Aǵymdaǵy jyldyń kókteminde Qazaqstanda memlekettik qyzmet salasyn júıeli reformalaýdyń jańa belesi bastaldy. Iske asyrylyp jatqan reformanyń negizgi basymdyqtary Memleket basshysymen Memlekettik qyzmettiń jańa modeliniń tujyrymdamasynda aıqyndalyp, bekitilgen bolatyn. Tıisti normatıvtik-quqyqtyq negizi qabyldanyp, jańa basqarýshylyq «A» korpýsy qalyptasty, «komandalyq aýysýdy» azaıtý, konkýrstyq rásimderdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin jáne konkýrs ótkizý merzimin qysqartý maqsatynda tıisti tetikter belgilendi.
Aǵymdaǵy jyldyń kókteminde Qazaqstanda memlekettik qyzmet salasyn júıeli reformalaýdyń jańa belesi bastaldy. Iske asyrylyp jatqan reformanyń negizgi basymdyqtary Memleket basshysymen Memlekettik qyzmettiń jańa modeliniń tujyrymdamasynda aıqyndalyp, bekitilgen bolatyn. Tıisti normatıvtik-quqyqtyq negizi qabyldanyp, jańa basqarýshylyq «A» korpýsy qalyptasty, «komandalyq aýysýdy» azaıtý, konkýrstyq rásimderdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin jáne konkýrs ótkizý merzimin qysqartý maqsatynda tıisti tetikter belgilendi.
Júzege asyrylyp jatqan túrlendirý baǵyttarynyń biri memlekettik organdardaǵy kadr qyzmetteriniń rólin arttyrý bolyp tabylady. Zańda kadr qyzmeti personaldy basqarý qyzmeti retinde atap kórsetildi. Negizgi mindeti – memlekettik organnyń personaldy basqarýdyń birtutas júıesin qurý dep belgilendi. Personaldy basqarý qyzmetiniń (kadr qyzmeti) memlekettik organnyń basqa qurylymdyq bólimshelerinen uıymdyq jaǵynan derbes bolatyndyǵy, jaýapty hatshyǵa nemese apparat basshysyna, al atalmysh laýazymdar engizilmegen memlekettik organdarda memlekettik organnyń basshysyna tikeleı baǵynatyndyǵy atap kórsetilgen.
Zańmen tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlikterdiń bıýdjetterinen qarjylandyrylatyn atqarýshy organdar úshin tıisti atqarýshy organdardyń basshylaryn taǵaıyndaýǵa quqyǵy bar adamnyń sheshimimen personaldy basqarýdyń biryńǵaı qyzmetin (kadr qyzmetin) qurýǵa múmkindik berilgen.
Osy jańalyqty engizýge Jambyl oblysynda byltyrǵy jyly ótkizilgen eksperıment negiz etip alyndy.
Oblystaǵy 10 aýdan men óńir ortalyǵyndaǵy 285 atqarýshy organda 288 qyzmetker kadr jumystarymen aınalasyp keldi. Aýdan ákimdiginiń bólimderi men aýyldyq okrýg ákimi apparattary kóbinese shtattyq sany 3-5 birlikten turatynyn eskersek, qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, árbir memlekettik organda konkýrstyq, attestattaý jáne tártiptik komıssııalar boldy. Ol degenimiz, shtattyq sany az memlekettik organdardyń qyzmetkerleri osy komıssııalardyń músheleri bolyp tabylatyn. Iаǵnı, birin-biri iriktep, attestattaýdan ótkizip, tártiptik jaýapkershilikke tartady. Árıne, osy komıssııalardyń jumysy jáne tutastaı alǵanda kadr jumysy formaldy túrde júrgizilgen jáne mekeme basshysynyń sheshimin rásimdeýmen shektelgeni ras.
Odan qalsa, kadr qyzmetiniń fýnksııalary bir qyzmetshige óziniń mindetterinen bólek qosymsha júkteme retinde mindettelgen. Sondaı-aq, qujat aınalymy men memlekettik qyzmetshilerdiń derbes isterin júrgizýmen baılanysty túıtkilderdiń oryn alýy taǵy bar.
Osy qalyptasqan tájirıbeni saralaı kele Jambyl oblysynda memlekettik qyzmettegi biryńǵaı kadrlyq saıasatty tıimdi júzege asyrýmen tikeleı aınalysatyn, sondaı-aq, personaldy basqarý boıynsha memlekettik organdar qyzmetiniń tıimdiligin jáne ony arttyrýdy qamtamasyz etetin ortalyqtandyrylǵan biryńǵaı kadr qyzmetin qurý jumystary bastaldy.
Biryńǵaı kadrlyq qyzmettiń mindetterine: memlekettik organda memlekettik qyzmet jáne eńbek qatynastary salasyndaǵy zańnamalardyń oryndalýyn úılestirý; memlekettik organdaǵy kadr qajettiligine aǵymdaǵy jáne keleshekti josparlaýdy engize otyryp, onyń personaldy basqarý strategııasyn ázirleý jáne ony iske asyrý; memlekettik organnyń kadrlyq quramyn qalyptastyrý, personaldyń kásibı damýyn jáne memlekettik qyzmetti sapaly ótkerýin qamtamasyz etý; aýdandyq deńgeıde kadrlyq jumysty basqarýdyń qurylymyn ońtaılandyrý; memlekettik organdardaǵy kadrlyq qyzmetteriniń QR Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń aýmaqtyq bólimshelerimen áreket etý júıesin jetildirý jatqyzyldy.
Osylaısha, tıisti qyzmetter qurylyp, 2012 jyldyń 1 qazanynan bastap aýdandarda jáne Taraz qalasynda, shtattyq quramy 3 birlikten turatyn, personaldy basqarýdyń biryńǵaı qyzmetteri (kadr qyzmetteri) jumys atqarýda.
Personaldy basqarý qyzmetkerlerdiń aldyna korporatıvtik mádenıetti qalyptastyrý jáne memlekettik organda áleýmettik-psıhologııalyq eńbek ahýalyn damytý mindetteri qoıyldy.
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasynyń buıryǵymen bekitilgen Memlekettik organdardyń personaldy basqarý qyzmeti (kadr qyzmeti) týraly úlgilik erejeniń negizinde personaldy basqarýdyń biryńǵaı qyzmeti týraly erejeler ázirlenip bekitildi.
Atqarylǵan jumystardyń negizinde tómendegi nátıjelerge qol jetkizildi. Olar mynalar: birinshiden – is júzinde sany qysqartylmaı oblys boıynsha aýdandyq býyndaǵy jergilikti atqarýshy organdardyń kadrlyq jumyspen aınalysatyn qyzmetkerleriniń sany 9,6 ese qysqardy. Bul óz kezeginde jergilikti atqarýshy organdar basshylarynyń jáne ondaǵy qyzmetkerlerdiń kadrlyq jumystaryn júrgizý sııaqty qosymsha júktemeden bosatylyp, olardyń pármendiligin memlekettik organnyń salalyq qyzmetine shoǵyrlandyrýǵa múmkindik týǵyzdy; ekinshiden – kadrlyq jumystardy júrgizýde bilikti kózqaras qalyptasty. Keıbir qyzmetshiler QR Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynda qysqa merzimdi oqý kýrstarynan ótti. Bólimder personaldyń derbes isterin, eńbek kitapshalaryn tıisti nusqamalarǵa sáıkes saqtaýǵa qajetti qural-saımandarmen jabdyqtaldy. Árbir aýdan boıynsha kadr qyzmetterimen jıi jańartylyp turatyn memlekettik qyzmetshilerdiń elektrondy derek qory qalyptastyryldy; úshinshiden – kadrlardy irikteýdiń tıimdiligin qamtamasyz etýdegi birinshi basshynyń jáne kadr qyzmetteriniń róli men jaýapkershiligi artty. Keıbir jerlerde aýdan ákimi nemese kadr qyzmetiniń basshylary komıssııa quramynda tóraǵasy bolyp tabylatyn biryńǵaı konkýrstyq komıssııalary qurylyp jumys isteýde. Sondaı-aq, búgingi kúni jergilikti jerdegi memlekettik organdarda bar tıisti memlekettik qyzmet laýazymyna qoıylatyn arnaıy biliktilik talaptardy biryńǵaı kadr qyzmetteri ázirleýde, ıaǵnı olardy ázirleýde biryńǵaı kásibı kózqaras qalyptasýda deýge tolyq negiz bar. Qazirgi ýaqytta bos laýazymdarǵa ornalasýǵa arnalǵan konkýrstar bir memlekettik organda ázirlenip, bir jerden jarııalaný ústinde. Bul tıisinshe, azamattardyń sáıkesti jumys izdeý máselesinde jáne konkýrsqa qatysýǵa qajetti qujattar usyný barysyn jeńildetetini haq. Sondaı-aq, jergilikti jerlerde tıimdi jumysy úshin aýdan ákimi bolyp tabylatyn birinshi basshynyń jaýapkershiligi belgilengen biryńǵaı tártiptik komıssııalary da qurylǵan; tórtinshiden – jergilikti atqarýshy organdardyń ýákiletti organmen qyzmettik baılanysy jaqsardy. Bul memlekettik qyzmettiń monıtorıngi sapasyna, onyń shynaıylyǵyna, ýaqtyly júrgizilýine oń áserin tıgizýde. Personaldy basqarýdyń biryńǵaı qyzmeti mamandarynyń jergilikti jerde oryn alǵan ahýaldy kadrlyq jaǵdaıy men kadr áleýetine taldaý jasaı bastady. Kadr sapasynyń jaǵdaıyn jaqsartý tetikterine baılanysty negizdi usynystar berilýde.
Mine, osyndaı jumystardyń nátıjesinde personaldy basqarý qyzmeti kadrlardy josparlaý, irikteý, ilgeriletý jáne kásibı damýyn qosa alǵanda, personaldy basqarý strategııasyn ázirleý men iske asyrýǵa tikeleı qatysýyna qol jetkizip otyrmyz.
Bolat ISAQOV,
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Jambyl oblysy boıynsha departamentiniń basshysy.
TARAZ.
