Qoǵam • 07 Tamyz, 2020

«Betperdeńdi bere turshy...»

440 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Álemdi jaılaǵan indettiń endi qandaı «syıy» bar ekeni bizge beımaǵlum. Al «eki aptalyq» karantın rejimi uzara kele mine, altynshy aıǵa ulasty. Medısınasy qa­ryshtap damydy degen elderdiń ózi bú­gin­de alań kúı keship otyr. Dúnıe daǵ­da­ryp, dúrdaraz bolyp kelgen memleketter bul máselede mámilege kelýge májbúr, qıturqy keseldiń emi men ekpesin qosyla izdep jatyr.

«Betperdeńdi bere turshy...»

Buryn bolmaǵan vırýsty juqtyrý da, odan saýyǵý da túrli-túrli oıǵa jeteleıdi. Eń qymbat degen dári-dármekterdiń ózi de daýa bolmaı, kelmestiń kemesine minip ketip jatqandardy kóz kórip otyr. Kerisinshe, qarapaıym preparattardan, anadan-mynadan táýir bolǵandar da jetkilikti. Qysqasy, ozyq medısınalyq tehnologııalarmen muzdaı qarýlanǵan elderdiń ózi indet órshigen kezde vırýstyń qulqynyn tanı almaı, dármensiz bolǵanyna kýá bolǵanymyz ras.

Al karantındik rejimniń óne boıynda eń qat bolǵan qural qarapaıym ǵana maska boldy. Alǵashqyda qolda bar maskalaryn qymbatqa satyp, joqtary qoldan tigip, paıda tapqandar boldy. Áli de quny sharyqtap turǵan kópkıisti, tipti dızaınerlik maskalar bar. Aqpan aıynda Fransııada pandemııa órshı bastaǵanda LVMN holdıngine qarasty, qymbat brendter shyǵaryp kelgen álemge áıgili Dior, Guerlain, Givenchy syndy elıtalyq kompanııalar átir ornyna antıbakterıaldy gel men maska shyǵara bastaǵan-dy. LVMN tek aqpan aıynda 14 mlrd eýro shyǵynǵa batqanyna qaramastan, osyndaı sheshim qabyldady. Buryn-sońdy holdıng tarıhynda bolmaǵan orasan shyǵyn onyń prezıdenti Bernard Arnoǵa halqynyń qamy úshin osy qadamǵa barýǵa kedergi keltirgen joq.

«Endi lıýks brendti kompanııalar óziniń qytaılyq qurylymdary arqyly betperde tigýge kóshti. Osy seısenbi kúni eki ushaq on mıllıondaı betperdeni Eýropaǵa jetkizdi. Endigi jerde Fransııaǵa apta saıyn 10 mıllıondaı betperde jetkizilip otyrmaq. Osyndaı túkke turǵysyz buıymdar asa qat bolǵan kezde, aqsha eshqandaı ról atqarmaı qalatynyna kózimiz jetti», dep jazdy Fransııadaǵy qazaqtar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Berlın Irıshev óziniń áleýmettik paraqshasynda. Bul – Eýropanyń eń damyǵan elindegi maskaǵa qatysty bir ǵana mysal.

Aıta berseń, betperdeniń jyry kóp. О́ıtkeni bizdiń túbegeıli ózgergen tirshi­li­gi­mizde ózimizdi saqtaýdyń eń tıimdi joly  sanıtarlyq-gıgıenalyq normalardy saqtaý men maska taǵý bolyp tur.

Tipti mamyr aıynyń sońynda Almatyda maskasyz júrgeni úshin salynatyn aıyp­pul­dyń eń úlkeni – 1 mln 389 myń teńge boldy. Bul iri kásip ıelerine, zańdy tulǵalarǵa qatysty bolatyn. Almaty qala­sy­nyń mem­le­­kettik bas sanıtar dárigeri karantın ere­jesin saqtaýdy talap etý úshin osyndaı qa­tań sharalar qabyldaýǵa májbúr bolǵanyn bi­lemiz.

Nege munyń barlyǵyn jipke tizgendeı tátpishtep otyrmyz? Osy joldardy jazýǵa kózben kórip, qulaqpen estigen, tipti jany­myzǵa batqan eki jaǵdaı túrtki boldy. Qazir elimizde indet juqtyrǵandardyń resmı sany 95 myńǵa jaqyndady. Bir áýlet, bir otbasynan bir emes, birneshe jaqynyn jer qoınyna qatar tapsyryp, qaıǵydan qan jutyp otyrǵandar bar. Ultymyz aıaý­ly tulǵalarynan aıyryldy. Biraq soǵan qaramastan kópshilik oryndar men kóshede maska taǵýǵa qarsy daýys, qol jınap júr­gen­der kimniń ómirin súrip otyr?

Taıaýda dárihana kezeginde turǵan edik. Dári satyp alýshylar araqashyqtyq saqtaýǵa jáne dárihanaǵa maskamen birtindep kirýge tıis bolǵandyqtan, kútýge týra keldi. Al dárihana esigine maskasyz kirýge bolmaıtyny taıǵa tańba basqandaı jazylyp tur. Osy kezekke otyzdyń ar jaq, ber jaǵyndaǵy mas­kasyz jigit alqyna jetip, esiktegi jazýdy kórip: «О́ı ákeń, bul jerge de maska kerek eken ǵoı» dep daǵdarǵandaı turyp qaldy. Sosyn aldynda turǵan jıyrmalardaǵy jigitke qarap: «Inishek, maskańdy bere turshy-eı, tez kirip bir dári satyp alyp shyǵaıyn» dedi basy istep ketkenine qýanyp. Jurt – tańǵalyp, demin ishine tartyp qarap tur.

– Shynymen bere turaıyn ba? – dedi «qaıyrymdy» jigit qarsylaspaı.

– Iá, bere turshy, bále boldy ǵoı osy maska degen!

Berdi. Ol bireýdiń jýyla-jýyla tútesi shy­ǵyp ketken maskasyn kıip, dárihanaǵa kirip ketti. Keregin tappady ma, álde izdegeni tez tabyldy ma, kóp bógelgen joq, dári­ha­na­dan jyldam shyqty. Betperdesin bergen ji­git kútip tur. Ol qaıtaryp berdi. Bul qaıta kıip aldy.

Munyń atyn ne deıdi? Biz kimbiz? Qaıda bara jatyrmyz?