24 jyldyń ishinde Qazaq eliniń oǵlandary búginge deıin alty jazǵy Olımpııa oıynynda baq synap, elimizdiń namysyn laıyqty deńgeıde qorǵap keledi. О́ıtkeni jerlesterimiz shırek ǵasyrǵa jýyq ýaqyttyń ishinde 70-ke jýyq Olımpıadanyń júldesin el qorjynyna saldy. О́kinishke qaraı dopıng daýyna baılanysty birneshe medaldy keri qaıtarýǵa májbúr boldyq. Esesine shetel sportshylary dopıngpen ustalǵanynyń arqasynda bizdiń de sportshylar keshigip jetken júldelerine qol jetkizdi.
Máselen, kúni keshe Halyqaralyq Olımpıada komıteti (HOK) 2012 jyly Londonda jalaýy jelbiregen XXX Jazǵy Olımpııa oıyndarynda 5-oryn alǵan dańqty balýanymyz Dáýlet Shabanbaıǵa Olımpıadanyń qola júldesin tabystady. Qandasymyz London boz kileminde 120 kılo salmaqta baq synap, qola júlde úshin bolǵan beldesýde reseılik Bılıal Mahovtan 3:1 esebimen jeńilip qalǵan edi. Al osy salmaqta ózbekstandyq Artýr Taımazov top jaryp, grýzın balýany Davıd Modzmanashvılı kúmispen kúptelgen. Alaıda jarys kezinde alynǵan dopıng synamasy qaıta tekserýden ótken soń altyn men kúmisti bólisken eki sportshynyń tyıym salynǵan preparatty qoldanǵany belgili boldy. Sóıtip qola medal ıelengen ırandyq balýan Komeıl Gasemı men Bılıal Mahov Olımpıada chempıony atandy. Al osy balýandardan jeńilgen Dáýlet Shabanbaı men AQSh sportshysy Tervel Dlagnev avtomatty túrde London Olımpıadasynyń qola júldesin ıelendi.
Sonymen qatar 2016 jyly HOK úsh qazaqstandyq sportshyǵa Beıjiń Olımpıadasynyń medali beriletinin málimdedi. Keıinnen bir sańlaǵymyzdyń Olımpıada chempıony, ekeýiniń júldeger atanǵany belgili boldy.
2008 jyly Beıjińde uıymdastyrylǵan tórt jyldyqtyń basty básekesinde aýyr atlet Alla Vajenına 75 kılo salmaqta 266 (199+147) kılo ziltemirdi basynan asyryp, kúmis júldeger atanǵan-dy. Arada biraz jyl ótkende sol ýaqytta bas júldeni oljalaǵan qytaılyq sportshy Leı Saonyń tyıym salynǵan preparat qoldanǵany dáldenip, HOK jáne CAS (Sporttyq arbıtraj sot) ony sporttan shettetti. Sodan soń Halyqaralyq aýyr atletıka federasııasy (IWF) júldelerdi qaıtadan rettep, Alla Vajenınaǵa Olımpıadanyń altynyn tabystady. Búginde Vajenına Reseı azamattyǵyn alǵan jáne sol elde turyp jatyr.
Beıjińdegi básekede júldege synyq súıem qalǵanda súrinip, jarysty tórtinshi orynmen aıaqtaǵan Olga Rypakova 8 jyldan soń kúmis júldeger bolyp shyǵa keldi. Úsh qarǵyp sekirýden Olımpıadanyń kúmisi men qolasyn ıelengen Tatıana Lebedeva men Krısopıgı Devetsı de dopıngpen ustalyp, júldelerinen aıyryldy. Bir qyzyǵy, Rypakova Olımpııa oıyndarynyń tolyq júlde jıyntyǵyn ıelengen elimizdegi birinshi sportshy atandy. Onyń qorjynynda endi London Olımpıadasynyń altyn, Beıjińniń kúmis jáne Rıonyń qola júldesi bar.
2016 jylǵa deıin grek-rım kúresinen Beıjiń Olımpıadasynyń qola júldegeri atanyp kelgen Nurbaqyt Teńizbaevtyń da qolasy araǵa 8 jyl salyp kúmiske aýysty. О́ıtkeni HOK Beıjińde ekinshi oryn alǵan ázerbaıjandyq Vıtalıı Ragımovtiń nátıjesin joqqa shyǵaryp, qazaq balýanyna kúmis júldeni tabystady. Aıta keteıik, Teńizbaev Olımpııa oıyndarynyń jartylaı fınalynda dál osy Ragımovten 8:1 esebimen jeńilgen edi.
Al 2012 jylǵy London Olımpıadasynda 69 kılo salmaqta synǵa túsken aýyr atlet Anna Nýrmýhambetova qossaıys qorytyndysy boıynsha 251 (115+136) kılo ziltemirdi kóterip, nebári besinshi orynmen elge oralǵan bolatyn. Alaıda arada tórt jyl ótkende qola júlde men tórtinshi oryn alǵan Belarýs eliniń eki sportshysy – Marına Shkermankova (qola) men Dına Sazanovestiń (4-oryn) dopıng qoldanǵany anyqtalyp, Shkermankovadan HOK júldesin qaıtaryp aldy. Osylaısha, besinshi orynda qalyp qoıǵan Nýrmýhambetova 2016 jyly Olımpıadanyń qola júldegeri atandy.
Osydan tórt jyl buryn Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qalasynda ótken Olımpııa oıyndarynyń aýyr atletter saıysynda 85 kılo salmaq dárejesinde óner kórsetken Denıs Ýlanov jarysty tórtinshi orynmen qorytyndylaǵan bolatyn. Qossaıysta ol 390 (175+215) kılo salmaqty eńserdi. Úshinshi orynǵa taban tiregen rýmynııalyq Gabrıel Sınkraıannyń da nátıjesi dál sondaı edi. Desek te Sınkraıan salmaǵynyń azdyǵy arqasynda qola medaldy enshiledi.
Rıo Olımpıadasy aıaqtalǵannan keıin birqatar ziltemirshiniń dopıng qoldanǵany anyqtaldy. Solardyń qatarynda Gabrıel Sınkraıan da bar. Istiń aq-qarasy anyqtalǵannan keıin rýmynııalyq ziltemirshi Olımpıadanyń qola júldesinen aıyrylyp, úlken sporttan birneshe jylǵa shettetildi. Sóıtip Rıodaǵy dodanyń qola medali Denıs Ýlanovqa tabys etildi.
Almaqtyń da salmaǵy bar degendeı, Halyqaralyq Olımpıada komıteti de Qazaqstannyń biraz medalin keri qaıtaryp aldy. О́kinishke qaraı, qazaq sportshylary jeńip alǵan 2008 jylǵy Beıjiń Olımpıadasynyń 5 júldesin, 2012 jylǵy Londonda ótken dodanyń tórt birdeı altynyn araǵa jyldar salyp HOK óziniń laıyqty ıelerine tabystady.
Atap aıtar bolsaq, aýyr atletterden Ilıa Ilın (altyn), Zýlfııa Chınshanlo (altyn), Maııa Maneza (altyn), Svetlana Podobedova (altyn), Irına Nekrasova (kúmis), Marııa Graboveskaıa (qola), balýandardan Taımýraz Tıgıev (kúmis) jáne Áset Mámbetov (qola) júldelerinen aıyryldy.
