KÚREJOL QURYLYSY BASTALDY

Búginde “Batys Eýropa - Batys Qytaı” halyq­aralyq tranzıttik dáliziniń Syr aýmaǵynan ótetin bóliginde jumys qarqyndy júrgi­zilýde. Ǵasyrlyq máni bar orasan zor joba oblys aýmaǵynyń 811,7 shaqyrymyn alady. Uly Jibek jo­ly­nyń izimen tartylyp, Batystan bastaý alyp, Beıjińge jol tarta­tyn halyqaralyq tranzıttik dáliz Atlant muhıty men Tynyq muhı­tynyń arasyndaǵy elderdi basyp ótedi. Shy­ǵys pen Batysty, tústik pen teriskeıdi qosqan halyq­aralyq avtodáliz arqyly qazaq jeri kári qurlyq­tyń kúretamyryna, toǵyz joldyń torabyna aınalmaq. Halyqaralyq joba boıynsha atqarylatyn jumystar Shıeli men Jańaqorǵan jáne Aral aýdan­darynda bastalyp ta ketti. Joldyń san-salaly jumystaryna 54 shetel azamaty, elimizdiń túkpir-túkpiri­nen kelgen 217 eńbekker tartylyp, 384 jergilikti turǵyndar qamtyldy. Olardyń basym kópshiligin ob­lystyq jumyspen qamtýdy úı­lestirý jáne áleýmettik baǵdarla­malar basqarmasyndaǵy jumyssyz­dar esebinde turǵandar quraıdy. Jos­par­lanǵan qurylys tehnıka­synyń ázirge 462-i ju­myl­dyryldy. Al qurylys materıaldary boıyn­sha jyldyq josparda qıyrshyq tastyń qajettiligi 2265 myń tekshe metr bolyp belgilense, qazirgi tańda 17 paıyzy daıyndaldy. Sondaı-aq, 492,8 myń tonna qum qospasynyń 47 myń tonnasy, 1305 myń tonna qıyrshyq tas qospasy­nyń 297,7 myń tonnasy, 49 myń tekshe metr temir-beton buıymda­rynyń 8,5 myń tekshe metri paıdalanylýda. Bul jol-qurylys materıaldaryn “Todını” men “Salını” kompanııa­lary ázirledi. “Salını” kompanııasy óz jumysyn júrgizýde “DMSÝ-22”, “KazDor-Stroı” jáne “Dorstroı” jaýap­kershiligi shekteýli serik­tes­tik­­terimen qosalqy merdigerlik keli-sim-shart jasasyp, “VıtaDor-Stroı” jáne “JylyOı­Servıs” JShS arqyly kelissózder júrgizý­de. “Todını” kompa­nııasy “ÝAD”, “Kazahdor­stroı”, “SınaMıdos­Stroı” jáne “Kazsevavto­dor” seriktestikterimen, “Im­preza” kom­panııasy “Qýan” seriktestigimen birlesken merdi­gerlik kelisim-shart­qa qol qoıdy. “To­dı­nı” kompa­nııasy Shıeli aýda­nynda avtomo­bıl jol­dary basqarmasy arqyly  3 shaqy­rym jerge jol salýdyń alǵashqy jumys­ta­ryn bastady. Belgi­lengen aýmaqqa 20300 tonna topyraq túsirilip, 6 býldozer, 1 greıder jer­di tegisteýde. Qosalqy merdi­geri “Kazsevavto­dor” AQ 28100 tonna qıyr­shyq tasty qos­pany 5 shaqyrym jerdi daıyn­daýǵa qu­rylys mańyna jetkizip, 5 býldozer men 1 greı­derdi iske qos­ty. Dál osyndaı jumys Jańa­qorǵan aýdanynda da atqarylýda.  “Sına­MıdosStroı” JShS 3 býldozer men 1 greıder arqyly 1,8 shaqy­rym joldy   tegisteýdi bastady. “Salını” kompanııa­sy Aral aýdanynda jol júrgizýdi bastap 25 myń tonna qıyrshyq tas túsirdi. Iri jobanyń bastalýy jóninde oblystyq jolaý­shylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqar­masynyń bastyǵy О́mirbek Shámenov bylaı deıdi: – Bul jobamen qazir kópshilik qaýym jaqsy tanys. Kúrejol Sankt-Peter­býrg-Máskeý-Nıj­nıı Novgorod-Qazan-Orynbor-Aqtóbe-Qyzylorda-Shymkent-Taraz-Qor­daı-Almaty-Qorǵas baǵytymen ótedi. Tranzıttik dá­liz­diń “Samara-Shymkent” avto­jolymen ótýi kóp múmkindikke jol ashady. Bul jol­dyń uzyndyǵy Qytaı Halyq Res­pýb­­lıkasy aýmaǵy boıynsha – 3425 shaqy­rymdy, Qazaqstan Respýblı­ka­synda – 2787 shaqy­rym­dy, Reseı Federasııasy bo­ıyn­sha 22330 shaqyrymdy alady. Munyń ishinde Syr eliniń de úlesi bar. Halyqaralyq kúrejol qurylysy eldiń áleýmettik jaǵ­daıyn kóterýge de yqpal etedi. Oǵan qajetti ınertti materıal-dardyń ózimizde óndirilýi óńir óndirisin órkendetýge negiz bolmaq. Sonymen Syr aımaǵynda “Batys Eýropa-Batys Qytaı” kúrejolynyń qurylysy bastaý alyp, syrboıylyqtardy qýanysh qushaǵyna keneltip otyr E.ÁBIL, Qyzylorda.