Mamyr aıynyń ortasyna taman DDU tarapynan Eýropa men Soltústik Amerıkada qabyný jaǵdaıymen aýrýhanaǵa túsken balalar dertiniń keıbir belgileri Kavasakı sındromymen sáıkes keletini, buǵan Covid-19 indetiniń qatysy bolýy múmkin ekeni habarlanǵan. Bul rette DDU basshysy búkil eldiń dárigerlerin vırýs juqtyrǵan balalardaǵy qabyný belgilerin muqııat baqylaýǵa shaqyrǵan.
Apta basynda elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń resmı ókili Baǵdat Qojahmetov úsh jetkinshekte Kavasakı sındromy anyqtalǵanyn málimdedi. Aýrýdyń bul túri baıqalǵan balalar Nur-Sultan, Almaty jáne Petropavl qalalarynda tirkelgen. Qazir balalardyń ahýaly ártúrli dárejede, elordadaǵy balanyń jaǵdaıy turaqty.
Sonymen qatar ótken aptada Aqtóbede KVI juqtyrǵan balalarda qabyný sındromy baıqalǵany, onyń sırek ushyraıtyn Kavasakı aýrýyna uqsaıtyny týraly habar tarady. Atalǵan óńirdiń densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Samat Danııarov Kavasakı aýrýyna shaldyǵý kúdigimen aýrýhanaǵa bes bala túskenin, onyń ekeýinde qabyný sındromy anyqtalǵanyn aıtty. Aýyrǵan eki balanyń biri 5, ekinshisi 15 jasta eken. Olardyń ómirine qaýip tónip turǵan joq.
Búginde kúshine minip turǵan Covid-19 indeti talaı aýrýdy qozdyryp, qaýpi zoraıyp ketti. Ásirese vırýs jasy egde tartqandar men densaýlyǵy syr berip júrgenderge ájeptáýir zııanyn tıgizdi. Balalar bolsa, kóbine indettiń sımptomsyz, jeńil túrine ushyrady. Al endi KVI juqtyrǵan kishkentaılarda qabyný sındromynyń baıqala bastaýy ata-analardy aıtarlyqtaı alańdatyp qoıdy. Onyń ústine el arasynda indet endi balalarǵa tisin batyrady eken degen áńgimeniń tarap jatqanyna da biraz boldy. Osy rette Covid-19 kesirinen sımptomdary baıqalyp jatqan sırek kezdesetin Kavasakı sındromynyń qandaı aýrý ekenin halyq jete bile bermeıdi. Bul týraly bizge Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy, medısına ǵylymdarynyń doktory Rıza Boranbaeva jan-jaqty maǵlumat berdi.
Onyń aıtýynsha, Kavasakı aýrýy eshqandaı da juqpaly dert emes. Bul – pandemııaǵa deıin de bolǵan, biraq óte sırek kezdesetin dert. Elimizde indetke deıin atalǵan sındromǵa shaldyqqan balalar bolǵan eken, biraq jylyna ári ketse eki-úsh bala ǵana aýyrǵan. Olardyń jasy bes jasqa da jetpegen.
«KVI juqtyrǵan balalarda kezdesken belgiler Kavasakı aýrýynyń naq ózi emes. Muny Kavasakı aýrýynyń sımptomdary deýge bolady. Iаǵnı ýaqytsha Covid-19 indetimen qabattasqan mýltıjúıelik qabyný sındromy (MQS). Bul aýrýdyń belgileri indettiń jeńil jáne sımptomsyz túrine shaldyqqan balalarda baıqala bastaýda. Kavasakıge uqsas sındromnyń naǵyz Kavasakı sındromynan aıyrmashylyǵy – osy. Sındrom dene qyzýynyń kóterilýinen bastalady, sol kezde jótel, entigý paıda bolýy múmkin. Naqty Kavasakıdiń aýrýyna uqsas belgilerdiń biri – bórtpe, tildiń, erinniń qyzarýy, alaqannyń isinýi. Sondaı-aq MQS kezinde balada konıýnktıvıt bilinip, lımfa túıinderiniń úlkeıýi múmkin. Balalar keýdesi qysylyp, júrek tusy, ishi aýyryp, qusý, júrek aıný, dıareıa sııaqty jaısyzdyqqa tap bolady», dedi Rıza Boranbaeva.
Jalpy balalardaǵy mýltıjúıelik qabyný sındromynyń klınıkalyq belgileri – qaltyraý, 1 táýlik nemese odan da kóp ýaqyt boıy 38 gradýstan joǵary dene qyzýy, bórtpe, konıýnktıvıt, sklerıt, lımfadenopatııa, alaqannyń, aıaqtyń isinýi, tynys alýdyń qıyndaýy, asqazan-ishek joldarynyń zaqymdanýy.
«Balada Kavasakı sındromynyń belgileri baıqalǵan kezde jergilikti dárigerge nemese pedıatrǵa júginý kerek. Mundaı sındrommen balalar mindetti túrde aýrýhanaǵa jatqyzylady. Biraq ádettegi balalar aýrýhanasyna túsedi. О́ıtkeni bul sındrom bala koronavırýs juqtyryp, eki-úsh apta ótken soń, ıaǵnı jazylǵannan keıin baıqalady. Sondyqtan balalar aýrýhanasynda tolyqqandy dıagnoz ben zertteýler jasalady. Zertteýlerge bıohımııalyq qan taldaýy, gemostazdy baqylaý, koagýlogramma, ehokardıogramma, EKG, ÝDZ, keýde rentgeni nemese KT kirýi múmkin», dedi pedıatr.
Rıza Boranbaeva balalary úshin qashan da alańdaýly ata-analardyń qaperine Kavasakı sındromynyń juqpaly emes ekenin, ony emdeýge bolatynyn jáne bul aýrýdyń qaıǵyly jaǵdaıǵa dýshar etýi óte sırek kezdesetinin aıtty. Sondyqtan aýrýdy tym asqyndyryp almaýy úshin sındromnyń sımptomdary baıqalǵan sátten birden dárigerge qaralý kerek.
Apta basyndaǵy derek boıynsha elimizde naýryzdan beri 2 257 bala koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵan eken. Onyń ishinde aýrýhanada jatqany – 114 bala.