Sport • 20 Shilde, 2020

Keshigip jetken júldeler

1437 ret kórsetildi

Qazaqstandyq sportshylar tórt jylda bir keletin, baıraqty básekelerdiń shoqtyǵy eń bıigi sanalatyn Olımpııa oıyndaryna 1994 jyldan beri turaqty qatysyp keledi. Jerlesterimizdiń eń alǵash Lıllehammerde ótken Qysqy Olımpııa oıyndarynda baq synaǵany belgili. Mundaı iri dodaǵa alǵash qatysyp tursa da, Qazaqstannyń da alpaýyt elderdiń sportshylarymen bir deńgeıde baq synasa alatynyn baıqatty. Eki jyldan keıingi Atlantadaǵy alamanda da ul-qyzdarymyz aıanyp qalǵan joq.

24 jyldyń ishinde Qazaq eliniń oǵlan­dary búginge deıin alty jazǵy Olımpııa oıynynda baq synap, elimizdiń namysyn laıyqty deńgeıde qorǵap keledi. О́ıt­keni jerlesterimiz shırek ǵasyrǵa jýyq ýaqyttyń ishinde 70-ke jýyq Olımpıadanyń júldesin el qorjynyna saldy. О́kinishke qaraı dopıng daýyna baılanysty birneshe medaldy keri qaıtarýǵa májbúr boldyq. Esesine shetel sportshylary dopıngpen ustalǵanynyń arqasynda bizdiń de sportshylar keshigip jetken júldelerine qol jetkizdi.

Máselen, kúni keshe Halyqaralyq Olımpıada komıteti (HOK) 2012 jyly Londonda jalaýy jelbiregen XXX Jazǵy Olımpııa oıyndarynda 5-oryn alǵan dańqty balýanymyz Dáýlet Shabanbaıǵa Olımpıadanyń qola júldesin tabystady. Qandasymyz London boz kileminde 120 kılo salmaqta baq synap, qola júlde úshin bolǵan beldesýde reseılik Bılıal Mahovtan 3:1 esebimen jeńilip qalǵan edi. Al osy salmaqta ózbekstandyq Artýr Taımazov top jaryp, grýzın balýany Davıd Modzmanashvılı kúmispen kúptelgen. Alaıda jarys kezinde alynǵan dopıng synamasy qaıta tekserýden ótken soń altyn men kúmisti bólisken eki sportshynyń  tyıym salynǵan preparatty qoldanǵany belgili boldy. Sóıtip qola medal ıelengen ırandyq balýan Komeıl Gasemı men Bılıal Mahov Olımpıada chempıony atandy. Al osy balýandardan jeńilgen Dáýlet Shabanbaı men AQSh sportshysy Tervel Dlagnev avtomatty túrde London Olımpıadasynyń qola júldesin ıelendi.

Sonymen qatar 2016 jyly HOK úsh qa­zaqstandyq sportshyǵa Beıjiń Olım­pıa­dasynyń medali beriletinin málimdedi. Keıinnen bir sańlaǵymyzdyń Olımpıada chempıony, ekeýiniń júldeger atanǵany belgili boldy.

2008 jyly Beıjińde uıymdastyrylǵan tórt jyldyqtyń basty básekesinde aýyr ­atlet Alla Vajenına 75 kılo salmaqta 266 (199+147) kılo ziltemirdi basynan asy­ryp, kúmis júldeger atanǵan-dy. Ara­da biraz jyl ótkende sol ýaqytta bas júl­deni oljalaǵan qytaılyq sportshy Leı Saonyń tyıym salynǵan preparat qol­danǵany dáldenip, HOK jáne CAS (Sporttyq arbıtraj sot) ony sporttan shettetti. Sodan soń Halyqaralyq aýyr atle­tıka federasııasy (IWF) júldelerdi qaı­tadan rettep, Alla Vajenınaǵa Olım­pıadanyń altynyn tabystady. Búginde Vajenına Reseı azamattyǵyn alǵan jáne sol elde turyp jatyr.

Beıjińdegi básekede júldege synyq súıem qalǵanda súrinip, jarysty tórtinshi orynmen aıaqtaǵan Olga Rypakova 8 jyldan soń kúmis júldeger bolyp shyǵa keldi. Úsh qarǵyp sekirýden Olımpıadanyń kúmisi men qolasyn ıelengen Tatıana Lebedeva men Krısopıgı Devetsı de dopıngpen ustalyp, júldelerinen aıyryldy. Bir qyzyǵy, Rypakova Olımpııa oıyndarynyń tolyq júlde jıyntyǵyn ıelengen elimizdegi birinshi sportshy atandy. Onyń qorjynynda endi London Olımpıadasynyń altyn, Beıjińniń kúmis jáne Rıonyń qola júldesi bar.

2016 jylǵa deıin grek-rım kúresinen Beıjiń Olımpıadasynyń qola júldegeri atanyp kelgen Nurbaqyt Teńizbaevtyń da qolasy araǵa 8 jyl salyp kúmiske aýysty. О́ıtkeni HOK Beıjińde ekinshi oryn alǵan ázerbaıjandyq Vıtalıı Ragımovtiń nátıjesin joqqa shyǵaryp, qazaq balýa­nyna kúmis júldeni tabystady. Aıta keteıik, Teńizbaev Olımpııa oıyndarynyń jartylaı fınalynda dál osy Ragımovten 8:1 esebimen jeńilgen edi.

Al 2012 jylǵy London Olımpıa­da­synda 69 kılo salmaqta synǵa túsken aýyr ­atlet Anna Nýrmýhambetova qossaıys qorytyndysy boıynsha 251 (115+136) kılo ziltemirdi kóterip, nebári besinshi orynmen elge oralǵan bolatyn. Alaıda arada tórt jyl ótkende qola júlde men tórtinshi oryn alǵan Belarýs eliniń eki sportshysy – Marına Shkermankova (qola) men Dına Sazanovestiń (4-oryn) dopıng qoldanǵany anyqtalyp, Shker­mankovadan HOK júldesin qaıtaryp aldy. Osylaısha, besinshi orynda qalyp qoı­ǵan Nýrmýhambetova 2016 jyly Olım­pıadanyń qola júldegeri atandy.

Osydan tórt jyl buryn Brazılııa­nyń Rıo-de-Janeıro qalasynda ótken Olım­pııa oıyndarynyń aýyr atletter saıy­syn­da 85 kılo salmaq dárejesinde óner kór­setken Denıs Ýlanov jarysty tórtin­shi orynmen qorytyndylaǵan bolatyn. Qossaıysta ol 390 (175+215) kılo sal­maqty eńserdi. Úshinshi orynǵa taban ti­regen rýmynııalyq Gabrıel Sınkraıan­nyń da nátıjesi dál sondaı edi. Desek te Sın­kraıan salmaǵynyń azdyǵy arqasynda qola medaldy enshiledi.

Rıo Olımpıadasy aıaqtalǵannan keıin birqatar ziltemirshiniń dopıng qol­dan­ǵany anyqtaldy. Solardyń qataryn­da Gabrıel Sınkraıan da bar. Istiń aq-qarasy anyqtalǵannan keıin rýmy­nııalyq ziltemirshi Olımpıadanyń qola júl­desinen aıyrylyp, úlken sporttan bir­neshe jylǵa shettetildi. Sóıtip Rıodaǵy dodanyń qola medali Denıs Ýlanovqa tabys etildi.

Almaqtyń da salmaǵy bar degendeı, Ha­lyq­aralyq Olımpıada komıteti de Qazaq­stannyń biraz medalin keri qaıtaryp aldy. О́kinishke qaraı, qazaq sportshylary jeńip alǵan 2008 jylǵy Beıjiń Olımpıadasynyń 5 júldesin, 2012 jylǵy Londonda ótken dodanyń tórt birdeı altynyn araǵa jyldar salyp HOK óziniń laıyqty ıelerine tabystady.

Atap aıtar bolsaq, aýyr atletterden Ilıa Ilın (altyn), Zýlfııa Chınshanlo (altyn), Maııa Maneza (altyn), Svetlana Podobedova (altyn), Irına Nekrasova (kúmis), Marııa Graboveskaıa (qola), balýandardan Taımýraz Tıgıev (kúmis) jáne Áset Mámbetov (qola) júldelerinen aıy­ryldy.

 

Sońǵy jańalyqtar

ShQO-da turǵyndar evakýasııalandy

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2021

Tasqyn qaýpi áýeden zertteldi

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2021

Almatyda taý baýraıy otqa orandy

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2021

Qazaqstandyq vaksına qashan daıyn bolady?

Qazaqstan • 09 Sáýir, 2021

Almatyda karantın kúsheıtile me?

Koronavırýs • 09 Sáýir, 2021

Uqsas jańalyqtar