Bul oıyn ázirshe burynǵydaı emes

Eki aılyq úzilisten keıin Eýro­padaǵy dop dodasyn Germanııa býnde­slıgasy bastap bergeni bar­shaǵa málim. Jáne eń birinshi bolyp maýsymdy aıaqtaıtyn da osy  nemister. Germanııada chempıonattyń aıaqtalýyna bir týr ǵana qaldy. Soń­ǵy týr oıyndary 27 maýsymǵa josparlanǵan. Al chempıon atan­ǵan komanda osydan eki týr bu­ryn anyqtalyp qoıdy. Bıylǵy chempıon­dyqty qosa eseptegende «Bavarııa» komandasy qatarynan segizinshi jyl úzdik atanyp, bas júldeni eshkimge bermeı kele jatyr. Chempıonatty eń keıingi bolyp Aǵylshyn Premer-lıgasy jalǵastyrdy.

Jalpy osy tórt chempıonatty baqylaı kele, fýtboldyń buryn­ǵydaı emes ekenine kóz jetkizdik. Koronavırýs tek fýtbolshylarǵa ǵana emes, fýtbolǵa da óz áserin tıgiz­beı qoımapty. Sonymen pandemııadan keıin fýtbol qalaı ózgerdi, anyǵyraq aıtqanda vırýs fýtboldy qalaı ózgertti?

«Kórermensiz sahna – tul» degendeı, jankúıersiz stadıon da – tul eken. Qansha jerden súıik­ti komandań jasyl alańda ba­ryn salyp oınap jatsa da, gol so­ǵyl­ǵanda qýanyp, qaqpaǵa dop ótkizip alǵanda fýtbolshymen birge muńaıatyn jankúıer bolmasa, fýtbolda esh qyzyq joq eken. Bul jaǵdaı fýtbolshylarǵa da qatty áser etken syńaıly. Son­dyqtan Is­panııa jáne Anglııa fýt­bolynyń uıymdastyrýshylary sta­dıonǵa ja­sandy daýys ornatyp jatyr. Iаǵnı gol soǵylǵanda, qaqpa aldyn­da qaýipti sát týǵanda stadıonda jankúıerlerdiń emosııasyn bildi­retin jasandy daýys qoıylady. Bir qyzyǵy, buryndary vıdeo oıyndar qurastyratyn amerıkalyq EA Sports kompanııasy fýtbol matchtarynan daýys jazyp alatyn bolsa, qazir sol daýystardy endi stadıonnyń ózinde qoldanyp jatyr.

Fýtbolshylardyń fızıkalyq daıyndyǵy – maýsymnyń basynda­ǵydaı. Tipti odan da nashar dep aıtýǵa bolady. О́ıtkeni bul jolǵy úzi­lis jaz kezindegi úzilisten kópke sozy­lyp ketti. Sondaı-aq fýtbolshy­lar maýsym aralyq kezeńdegideı jattyǵý jasap, joldastyq match ótki­ze almady. Oıynnyń sońynda fýt­bol­shylardyń sharshap qalǵany da osy fızıkalyq daıyndyqtyń tómen­diginen.

Dese de fýtbolshylar alańda baryn salyp, bári múmkindiginshe oınap jatyr. Muny olardyń fýtboldy saǵyn­ǵanymen baılanystyrýǵa bolady. Sondyqtan oıynshylardyń tamy­ry tartylyp, jaraqat alyp qal­ǵan jaǵdaılar jıilep ketti. Ádette joǵary qarqynda ótken oıyndarda osyn­daı jaǵdaı kóp kezdesetin edi.

Sondaı-aq úsh aılyq úzilis fýtbolshylardan bólek, qaqpashylarǵa da keri áserin tıgizdi. Karantın ýaqy­tynda olardyń daıyndyq jumys­taryn júrgizýi óte qıynǵa soqty. Onyń ústine joldastyq kezdesýlerdiń ótpeýi de qaqpashylarǵa qıyndyq týǵyzǵany anyq.

Oıyndar kestesi óte tyǵyz ja­sal­ǵany bapkerlerge fýtbolshy­lardy túrli pozısııalarda synap kórýge múmkindik bermeı jatyr. Jattyqtyrýshylardyń bas­ty maqsaty – qalǵan oıyndardy jara­qatsyz jáne táýekelge barmaı oınap shyǵý bolyp tur. Sonymen qa­tar fýtbolshylardyń tehnıkalyq múmkindikteri de ortashadan tómen ekeni kórer kózge anyq baıqalady.

Al ÝEFA-nyń komandalarǵa oıyn barysynda fýtbolshylardy burynǵydaı úsheý emes, beseý­ge deıin aýystyrýǵa ruqsat ber­geni jattyqtyrýshylardyń oń jambasyna keldi. Sebebi birqatar oıynda match barysynda fýtbolshy­lar jıi jaraqat alyp jatqanyn aıt­­tyq. Ekinshi jaǵynan kezdesý taǵ­dyryn ózge arnaǵa buryp jibere ala­tyn kreatıvti oıynshylardy alań­­ǵa shyǵarýǵa múmkindik týyp ja­tyr. Jáne bul keı jaǵdaıda oń áse­­rin berip, komandalardy jeńiske jete­leýde.

Kúntizbeniń tyǵyz jasalýyn keı komandalar tıimdi paıdalanyp jat­qanyn da aıta ketý kerek. Máselen, APL-dyń restarttaǵy eń alǵashqy matchynyń biri bolǵan «Manchester Sıtı» men «Arsenal» arasyndaǵy oıyn­da «zeńbirekshilerdiń» bas bapkeri Mıkel Arteta «qalalyqtarǵa» tótep berý múmkin emes ekenin túsinip, alańǵa negizgi emes, jastardan qu­ral­­ǵan aralas quramyn shyǵardy. Sondyqtan ol bul matchta komandany órge súıreıtin oıynshylardyń kú­shin bosqa sarqyǵansha, bar nazardy kelesi týrǵa qaratqan-dy. Biraq «Arsenal» kelesi týrda báribir negiz­gi qurammen «Braıtondy» jeńe al­mady.

Jalpy qarsylasyna qaraǵanda álsiz sanalǵan kóp komanda osyndaı strategııalyq qadamǵa baryp jatyr. Ispanııada da osy jaǵdaı. La Lıganyń 29-týrynda «Eıbar» «Realǵa» qarsy ótken oıynda negizgi quramyn shyǵarǵan joq. О́ıtkeni jeńiletinin bildi. Al «Eıbarǵa» úsh kúnnen keıin óz deńgeıindegi komandamen ótken oıyn mańyzdyraq edi.

Kóp jaǵdaıda oıyn yrǵaǵy ádet­tegige qaraǵanda tómenirek. Keıbir oıyndar birinshi mınýttan sońǵy mınýtqa deıin bir deńgeıde ótip jatyr. Sondaı-aq karantınnen keıingi matchtarda fýtbolshylardyń tóreshilermen tartysýy da azaı­ǵan. О́z kezeginde oıynshylar da tóreshilerdiń sheshimine oń kóz­qa­raspen jáne sabyrlyqpen qarap jatyr. Bir jaǵynan osylaı bolýy kerek sııaqty. Birinshiden, álemdegi jaǵdaı, ıaǵnı koronavırýs pandemııasy olardy sabyrǵa shaqyrsa, taǵy bir sebebi jankúıerler olardy qoldap-qýattamaǵan soń fýtbolshylar da asa qatty emosııaǵa berilip jatqan joq.

Jalpy karantınnen keıingi fýt­bol­dyń búgingi jaǵdaıy osyndaı... Fýt­bol shynymen burynǵydaı emes...