyzmetkerlerdiń deni qala mańyndaǵy aýdandardan kelip jumys isteıtin edi. Almaty qalasyndaǵy jaǵdaıǵa baılanysty 3 aıǵa jýyq jataqhanada jatty. Iаǵnı tótenshe jaǵdaı kezinde qanshama qyzmetker otbasynan alystap qaldy, olar da bir úıdiń otaǵasy, otanasy, kelini degendeı, jeke ómirge quqyly edi. Biraq áriptesterim óz qyzmeti men naýqastar aldyndaǵy jaýapkershilikke saı ýaqytpen sanaspaı jumys isteýdi, tótenshe jaǵdaı kezinde týyndaǵan qıynshylyqqa moıymaı eńbek etýdi tańdady. Dárigerlerdiń bul erligi baǵalanýy tıis. Árıne bizdiń mamandarymyz juqpaly indetpen aýyrǵan naýqastarmen betpe-bet kelip jatqan joq, degenmen bul ortaq kúres. Munda ant bergen aq halatty jandardyń barlyǵynda bir ǵana maqsat bar, ol indettiń taralýyna jol bermeý jáne adam ómirin saqtap qalý, – deıdi Rásh Sháripbaıqyzy.
О́kinishke qaraı, oblys aýmaǵynda qaterli isikke shaldyqqandar sany jyl saıyn kóbeıip keledi eken. Qazir oblystyń ońtústik aýdandarynda turatyn adamdardyń arasynda 8 900 naýqas dıspanserlik esepke alynǵan. О́tken jyly 1 700 adamnan derttiń alǵashqy belgisi anyqtalǵan. Al byltyr asqynǵan aýrý 703 adamnyń ómirin jalmasa, jyl basynan beri 213 naýqas o dúnıelik bolǵan. Saralanǵan derek boıynsha, onkologııalyq esepke alynǵan naýqastar arasynda sút beziniń qaterli isigi kósh bastasa, odan keıingi orynda ókpe ragy tur eken. Osy ókpede paıda bolǵan isikten kóz jumatyndar sany joǵary kórinedi.
– Qaterli isik – adam ómirine qaýipti bolǵanymen, bul ajal úkimi emes. Naýqastar osyny este saqtaýy kerek. Derttiń alǵashqy kezeńinde dárigerge qaralyp, asqyndyrmaı em alǵan adamnyń qulan taza aıyǵyp ketýine tolyq múmkindik bar. Sol úshin de adamdar jıi tekserýden ótip turýy tıis. Al onkolog dárigerler qaterli isikten emdeý úshin aıanyp otyrǵan joq. Qazir buǵan barlyq jaǵdaı jasalǵan. Árıne problema da shyǵyp jatady. Kóp jaǵdaıda ota jasalatyn naýqastar qınalady. Qazirgi júıe boıynsha hırýrgııalyq em-dom sharasy medısınalyq esepke alý portaly arqyly jasalatyny belgili. Naýqastar kezek kútip qalatyn jaǵdaı bolady. Biraq biz buǵan qaramastan, derttiń salmaǵyn jeńildetýge kúsh salamyz. Dári-dármekpen qamtýda kidiris joq, mamandar jetkilikti, medısınalyq qurylǵylar bar, – deıdi Almaty qalasyndaǵy aımaqtyq onkologııa dıspanseri dırektorynyń orynbasary Rásh Shalbaeva.
