Úkimet shıryǵa tústi

Jaýaptylar jazalana bastady

Alty vıse-mınıstr sógis aldy. Onymen qosa birqatar komıtet tóraǵalary jáne basqa da laýazymdy tulǵalar jazalandy. Sondaı-aq, birqatar oblys ákimderiniń orynbasarlaryna sógis jarııalaý tapsyryldy. Sebebi, olar Elbasy tapsyrmalaryn óz deńgeıinde oryndamaǵan. Keshe Úkimet otyrysynda Premer-Mınıstr Serik Ahmetov tapsyrmany tııanaqty tyndyrmaǵandardy osylaı jazalady.

Jaýaptylar jazalana bastady

Alty vıse-mınıstr sógis aldy. Onymen qosa birqatar komıtet tóraǵalary jáne basqa da laýazymdy tulǵalar jazalandy. Sondaı-aq, birqatar oblys ákimderiniń orynbasarlaryna sógis jarııalaý tapsyryldy. Sebebi, olar Elbasy tapsyrmalaryn óz deńgeıinde oryndamaǵan. Keshe Úkimet otyrysynda Premer-Mınıstr Serik Ahmetov tapsyrmany tııanaqty tyndyrmaǵandardy osylaı jazalady.

«11 qazandaǵy Úkimettiń keńeı­tilgen otyrysynda Elbasy bizdiń jumysymyzdy ótkir synǵa alǵan bolatyn. Prezıdent Úkimetke bir­qatar naqty tapsyrmalar berdi. Qazirgi tańda memlekettik organdar, mınıstrler, ákimder tarapynan tapsyrmalardy oryndaý jumystary tıisti deńgeıde júrgizilmeı otyr», degen qatańdaý synmen bastady Úkimet basshysy keshegi otyrysty.

Shynynda, bul jıyn buryn­ǵy­dan ózgesherek. Bulbulsha saıraǵan burynǵydaı baıandamashylar joq. E.Dosaevtyń shaǵyn esebin eskermesek, bútindeı suraq-jaýap jaǵdaıynda ótti. Úkimet músheleri beıne bir emtıhan tap­syrýǵa kelgendeı, qobaljýly syńaıly. Sonymen, «Elbasy tapsyrmalaryn qalaı oryndap jatyrsyz?» degen synaq suraǵynan mınıstrlerdiń biri súrinip jatty, endi biri kidirip jatty, al orynbasarlary sógiske iligip jatty.

Aıtalyq, Úkimet bekitken Is-sharalar jospary 70 sharadan turady eken. 2013 jyldyń aıaǵyna deıin 46 is-sharany, al 2014 jyly – 22 is-sharany iske asyrý kózdelgen. Bul rette 2 is-shara bıýdjettik zańnamany jetildirý máseleleri jónindegi zańdy qabyldaǵannan keıin 2 aı merziminde iske asyrylatyn bolady. Is-sharalar jospary 4 normatıvtik-quqyqtyq akti jobasyn ázirleýdi kózdeıdi.

Úkimet basshysy osy is-shara­lardy oryndaý barysynda árbir mınıstrliktiń tıisti mindetteri bar ekendigin basa aıtyp, osyǵan oraı Elbasynyń keńeıtilgen keńeste keltirgen mysaldaryn qaıta eske saldy. Máselen, memlekettik satyp alý máselesiniń tóńireginde qordalanǵan bylyq-shylyqtar az emes. Osyǵan oraı problemalardy sheship, tártipke keltirý jaıynda Qarjy mınıstri Bolat Jámishevten suraldy.

Ol óz kezeginde bul baǵyttaǵy kúrdeli máselelerdiń bárin sheshetin zań jobasy ázirlenip jatqanyn aıtty. Mınıstr zań jobasy jaıynda uzaq aıtyp, tolyqtaı tanystyrýǵa tyrysqan edi, biraq kópsózdilik, uzyn-sonar esepti jaqtyrmaǵan Úkimet basshysy «maǵan naqty aıtyńyzshy» degen talappen mınıstrdiń sózin bóldi. B.Jámishev bul shynymen de óte tıimdi zańnama bolatynyn dáleldep baqty. Onyń bir ereksheligi, kelesi jyldyń birinshi qańtarynan «Samuryq-Qazyna» barlyq memlekettik satyp alýlardy elektrondyq formatta ótkizýdi josparlap otyr eken. «Zańnama boıynsha memlekettik kásiporyndar da memlekettik satyp alýdy elektrondyq formatta ótkizedi», dedi B.Jámishev.

B.Jámishev budan ári alkogolge aksız qunyn arttyrý jaıynda da jaýap berdi. Máselege qatysty zań jobasy aǵymdaǵy jyldyń 10 jeltoqsanynda Parlament qaraýyna engiziletinin jetkizdi. Onyń atap ótýinshe, bul qujat 2011 jyly daıyndalyp, Premer-Mınıstr keńsesine engizilgen. Atalmysh máselege oraı Úkimet basshysy «eń aldymen alkogolge aksızdi kóterý kerek, ekinshiden, alkogol ónimderiniń, onyń ishinde óndiristiń naqty aınalymyn túsinikti etýge tıispiz», deı kele Qarjy mınıstri Bolat Jámishevke osy máselemen muqııat aınalysýdy tapsyrdy.

Budan ári Premer-Mınıstr bıýdjet qarjysynyń durys ıgerilmeý máselesine toqtaldy. «Biz ótken aptada sizdermen Úkimet otyrysynda bıýdjet qarajatynyń ıgerilmeýi boıynsha ótkir áńgime ótkizdik. Qazirdiń ózinde biz Parlamentke engizgen bıýdjetti naqtylaý boıynsha sheshimder qabyldaý barysynda bul basty máselelerdiń birine aınalyp otyr. Men bıýdjet qarajatynyń ıgerilmeýine jol bergen laýazymdy tulǵalardy jazalaý týraly usynys engizýdi birinshi basshylarǵa tapsyrdym. Mundaı usynystar engizildi. Sondyqtan, bıýdjet qarajatynyń ıgerilmeýi boıynsha Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Tákejanovqa, Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Tolybaevqa, Qarjy vıse-mınıstri Teńgebaevqa sógis jarııa­laımyn. Sonymen birge, birqatar komıtetterdiń tóraǵalary men basqa da laýazymdy tulǵalar jazalandy», dedi S.Ahmetov. Jambyl men Pavlodar oblystarynyń ákimderi orynbasarlaryna da sógis osy qarjy jáne bıýdjet qarajaty máselelerine qatysty berilip otyr. Osy sátte Úkimet basshysy Bilim jáne ǵylym mınıstrine de nazar aýdaryp, vıse-mınıstrlerine qandaı jazalar qabyldanǵanyn surady. Aslan Sárinjipov orynbasarlarynyń ótinish bergenin, olardy qyzmetinen bosatatynyn aıtty. «Jaýapty hatshy boıynsha da jazaǵa tartý úshin usynys beremiz», dedi mınıstr.

Úkimet basshysy budan ári «kóleńkeli» ekonomıkamen kúres jaıyn synǵa aldy. Sóz arasynda Úkimet basshysy «kóleńkeli» ekonomıka beleń alǵan naqty 5-6 baǵytty alyp, sonymen ymyrasyz kúresý qajettigin eskertti. «Saýdanyń aıtarlyqtaı basym bóligi bizde ashyq bazarlarda júrip jatyr. Bazarlardaǵy retsiz saýda «kóleńkeli» ekonomıkany odan saıyn áldendirip keledi. Al odan kim baıyp jatyr? Resmı tólem joq, tólemniń bári «kóleńkede» qalýda, túbirtek berý úderisi de jolǵa qoıylmaǵan. Biz bazarlarda qashan tártip ornatamyz osy. Ákimdermen birlesip osyny qaraıyq, sosyn kiriselik jumysqa», dedi Úkimet basshysy Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrine qarata aıtqan sózinde. E.Dosaevtyń uazaqqa sozylyńqyraǵan baıandamasyn toqtatyp, «Kánekı, naqty 4-5 baǵytty alaıyq, al siz Ekonomıka mınıstri retinde Úkimetke, ákimdikterge osy problemany alǵa tartyńyz, sosyn aqyldasaıyq. Naqtylap, 2014-2017 jyldardy qamtyp iske kiriseıik. Al myna 150 pýnktten turatyn jospardan ne shyǵady? Onyń ornyna eń basty 10-yn alaıyq, sosyn barlyq ákimdermen birigip, sony atqaraıyq bárimiz», dedi S.Ahmetov. Onyń aıtýynsha, baqylanbaıtyn ekonomıka tek saýda-sattyqtar men bazarlarda ǵana emes, avtokólik jóndeý salasynan bastap, jeke paıdalanatyn buıymdarǵa deıingi aralyqtarda da tolyp jatyr.

S.Ahmetov elimizdiń Údemeli ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq da­mý baǵdarlamasyna qatysty da­ Elbasynyń aıtqan syndaryn alǵa tartyp, osyǵan oraı qandaı ju­mystar júrgizilip jatqandyǵy jóninde Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshevten surady. Á.Isekeshev máselege oraı Aqmola, Aty­raý, Soltústik Qazaqstan, Qara­ǵandy oblystary ákimderine baǵ­dar­lamaǵa jetekshilik etetin oryn­basarlaryn, sonymen qatar, О́nerkásip jáne kásipkerlik basqarmalarynyń bastyqtaryn tártiptik jazaǵa tartýdy tapsyr­ǵanyn jetkizdi. Sondaı-aq, «Qaz­avıa­spektr» jobasy boıynsha «QazAgro» tóraǵasynyń orynbasary Matajanov, Balqash SES-in júzege asyrý boıynsha «Samuryq-Energo» vıse-prezıdenti Ospanov sógis alatyn bolady. Al Premer-Mınıstr ekonomıkany ındýs­trııalandyrý boıynsha jibergen olqylyqtary úshin Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar birinshi vıse-mınıstri Albert Raýǵa sógis jarııalady. Úkimet basshysy barlyq mınıstrler men ákimderge ındýstrııalandyrý jobalarynyń turaqty jumysyn qamtamasyz etý men olardyń jos­parly qýatyna shyǵarý boıynsha sharalar qabyldaýdy júktedi. «Iriktelip alynatyn jobalardyń sapasyna qaraý kerek. Olardyń ekonomıkalyq maqsattylyǵyn nazardan shyǵarmaı, ótkizý naryǵyn da zerttegen abzal», dedi Premer-Mınıstr.

Úkimet basshysy turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý jumystaryn jandandyrýǵa qatysty da birqatar tapsyrma júktedi. Bul rette eń aldymen memlekettik-jekemenshik áriptestik tetigin paıdalaný qajettigin eskertti. «Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý jumystary múldem qanaǵattanarlyqsyz júzege asyrylyp jatyr», degen Serik Ahmetov osy jáne basqa da baǵyttar boıynsha О́ńirlik damý mınıstrligine jumysty belsendi ete túsýdiń qajettiligin eskertip ótti. Soǵan oraı, osy máselemen sonaý Qurylys isteri jónindegi agenttik qurylǵannan bastap aınalysyp kele jatqan qazirgi О́ńirlik damý vıse-mınıstri Serik Nokınge sógis jarııalady.

Premer-Mınıstr Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Arman Qyryqbaevqa da sógis jarııa­lady. «Bizdiń áreketterimizdiń barlyǵy ashyq bolýy jáne BAQ arqyly jurtshylyqqa jetip jatýy kerek. Mundaı problemalardy búrkemeleýdiń qajeti joq. Bul jumys júıeli, turaqty ári ashyq bolýy shart. Elbasy memlekettik organdar men Úkimet jumysynyń BAQ-taǵy kórsetilimine qanaǵattanǵan joq. Sondyqtan da, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi belsendi bola túsýi kerek. Biz óz jumystarymyzben aınalysyp jatyrmyz, al bul vedomstvonyń josparly jumysy kórinbeı keledi, ásirese, sońǵy ýaqyttary», dedi S. Ahmetov.

Úkimet basshysy eger jyldyń sońyna qaraı jaǵdaı ózgermese, Memleket basshysynyń atyna birinshi basshylardy, onyń ishinde ákimderdi jazalaý týraly usynystar engizetinin de aıtyp ótti. Qorytyndylaı kele, «Memleket basshysy tapsyrmalarynyń oryndalýyn endi biz apta saıyn tyńdaıtyn bolamyz», dep túıindedi.

Dınara BITIKOVA,

«Egemen Qazaqstan».