Rýhanııat • 21 Shilde, 2020

Kúrdeli ǵasyr

1051 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Osydan jıyrma jyldaı ýaqyt buryn batystyń bir óner qaıratkeriniń: «Men jıyrma birinshi ǵasyrda ómir súrmeıtinime qýanamyn, óıtkeni ol ǵasyr óte kúrdeli bolady» degen sózin oqyǵan edim. Ol – jıyrmasynshy ǵasyrdyń adamy. Kezinde jazyp qoımaǵan soń aty-jónin umyttym. Biraq sózi esimnen shyqqan emes. Onyń bulaı deýine ne sebep boldy eken dep oılaımyn keıde.

Kúrdeli ǵasyr

Bylaı qaraǵanda, tirshilik pen turmys jeńildegen soń ómir de jeńildeýi tıis qoı. Bir esepten solaı bolyp ta kele jatqan sekildi. Máselen, qazirgi ǵasyr týraly shyǵarma jazǵan bir oqýshy bylaı deıdi:

«Men HHI ǵasyrda ómir súrgenime óte qýanamyn. Shyn sózim! Men «burynǵy ómir jaqsy edi» dep aıtatyn adamdardy múldem túsinbeımin. О́ıtkeni qazirgiden artyq ómir joq ekendigi anyq. Sol artyqshylyqtyń bir-ekeýine toqtalsam, sonyń ózi jetip jatyr. Men ózim qajet etken jerlerdiń barlyǵyna mashınamen tezdetip bara alamyn.

Al burynǵy ómirdi ańsaıtyn adam­dardyń barlyǵy ondaı jerlerge ilbigen at-arbamen saǵattar, tipti kúnder boıy júrip zorǵa jetetin.

Mende ınternetti paıdalaný múmkindigi bar. О́zime qajetti aqparattyń barlyǵyn sodan ala alamyn. Júıkesi ábden tozǵan  qart muǵalimniń (ol HH ǵasyrdyń adamy ǵoı) betine qarap otyra bermeımin.

Men úıden shyqpaı-aq kez kelgen taýar­dy satyp ala alamyn. Burynǵy zaman­daǵydaı oǵan tapsyrys berip, aılar boıy kútip júrmeımin. Eger men basqa elge barǵym kelse, jolǵa jınalýyma jáne sol elge jetýime ary ketse eki-úsh kún ketedi. Baıaǵynyń adamdary sekildi at-arbaǵa minip alyp, aılar boıy qorqynyshty sapardy bastan keshirip júrmeımin.

Sanaı berseń, bul zamannyń artyq­shylyqtary jetip jatyr ǵoı. Tipti qaqsaǵan tisińdi julǵyzyp tastaý da qazir qıyn emes. Anestezııa jasaıtyndyqtan ony qalaı julyp alǵanyn da ańǵarmaı qalasyń. Al burynǵynyń adamdary qaqsaǵan tisin qorqynyshty tisteýikpen julǵyzý úshin keminde bir bótelke vıskı ishken bolar. Tipti olardyń vıskı ishýge de jaǵdaıy kele bermegeni anyq. Sonda qaı ǵasyr durys? Osydan-aq ózderińiz qorytyndy shyǵara berińizder».

Árıne, bul shyǵarmadan san salaly ómirge tek tehnologııalyq jetistikter turǵysynan ǵana baǵa bere alatyn jet­kin­shektiń kózqarasy ańǵarylady. Tehnologııalyq jetistikter joq jerdiń barlyǵy oǵan qorqynyshty kórinetindeı. Al jıyrmasynshy ǵasyrdyń ekinshi jartysynda ómirge kelgen bizdiń kóbimizge sol jıyrmasynshy ǵasyrymyz jaqsy sekildi. Bálkim, bul jastyq shaǵymyz sol ǵasyrda ótkendikten shyǵar. Onyń ústine, ol kezde bolashaqqa degen senim men kóńildiń tazalyǵy qandaı edi. Al qazir sol bar ma? Tehnologııalar arqyly turmys jeńildegenimen ýaıymnyń, qaýip-qaterlerdiń kóbeıgenin ańǵarýǵa bolady. Beıne bir shytynap ketýge sál turǵan shyny álemniń ishinde kele jatqandaımyz.

Árıne, zaman týraly bir adamnyń bergen baǵasy ekinshi bir adam úshin sýbektıvti kórinýi múmkin. О́ıtkeni adamdar árqıly ómir súredi. Tańdaýy da ártúrli. Máselen, maǵan jıyrma birinshi ǵasyrdyń Iаndeks taksıiniń ishinde kele jatqannan góri jıyrmasynshy ǵasyrdyń tramvaıynyń ishinde kele jatqan áldeqaıda unaıdy.

Shynyn aıtqanda, joǵarydaǵy óner qaıratkeriniń «jıyrma birinshi ǵasyr óte kúrdeli bolady» degen sóziniń mánin endi túsine bastaǵandaımyn. Jıyrma birinshi ǵasyrda turmys jeńildegenimen, ómir súrý kúrdelene túsken. Adamzat medısınanyń kúshimen indet ataýlyny jeńdik dep masaıraǵandaı edi. Qaıdaǵy jeńgen!.. Endi indet te kúrdelene túskendigin baıqaýǵa bolady.

Árıne, jasampaz adam balasynyń aqyl-oıy men kúsh-qaıratynan, onyń qazirgi qol jetkizgen múmkindikterinen úmit kútemiz. Bul indettiń de emi tabylar. Jalpy osy koronavırýstan keıin ortaq kedergiler men qaýip-qaterlerdi eńserý jolynda adam balasy birige bastaýy múmkin. Bálkim, aldaǵy ómir ózgerer. О́mirdiń sapaly jańa qaǵıdattary paıda bolar. Biraq jańa qaýip-qaterlerdiń de bas kótere beretinin, tipti olar koronavırýs sekildi oılamaǵan jerden paıda bolýy múmkin ekenin de joqqa shyǵara almaımyz. Jıyrma birinshi ǵasyr osyndaı qubylystarymen kúrdeli bolatyn sekildi.