– Karantın 2 tamyzǵa deıin uzartylǵandyqtan, bıyl biz Qurban aıt merekesin onlaın túrinde atap ótemiz. Bul uly kúni qurbandyq jasalady. Ony qalaı ótkizetinimiz naqty anyqtalǵan joq. Biraq QMDB-nyń respýblıkalyq onlaın-jınalysynda ony onlaın-rejimde ótkizýdiń úlgisi jasaldy, – dedi oblystyń bas ımamy О́mirzaq Bekqoja.
Bári durys. Árıne, musylman qaýymy úshin eń qasıetti merekeniń karantındik shekteýlerge baılanysty onlaın-rejimde ótetini jamaǵattyń ókinishin týdyrary anyq. Degenmen, zań bárine ortaq, sondyqtan onyń talaptaryn buljytpaı oryndaý – mindet.
Osy oraıda myna bir jaıtty aıtpaı ketýge taǵy bolmaıdy. Búgingi qalyptasqan kúrdeli jaǵdaı kezinde din ókilderiniń jamaǵatpen, jalpy buqara halyqpen baılanysy sonshalyqty tyǵyz bolmaı turǵany. Bulaı deýimizge negiz bolatyn jaıt kóp-aq. Máselen, dál qazirgi kezde «jaman tumaý» juqtyrǵandardyń basym kópshiligi qazaǵa baılanysty ótkiziletin qaraly jıyndarǵa qatysyp júrgender arasynan shyǵyp jatqany belgili. Qazaly úıge at qoıyp baryp kóńil aıtý, jerleý rásimderine bastan-aıaq qatysyp, aýrý juqtyrǵany óz aldyna, sanıtarlyq tártipti saqtaýǵa atústi qaraıtyn bul aǵaıyn indetti taratýshynyń rólin atqaryp júrgenderin ózderi de bile bermeıdi-aý. Bilse de, «uıat bolady» degen túsinikten attaı almaı, túsiniktiń taıazdyǵyn tanytyp júr.
Bul jaǵdaı qazaǵa baryp kóńil aıtpasa, aǵaıyn arasynda «ata jaýǵa» aınalyp shyǵa keletin qazaq úshin ońaı tıip turǵan joq. Mine, osyndaı sátte molda-ımamdar el aldyna belsenip shyǵyp, túsindirý jumystaryn júrgizip, jamaǵatty tártipke shaqyrýy kerek dep budan buryn da aıttyq, qazir de qaıtalaýdan jalyqpaımyz.
Salqyn bólme, sańqyldaǵan mıkrofon jaǵdaıyndaǵy arnaıy uıymdastyrylǵan brıfıngte Oraza men Qurban aıt merekeleriniń onlaın ótetinin ǵana málimdep, typ-tynysh otyrǵandy myna jaǵdaı kótermeıdi. Tyǵylyp jasaǵan toı-tomalaq óz aldyna, qazaq arasyndaǵy qazirgi qaza, jerleý rásimderi indettiń aınalsoqtap shyqpaıtyn is-sharalarynyń birine aınaldy. О́kinishke qaraı, bul úreıli úrdis qalada da, aýylda da aıylyn jımaı tur.
Brıfıngte oblystyń bas ımamy Qurban aıtta mobıldi bankter arqyly árbir adam qaıyrymdylyq jasaı alatynyn aıtýdy umytpady. «Keıinirek meshit ókilderi jınalǵan qarajatqa qurbandyq shalý rásimi ótkizilgeni týraly beınesepter jiberedi», dep sendirdi О́mirzaq Bekqoja.
Baqsaq, molda-ımamdar qazir el aldyna shyǵyp, betpe-bet bolsa da, onlaın-rejimdi paıdalansa da sanıtarlyq talaptardyń saqtalýyna baılanysty úgit-nasıhat jumystaryn júrgizgennen buryn, sadaqaǵa, qaıyrymdylyqqa aqsha jınaýǵa kóbirek kóńil bóletin sııaqty.
– Mundaı qıyn ýaqytta muqtaj jandarǵa kómekteskenderdiń barlyǵyna alǵysymdy bildirgim keledi. Sondyqtan, «Ana-Mama», «Batyl júrek» jáne «Zeket» qaıyrymdylyq qorlary qajetti apparattar men dári-dármekterdi satyp alýǵa aqsha jınaýdy bastady. Jeke kásipkerler de COVID-19-ben kúresýge kómektesedi, – dedi brıfıngte oblystyń bas ımamy.
Álbette, el basyna kún týǵandaǵy ortaq múdde jolyna din ókilderiniń de at salysqany óte-móte múbárak is. Degenmen, qazaǵa, qaraly jıynǵa qalyń nópir bolyp keletin aǵaıyn arasynda túsindirý jumystaryn júrgizip, jamaǵatty tártipke shaqyrý ımamdar aldyndaǵy basym baǵyttaǵy sharýa bolýy kerek dep oılaımyz.
Sonymen qatar osy brıfıngke qatysqan Qaraǵandy oblystyq din isteri basqarmasynyń basshysy Dýlat Halel óńirdegi epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty vedomstvo jumysynyń tolyǵymen onlaın-rejimge kóshirilgenin málim etti.
– Basqarmanyń áleýmettik jelilerdegi paraqshalarynda búldirgi dinı aǵymdardyń ıdeologııasyna túsinikter beretin materıaldar ornalastyryldy. Instagram-da dintanýshy, teologtar jáne din ókilderiniń qatysýymen tikeleı efırler ótkizilip júr, – dedi basqarma basshysy.
Shynyn aıtqanda, bul is-sharalarǵa qosa el ishinde sanıtarlyq-epıdemııalyq kúrdeli jaǵdaı kezindegi dinı ǵuryptardyń karantın talaptaryna saı ótkizilýin qadaǵalaıtyn jumystar osydan birneshe aı buryn bastalýy kerek-tuǵyn. Dál osylaı yrǵatylyp, áne-mine dep júrgende, dástúrli dinimizdiń jamaǵat arasyndaǵy yqpalynyń álsireı túspesine kim kepil? Degenmen, «Eshten kesh jaqsy». Imamdardyń epıdemııalyq ahýaldyń ýshyqqan jaǵdaıynda qalyń nópir jıynnyń qaýiptiń naǵyz oshaǵy ekenine eldi ılandyrý isinde endi kidiretin jóni joq. Buǵan barynsha bel sheshe, bilek sybana kirisý kerek bolyp tur.
Sózdiń sońynda aıtpaǵymyz: din musylman qaýymǵa Qurban aıttyń qalaı, qaıtip toılanatynyn bilmek kerek, árıne. Áıtkenmen, eldiń myna qutyrynǵan indet aldynda qurban bolmaýyn oılaýdyń eń birinshi kezektegi mańyzdy sharýa ekenin esten shyǵarmaǵan jón!
QARAǴANDY
