Ataqty Barkýab qalashyǵynyń qazba jumystary 2018 jyly bastalǵan bolatyn. Osydan eki jyl buryn bastalǵan jumys búginde júıeli jalǵasyn tabýda. Al, qazba jumystary bastalǵanǵa deıin munda tek barlaý ekspedısııalary júrgizilgen. Búginde qalashyqtyń qupııasyn ashý maqsatynda da birqatar jumystar atqarylýda. Tarıhı qalashyqtyń jumysymen tanysý maqsatynda Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Jýaly aýdanyna bardy.
Bul rette «Ark ǵylymı uıymy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Eskendirbek Tórbekov 2018-2019 jyldar aralyǵynda bizdiń dáýirimizge deıingi II ǵasyr – bizdiń dáýirimizdiń V ǵasyry, bizdiń eramyzǵa deıingi VI - XIII ǵasyrlarǵa jatatyn 3000-nan astam artefaktiler tabylǵanyn jetkizdi. Sonymen qatar, atalǵan eldimekennen keramıkalyq ydystar, keramıka fragmentteri, un tartqyshtar jáne tasty dıirmender tabylǵan. Arheologııalyq jumystar oblystyq bıýdjetten bólingen qarajat esebinen júrgizilýde.
Búginde qazba jumystaryn Álkeı Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýtynyń qyzmetkerleri atqarýda. Qazba jumystaryna Áýlıeata óńiriniń ǵana emes, Túrkistan oblysynyń eriktileri de óz úlesin qosýda. Tarıhı eskertkishterdi qorǵaý boıynsha «Asyl Mura» volonterlik jobasyn «Jas Ulan» biryńǵaı balalar men jasóspirimder uıymy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi júzege asyryp keledi. Eskendirbek Tórbekovtiń aıtýynsha, úlken aýmaqty alyp jatqan Býrnoe-Oktıabrsk qalashyǵyn Qańly ımperııasynyń gúldený kezeńine jatqyzýǵa bolady eken. Atalǵan qala ornynda búginde Jýaly aýdanynyń Nurlykent, Teris, Baqaly aýyldary ornalasqan.
Berdibek Saparbaev artefaktilermen tanysyp, qazba jumystary júrgizilip jatqan ǵımaratty aralap kórdi. Munda asa búlinbegen qabyrǵalar, kúmbez túrindegi tóbeler, keń dálizder jáne shaǵyn bólmeler barynsha saqtalǵan. Arheologtar sol kezdegi adamdar munda salt-joralǵylaryn ótkizgenin aıtady. Býrnoe-Oktıabrsk qalashyǵy Jambyl oblysynyń kıeli jerleriniń geografııasyna enetin Qazaqstannyń ońtústigindegi Uly Jibek Jolynyń soltústik tarmaǵynyń boıyndaǵy 37 negizgi týrıstik nysandar tizimine kirgen.
О́z sózinde Eskendirbek Tórbekov atalǵan qalashyqtyń óńirimizde erte kezden-aq sáýlet, qurylys, saýda, aýyl sharýashylyǵy, ásirese egin sharýashylyǵynyń jaqsy damyǵanyn kórsetetinin atap ótti. Aıryqsha aıtyp ótetin taǵy bir jaǵdaı, sol kezdegi ırrıgasııalyq júıeler búgingi kúnge deıin buzylmaı jetken eken. Sondaı-aq, tarıhı derekter boıynsha sol kezdegi qalashyq turǵyndarynyń Eýropa elderi men ejelgi Rýsten aıyrmashylyǵy – olar sol kezde-aq sý qubyrlary jáne káriz jelilerin salyp, paıdalanǵan.
Kezdesý barysynda Berdibek Saparbaev qazaq halqy árqashan Shyǵys pen Batys órkenıetteriniń arasyn baılanystyrýshy negiz bolǵanyn, ata-babalarymyzdan kóptegen ǵylym-bilim, jańa ónertabystar taraǵanyn atap ótti. Sonymen qatar, kóshpelilerdiń ejelgi jáne erekshe órkenıeti álem tarıhynda úlken mańyzǵa ıe ekenin aıtyp, bul atalǵan qalashyq aýmaǵyndaǵy qazba jumystary barysynda taǵy bir dáleldenip otyrǵanyn jetkizdi.
Jambyl oblysy
