"COVID-19 koronavırýsymen aýrýdy minez-qulyq stereotıpiniń ózgerýine ákeletin jaǵdaılarǵa jatqyzýǵa bolady. Qorqynysh pen alańdaýshylyq, mazasyzdyq pen tolqý - qaýip pen belgisizdikke toly kúrdeli ómirlik jaǵdaılar — munyń bári tabıǵı reaksııalar. Biraq jalpy alǵanda, bul jaǵdaıda emosıonaldy jaǵdaıdyń ózgerýi – deneniń qalypty beıimdelýi jáne qorǵanys fýnksııasy ekenin atap ótken jón", dep atap ótti Nıkolaı Negaı.
Aǵymdaǵy jyldyń 4 sáýirinen bastap 300 onlaın-keńes ótkizildi. Bul baǵytta 61 bilikti maman: psıhologtar, psıhoterapevter, psıhıatrlar jumys isteıdi. Alty baqylaýshy qıyn jaǵdaılarmen jumys isteıdi. 50-ge jýyq bilim berý beınematerıaldary Mentalcenter Qazaqstan Youtube-arnasynda jarııalandy. Saıtty https://covid-19.mentalcenter.kz 30 myńnan astam adam qoldanyp, olar 100 myńnan astam kezdesýler jasaǵan. Mamannyń aıtýynsha, adam óziniń baqylaýynda emes nárselerge neǵurlym kóp kóńil bólse, soǵurlym ol ózin-ózi basqarýdy joǵaltady, sezimderi men emosııalaryn basqarýdy toqtatady.
Kóbinese bizdiń qoǵamda kútilgen jaǵymsyz reaksııalar orynalyp jatqandyǵy baıqalady: teriske shyǵarý, agressııa, aýlaq bolý jáne kúdik. Basty másele-bul jaǵymsyz reaksııalar ınfeksııanyń taralýyna yqpal etip, belgili bir nevrotıkalyq buzylýlarǵa ákelýi múmkin.
"Bul buzylýlar belgili bir sheńberden shyǵyp, jalpy áleýmettik qyzmetti buzýy múmkin. Buǵan jol bermeý nemese osy qubylystardy azaıtý ne joıý úshin tómendegi usynystar kómektese alady: adam ózi qoldana alatyn, stressti basqarýdyń arnaıy ádisteri (mysaly, relaksasııa jáne t. b.).);psıhologııalyq jaǵdaı týraly suraqtarǵa ýaqytyly jaýap alý; mamannyń keńesi, bizdiń jaǵdaıymyzda – onlaın", dep atap ótti Nıkolaı Negaı.
Ol úshin BUU Balalar qorynyń qoldaýymen (IýNISEF), psıhıkalyq densaýlyq salasyndaǵy mamandar men Almaty qalasy Qoǵamdyq densaýlyq basqarmasymen birge platforma daıyndady: https://covid-19.mentalcenter.kz barlyq aqparatty qaıdan alýǵa, suraq qoıýǵa, stressti jeńý ádisterin óz betinshe úırenýge jáne tegin onlaın keńes alýǵa bolady.
Spıkerdiń aqparaty boıynsha jobaǵa tek densaýlyq saqtaý mamandary ǵana emes, sonymen qatar memlekettik emes sektordyń, bilimniń, ǵylymı ortanyń psıhologtary men psıhoterapevtteri qatysýda.
