Aımaqtar • 22 Qyrkúıek, 2020

Jasyl jelekti «jaqtyrmaıtyn» Aqtaý

921 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Aqtaýǵa aǵash otyrǵyzylyp, kógal egilmegen kez kemde-kem. Jyl saıyn kóktem shyǵa jerdi qopsytyp, butaly ósimdikterdi býdý-býda etip otyrǵyzý – úırenshikti kórinis. Jumys jyldar boıy úzdiksiz jalǵasady, biraq Aqtaý jasyl jelek jamylmaıdy. Nege? Mańǵystaýdyń shóleıtti klımatynda ashy sýly teńizdiń jaǵasynda aǵash otyrǵyzyp, jasylǵa jan bitirýdiń «tilin» taba almadyq pa? Ýaqytymen sýaryp tursa qaýlaı qulpyrǵysy kelip turǵan óskinge mezgilinde sý jetpeýdiń saldary ma?

Jasyl jelekti «jaqtyrmaıtyn» Aqtaý

Bir kezderi «Mańǵystaýda egin egip, aǵash otyrǵyzýdyń emin taptyq, ol – tamshylatyp jáne shashyratyp sýarý. «Qalaýyn tap­sa, qar janar» demekshi, endi bul ólkede tek óńkeı qaraǵashtar emes, aǵashtyń basqa da túrleri, kókmaısa qulpyratyn bolady. Baıaǵysha jabaıy egip, jaıdaq sýarý – qur shyǵyn eken» dep qýana jar salyp, jerdiń jaıyn, egin egýdiń babyn biletinderdi taýyp, bul baǵyttaǵy jumystarǵa ózgeshe ekpin, jańasha serpin bere iske kirispek bolǵandar esi­­mizde. Alaıda qýanysh tek ha­­bar kúıinde qaldy. Al jyl sa­ıyn jazda Aqtaý qalasynda kó­she boıy taldaryn sýarý uly aıqaıǵa ulasady. Bıyl da kóz al­dy­myzdaǵy kóshedegi aǵashtar sýǵa sýsaǵan kúıinde jadap-jú­dep jaz­dy ótkizdi...

Biraq tıisti oryndardyń talaby jaqsy, sý joq dep tarty­nyp qalmaıdy, tal egýden jańyl­maı­dy. Bıyl Aqtaýda kúzgi maý­symda 960 metr aýmaqqa 160 ja­pyraqty jáne 160 qylqan ja­pyraqty, bar­lyǵy 320 aǵash otyr­ǵyzý jos­parlanyp otyr.

Mamandardyń aıtýynsha, kúz­­­­de kóshet otyrǵyzý sýyq aýa ra­­ıy­nyń bastalýynan 15-20 kún bu­ryn aıaqtalýy kerek. Aqtaýda aǵash otyrǵyzý aǵymdaǵy jyl­dyń qyrkúıek aıynyń ortasynan qa­rashanyń ortasyna deıin júzege asy­rylady. Sondaı-aq aldaǵy ýaqytta 7 myń sharshy metr jerge kógal egý de josparda tur.

Jalpy, Aqtaýda 67 myńǵa jýyq aǵash bar. 2019 jyldan ber­gi aralyqta qala aýmaǵynda 1 150 dana aǵash, 3 myń dana raý­­shan gúl, 12 myń dana buta, 218 myń dana bir jyldyq gúl otyr­ǵyzyldy. Qalada bıyl 5 myń shar­­shy metr jerge kógal egilip, or­talyq kóshelerge bir jyl­­dyq gúlder men raýshan gúl­de­ri otyrǵyzyldy. Jańadan sýa­­rý qubyrlary shaǵyn aýdan bu­­­rysh-bu­ryshyna, saıabaqtarǵa, skver­­­­lerge jáne áýejaı jolyna or­­na­­tyla bastady. Gúl men shóp egil­gen jerlerge sprınklerlik, ıaǵ­nı jańbyrsha shashyratyp sýarý ádisi qosylǵan. Búgingi tań­da abat­tandyrý jumystary jal­ǵasýda.

– Shashyrata sýarý ádisi bo­ıyn­­sha jasalǵan qubyrlardy tek­­serý jumystary júrýde. Ja­ryl­­­ǵan jerleri jasalyp, qala aýma­­­ǵynda qubyr joq jer­ler­ge ja­ńasy ornatylady. Jospar bo­ıynsha jol jıekterine orna­tý­dy kóz­dep otyrmyz, dedi «Qa­la jol­dary» JShS basshysy Ǵ.Serikbaev.

Jumys júrip jatyr. Biraq jańbyry sırek óńirde jaz bas­ta­lysymen neshe kóshettiń, qan­sha óskinniń kóktemeı solyp, qý­raǵan qalpy qurdymǵa ketetini ýaıym.

 

Mańǵystaý oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar