Halyqaralyq Olımpıada komıteti 1948 jyly Sankt-Morısede ótken HOK-tyń 42-sessııasynda 23 maýsymda Halyqaralyq Olımpıada kúnin ótkizý týraly sheshim qabyldady. Bul kúnniń tańdalýy de beker emes. 1894 jyldyń 23 maýsymynda HOK qurylǵan bolatyn. Dál sol kúni Olımpıadalyq qozǵalystyń negizin salýshy, baron Per de Kýberten halyqaralyq atletıkalyq kongress aldynda tarıhı baıandama jasady. Merekeni toılaý barysynda Qazaqstan qalalarynda jyl saıyn sporttyq-buqaralyq is-sharalar uıymdastyrylady.
Bıyl da osyndaı ataýly data qarsańynda Qazaqstannyń Ulttyq Olımpıada komıteti #TEAMKZ múshelerimen birlese otyryp, sport jankúıerlerine qyzyqty is-sharalar ótkizdi. Koronavırýske baılanysty barlyq jıyn onlaın formatta ótti. Olımpıada kúni qarsańynda uıymdastyrylǵan is-sharalardyń shymyldyǵyn Tokıo Olımpıadasyna joldama alǵan, 2016 jylǵy Rıo oıyndarynyń kúmis júldegeri, boksshy Vasılıı Levıt túrdi. Dańqty bylǵary qolǵap sheberi YouTube jelisi arqyly sport jankúıerlerimen onlaın júzdesip, óziniń Olımpıadadaǵy esteligimen bólisti. Al kelesi kúni júzýden Rıo Olımpıadasynyń chempıony Dmıtrıı Balandın olımp tuǵyryna aparǵan jolǵa sholý jasap, jas jankúıerlermen áńgime-dúken qurdy. Ári qaraı onlaın marafondy frıstaıl-akrobatıkadan álem kýbogy kezeńderiniń júldegeri Janbota Aldabergenova men Paralımpıada oıyndarynyń chempıony Zýlfııa Gýbaıdýllına jalǵap, jastarmen tildesti. Sport tilimen aıtqanda bul jankúıerler úshin dene qyzdyrý jattyǵýy boldy. Al mereke qarsańyndaǵy eń negizgi shara 21 maýsymda uıymdastyryldy. Dál osy kúni elimizdiń betkeustar sportshylary ınteraktıvti olımpıadalyq marafon ótkizip, jankúıerlerge baǵaly syılyq tabystady. Atap aıtar bolsaq, Eldos Smetov, Almat Kebispaev, Alekseı Lýsenko, Vasılıı Levıt, Álııa Iýsýpova, Elızabet Tursynbaevalar tikeleı efırdiń qonaǵy bolyp, sporttaǵy qyzyq oqıǵalaryn baıandady.
Ulttyq Olımpıadalyq komıtet uıymdastyrǵan ınteraktıvti kezdesýde tikeleı efırge shyǵyp, óz basynan ótken qyzyqty oqıǵalarmen eń birinshi bolyp bokstan álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri Abylaıhan Júsipov bólisti. Ol óziniń bıikke umtylýyna sebep bolǵan jekpe-jek týraly aıtyp berdi.
– 12 jasymda Shahtınsk qalasynda Aleksandr Aleksandrovty eske alýǵa arnalǵan týrnırge qatystym. Týrnırdiń fınalyna shyǵyp, bas júlde ıegerin anyqtaıtyn sátti kútip turmyz. Osy sátte tóreshilerdiń de naqty sheshim shyǵara almaı, aqyldasyp jatqanyn kórdim. О́ıtkeni ekeýmiz de teń túsken ekenbiz. Sol kezde bizdiń dańqty jerlesimiz Gennadıı Golovkın týrnırdi tamashalaýǵa kelgen eken. Golovkınniń kásibı boksqa endi kóship, juldyzy janyp kele jatqan sát. Ol tóreshilerdiń qasyna baryp, meniń soqqylarym kóp bolǵanyn, jaqsy judyryqtasqanymdy aıtty. Mine, sol jeńis, Golovkınniń sol bir sózi maǵan qanat berdi. «Bala kezińizden úlken maqsat qoıyńyzdar. Arman-maqsattar mindetti túrde oryndalady», deıdi.
Al grek-rım kúresinen álem chempıonatynyń birneshe dúrkin júldegeri, Olımpııa oıyndarynyń qatysýshysy Almat Kebispaev Olımpıadadaǵy atmosferany baıandap berdi. «Olımpıada tek qana jarys emes, ol tórt jylda bir ret ótetin úlken tarıhı shara, sportshylar merekesi. Olımpıada qalashyǵy – Olımpıada kezindegi sportshylar úıi. Ondaǵy atmosfera da erekshe. Qazaqstan qurama komandasy bir turǵyn kesheninde ornalastyrylyp, bir tý astyna jınalamyz. Bir shańyraq astynda bolǵandyqtan, bir-birimizben dostasyp, arqa-jarqa bolamyz. Tek qana jarysta emes, jarystan tys ýaqytta da bir-birimizdi qoldaýǵa tyrysamyz. Jeńiske jetse, merekeni óz dárejesinde atap ótip, sportshylarymyz jeńiliske ushyrasa, demeý beremiz. Olımpıadaǵa kóbisi qydyrýǵa barady dep oılaıdy. Ol qate túsinik», deıdi Almat.
Dzıýdodan álem chempıony jáne qola júldegeri, Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, Rıo Olımpıadasynyń kúmis júldegeri Eldos Smetovtiń pikirinshe, kishkentaı kezden armanyńa adal bolyp, óz isińe mahabbatpen qaraý kerek. «Arman, maqsat adamnyń jasymen ólshenbeıdi. Kishkentaımyn dep maqsatsyz, josparsyz júrýge de bolmaıdy. Kishkentaı kezińnen bastap belgili bir maqsat qoıyp, soǵan mahabbatpen qaraý kerek. Joldan taıyp ketpeı, maqsatqa jetý jolynda aıanbaı eńbek etý kerek dep oılaımyn. Máselen, ózim úlken jarysqa shyǵarda mindetti túrde jospar quryp, sol jarysta jeńý kerek dep maqsat qoıamyn. Sebebi kishkentaı kezimde arman, maqsattarymdy aq qaǵazǵa túsirip otyratynmyn. О́skende bul ádet bolyp qalyptasyp ketti», deıdi ol.
Velosporttan 2018 jylǵy Azııa oıyndarynyń jeńimpazy Alekseı Lýsenko tikeleı efırde sporttaǵy eń sátsiz kezeńin eske aldy. «2016 jyly ózimniń birinshi Olımpıadama baratyn kezde, jaraqatyma baılanysty Rıo Olımpıadasyna qatysa almadym. Olımpıadanyń aldynda alǵan jaraqatym maǵan óte úlken soqqy boldy. Sebebi Olımpıadaǵa qatysý barlyq sportshynyń armany. О́kinishke qaraı sol kezde men Olımpıadany úıden tamashaladym».
Mánerlep syrǵanaýdan álem chempıonatynyń kúmis júldegeri Elızabet Tursynbaeva sportqa qalaı qadam basqanyn jáne Saıtamadaǵy álemdik synda tórttik salhovty qalaı oryndaǵanyn aıtyp berdi. «Meniń eń úlken jeńisim – mánerlep syrǵanaýdan álem chempıonatynyń kúmis júldesi. Alǵashynda men júldegerler qatarynan kórinemin dep oılaǵan joqpyn. Bar bolǵany baǵdarlamany qatesiz oryndaýdy maqsat etkenmin. Onyń ústine, tórt aınalym salhovty chempıonat aldyndaǵy jarystarda sońyna deıin jetkize almadym. Álemdik synda osy olqylyqtyń ornyn toltyrǵym keldi. Árıne, tórt aınalym elementti jattyǵýda oryndaý bir bólek, myńdaǵan adamnyń aldynda oryndaý bir bólek. Qýanyshqa qaraı, álem birinshiliginde alǵash ret taza oryndap, kúmiske qol jetkizdim», deıdi E.Tursynbaeva.
Onlaın marafon sońynda uıymdastyrýshylar «Olımpıada balalyq shaqtan bastalady» atty olımpıadalyq qundylyqtarǵa arnalǵan mýral baıqaýynyń jeńimpazdaryn anyqtady.
Aıta keteıik, qazirgi tańda Qazaqstannyń Olımpıadalyq quramy kelesi jyly Tokıo tórinde jalaýy jelbireıtin jazǵy Olımpııa oıyndaryna daıyndalyp jatyr. Eń keıingi málimetterge júginsek, Qazaqstannyń sportshylary osy kúnge deıin Tokıo Olımpıadasyna 42 joldama jeńip alǵan.