Dári-dármek óndirisi damyp keledi
Oqý jylynyń basynan beri oqýshylardyń arasynda vırýs juqtyrǵan 104 jaǵdaı, onyń ishinde kezekshi synyptarda oqıtyn balalar arasynda 33 oqıǵa tirkeldi. Qashyqtan oqıtyn balalardyń arasynda 71 jaǵdaı anyqtaldy.
– Oqý 100 % oflaın rejimde bolǵanda aýyrǵandarmen baılanysqa túskenderdiń sany kem degende 1500 adamǵa ósip, oqýshylar, mektep personaly jáne otbasy músheleri arasynda syrqattyń kóp taralýyna ákep soqtyrýy múmkin edi, – dedi A.Soı.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi epıdemıııalyq ahýaldy matrısaǵa sáıkes jáne 30 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha baǵalaýdy jalǵastyrýda, «qyzyl» jáne «sary» aımaqtarda qalǵan óńirler joq, respýblıka boıynsha jaǵdaı turaqty, barlyq óńirler «jasyl» aımaqta.
Mınıstrdiń aıtýynsha, álemde KVI-men syrqattanǵandar jáne sonyń saldarynan qurban bolǵandar kóbeıip barady. Eýropa men Azııanyń keıbir elderinde vırýs juqtyrǵandar kóp. О́tken aptada naýqastar sanynyń ósýi Italııada, Germanııada, Belarýste baıqaldy. Reseıde 0,6-dan 0,7%-ǵa deıin (sońǵy táýlikte – 8238 jaǵdaı), Túrkııada 0,6-ǵa deıin (sońǵy táýlikte – 1 427 jaǵdaı) ósti.
– Kóptegen elde karantın sharalary qaıta engiziledi, karantınniń koronavırýs ınfeksııasymen kúresýde jáne profılaktıkada tıimdi ekeni taǵy da aıqyn kórinip otyr, – dedi A.Soı.
Vedomstvo basshysy atap ótkendeı, Qazaqstandaǵy epıdemııalyq jaǵdaıdyń turaqtanǵanyna qaramastan, halyqtyń saqtaný deńgeıi álsirep bara jatyr. Maska kııý jáne áleýmettik qashyqtyq árdaıym saqtalmaıdy, bul syrqattyń taralýyna jáne tıisinshe Qazaqstanda da karantın rejimin qatańdatýdyń qajettiligine alyp kelýi múmkin.
– Reıdterdiń nátıjesi karantın rejimin álsiretý sátinen bastap karantındi buzý 30,4%-dan 40,7%-ǵa deıin ulǵaıǵanyn kórsetti. 10 óńirde karantındi buzý faktileri kóbeıgeni baıqalady. Sondaı-aq azamattardyń maska rejimin buzýy da azaımaı otyr. 5-27 qyrkúıek aralyǵynda ákimshilik jaýapkershilikke 1131 adam tartyldy, – dedi A.Soı.
Mınıstr shetelderdegi jaǵdaıdyń nasharlaǵanyn eskere otyryp, ınfeksııanyń basqa elden kelýi men taralýynyń aldyn alý maqsatynda 5 qazannan bastap basqa memlekettermen arada áýe qatynastaryn qalpyna keltirýdi toqtata turýdy, áýe qatynasy jandanǵan eldermen aradaǵy reıster sanyn kóbeıtpeýdi, Túrkııaǵa ushý sanyn azaıtýdy usyndy.
Ekinshi sanattaǵy elderden keletin adamdarǵa termometrııa jasalyp, saýalnama alynyp, merzimi 3 táýlikten aspaǵan COVID-19-dan tekserý týraly anyqtama talap etilýi kerek. Anyqtamasy bolmaǵan jaǵdaıda kelýshiler karantındik stasıonarda COVID-19-ǵa zerthanalyq tekserý júrgizý úshin 2 táýlikke deıin oqshaýlanady. Osyndaı talaptardy EAEO elderimen jáne О́zbekstanmen aradaǵy avtobeketterden memlekettik shekarany kesip ótetin adamdarǵa qoldaný usynyldy.
Mınıstrdiń aıtýynsha, ınfeksııanyń taralýyn boldyrmaý jáne aýrýdyń yqtımal ósýine daıyndalý úshin birqatar shara qabyldanady. COVID-19 boıynsha 14 mlrd teńgege eki aılyq dárilik zattar qory quryldy (azaımaıtyn qor), qazirdiń ózinde 100%-y óńirlerge jóneltildi.
Sondaı-aq halyqtyń osal toptaryn vaksınasııalaý úshin tumaýǵa qarsy vaksınanyń 2,2 mln dozasy satyp alyndy, vaksınasııalaý 15 qyrkúıekte bastaldy, shamamen 1 mln adam nemese tıisti halyqtyń 44%-y egildi.
– Eldiń COVID-19-ǵa qarsy vaksınaǵa suranysyn qamtamasyz etý úshin biz vaksına salynatyn toptardy aıqyndadyq. Bul sozylmaly aýrýlary bar, 60 jastan asqan adamdar, medısına qyzmetkerleri men pedagogter. Respýblıka boıynsha tıisti adamdardyń aldyn ala sany 2,8 mln adamdy nemese búkil halyqtyń 15%-yn quraıdy, – dedi A.Soı.
Bıylǵy qazan aıynyń sońyna deıin 11 oblys ortalyǵy men Almaty qalasynda 3 100 tósek-oryndyq 13 modýldi ınfeksııalyq aýrýhanany salýdy aıaqtaý, sondaı-aq eki nysandy jóndeý josparlanýda. Jeke qorǵanysh quraldarynyń, medısınalyq tehnıka men jabdyqtardyń elimizde shyǵarylýy týraly baıandaǵan Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov otandyq kásiporyndar táýlik saıyn 900 myń maska, 330 myń jup medısınalyq qolǵap, 504 myń qorǵanysh kostıýmin shyǵaratynyn aıtty. Qoımalarda olardyń qajetti qory bar.
– Nur-Sultan qalasynyń medısınalyq mekemelerine 129 ókpeni jasandy tynystandyrý (О́JT) apparaty jetkizildi. О́ndiriste jáne stendtik synaqtarda 1 190 О́JT apparaty bar, olardyń 181-i jóneltýge daıyn, – dedi ol.
Zaýyttardan 360 jedel járdem mashınasy shyǵaryldy, onyń 93-i óńirlerge jetkizildi. Búginnen bastap qalǵan 264 kólikti jetkizý bastalady. Jalpy, osy baǵdarlama aıasynda 5 qarashaǵa deıin
1 167 sanıtarlyq kólik jetkiziledi. Munyń syrtynda 12 jyljymaly medısınalyq keshen daıyndaldy, ony búginnen bastap óńirlerge jetkizý bastalady.
Farmasevtıka salasyndaǵy otandyq 33 kompanııa jylyna 3,9 mlrd dana tabletka men kapsýla kóleminde 922 dárilik preparat shyǵarady. Mınıstr pandemııanyń ekinshi tolqyny kelse, farmasevtıka salasynyń kásiporyndary dárilik zattardyń qajetti kólemimen qamtamasyz etýge daıyn ekenin málimdedi.
Máseleni qorytyndylaǵan Úkimet basshysy elimizdegi sanıtarlyq-epıdemııalyq ahýal turaqty ekenin atap ótti. Infeksııanyń reprodýktıvtilik kórsetkishi 0,93-ke teń, bul qabyldanyp jatqan sharalardyń tıimdiligin kórsetedi.
Sonymen qatar álemdegi jáne birqatar shekaralas eldegi indettiń turaqsyzdyǵyn eskere otyryp, sanıtarlyq talaptardy saqtaý sharalaryn kúsheıtý qajet. Premer-Mınıstr múddeli memlekettik organdar men óńirlerdiń ákimdikterine tıisti is-sharalardy 100% oryndaýdy, Densaýlyq saqtaý mınıstrligine 15 qazanǵa deıin qajetti tehnıkany, jabdyqtar men qorǵanysh quraldaryn satyp alyp, óńirlerge jetkizýdi tapsyrdy. Ishki ister mınıstrligi men Densaýlyq saqtaý mınıstrligine ákimdiktermen birlesip, sanıtarlyq talaptardyń saqtalýyn baqylaý jónindegi monıtorıngtik toptardyń jumysyn kúsheıtýdi, sanıtarlyq rejim buzylýyna jol bermeýdi tapsyrdy. Qazaqstan aýmaǵyna shetelden keletin adamdarǵa qatysty sanıtarlyq-karantındik baqylaýdy kúsheıtý sharalary Vedomstvoaralyq komıssııanyń otyrysynda qaralady.
– Densaýlyq saqtaý mınıstrligi «SQ-Farmasııa» jáne ákimdiktermen birlesip, medısınalyq uıymdar men dárihanalarda dári-dármekterdiń bolýyn qamtamasyz etsin. О́ńirlerde dárilik preparattardyń baǵasyna baqylaý júrgizý qajet, – dedi A.Mamın.
Qysqa ázirlik qandaı?
Úkimettiń selektorlyq otyrysynda óńirlerdiń kúzgi-qysqy kezeńge daıyndyǵy talqylandy. Jylytý maýsymyna daıyndyq boıynsha atqarylyp jatqan jumys týraly Energetıka mınıstri N.Noǵaev, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri B.Atamqulov, Bilim jáne ǵylym mınıstri A.Aımaǵambetov, Densaýlyq saqtaý mınıstri A.Soı, Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵ.Isqalıev, Qaraǵandy oblysynyń ákimi J.Qasymbek, Aqmola oblysynyń ákimi E.Marjyqpaev, Nur-Sultan qalasynyń ákimi A.Kólginov, sondaı-aq Premer-Mınıstrdiń orynbasary R.Sklıar baıandady.
О́ńirlerde 10 662 avtonomdy qazandyq nemese barlyq qazandyqtardyń 98,6%-y, 46561 turǵyn úı (97%) qysqy maýsymǵa daıyn. 5 myń 24 km jylý jelisi (99,1%), 14 089 km sýmen jabdyqtaý jelileri (99,1%) jóndeldi. Jylytý maýsymyna 11 158 (99,6%) bilim berý, 5 963 (99,2%) densaýlyq saqtaý nysany daıyn. Kómir óndirýshi kompanııalar 69 mln tonna kómir óndirdi. Kommýnaldyq qyzmetter úshin tutynýshylardyń bereshegi 17 mlrd teńgeni quraıdy. Eń joǵary debıtorlyq bereshek Almaty qalasynda – 4,5 mlrd teńge, Nur-Sultan qalasynda – 1,95 mlrd teńge, Shymkent qalasynda – 2,5 mlrd teńge jáne Mańǵystaý oblysynda 1,4 mlrd teńge.
– Kún raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty jylytý maýsymy kóptegen aımaqta erterek bastalyp ketti. Jalpy, óńirlerdiń ákimderi turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, bilim berý, áleýmettik salalardy, jylý jáne energııa obektilerin jylytý maýsymyna daıyndaý boıynsha jaqsy jumys júrgizdi, – dedi A.Mamın.
Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystarynyń jáne Almaty qalasynyń ákimdikteri áleýmettik sala obektileri men turǵyn úılerdi jylytý maýsymyna daıyndaý josparyn 100% oryndady. Aqmola, Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystary men Almaty qalasy avtonomdy qazandyqtar úshin kómir daıyndaý jónindegi josparly kórsetkishterdi aıaqtady. Batys Qazaqstan oblysynda turǵyn úılerdi daıyndaý kestesinen artta qalý faktileri bar. Aqmola, Aqtóbe, Qaraǵandy, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar oblystarynda jáne Nur-Sultan qalasynda kommýnaldyq qajettilikter men halyq úshin otyn daıyndaý deńgeıi jetkiliksiz.
Úkimet basshysy ákimderge belgilengen merzimderde barlyq josparlanǵan jóndeý jumystaryn jáne qajetti kólemde otyn jetkizýdi aıaqtaýdy, sondaı-aq energııa óndiretin, energııa jetkizetin uıymdarmen birlesip, jylytý maýsymyn júrgizýge daıyndyq pasporttaryn tez arada alýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
– Bizde óndiriletin kómirdiń kólemi jetkilikti, sondyqtan kómirge qatysty qıyndyq týyndamaýy kerek, – dedi A.Mamın.
Premer-Mınıstr óńirlerdiń ákimderine eki apta merzimde belgilengen tártippen kómir daıyndaý jáne satý pýnktteriniń ınfraqurylymynyń qazirgi jaǵdaıyn, jetkizý kestesin, baǵalardyń negizdiligi men satylatyn kómirdiń sapasyn tekserýdi, sondaı-aq Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine «Qazaqstan temir joly» UK» AQ-pen birlesip, kómir jetkizý úshin vagondardyń jetkilikti bolýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
– О́ńirlerde kásiporyndardyń jetkizilgen gaz ben kómir úshin jáne tutynýshylardyń kommýnaldyq qyzmetter úshin debıtorlyq bereshegin óteý jónindegi jumystar kúsheıtilsin, – dedi Premer-Mınıstr.
A.Mamın Energetıka mınıstrligine, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine óńirler ákimdikteriniń barlyq obektilerdi jylytý maýsymyna daıyndaý jumystaryn aıaqtaýyn baqylaýǵa alyp, monıtorıng júrgizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Keń jolaqty ınternet tartylady
Úkimettiń selektorlyq otyrysynda turǵyndardy keń jolaqty ınternetpen qamtamasyz etý máselesi qaraldy. Atqarylyp jatqan jumystar týraly Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri B.Mýsın, «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Q.Esekeev, «Transtelekom» AQ basqarma tóraǵasy E.Adaıbekov, sondaı-aq «Beeline Kazahstan» kompanııasynyń bas atqarýshy dırektory E.Nastradın baıandady.
Otyrysta aıtylǵandaı, «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyna sáıkes elimizde aýyldyq eldi mekenderge talshyqty-optıkalyq baılanys jelilerin tartý jáne ınternetke mobıldi qoljetimdilikti qamtamasyz etý boıynsha jobalar iske asyrylýda. Qazir 6 459 aýyldyq eldi mekenniń 4 751-i keń jolaqty ınternetpen qamtamasyz etildi (aýyl halqynyń 97,8%-y). Osy jyldyń qorytyndysy boıynsha 5,2 myńnan asa aýylda, ıaǵnı elimizdegi aýyl halqynyń 99%-ynda keń jolaqty ınternet qoljetimdi bolady.
– Keń jolaqty ınternetpen qamtý máselesi elimizdiń damýy úshin strategııalyq mańyzǵa ıe. Aýyldardy ınternetke qosý jónindegi bıylǵy jylǵa arnalǵan barlyq josparlar merziminde iske asyrylady, – dedi A.Mamın.
Úkimet basshysy ákimdikterge keń jolaqty ınternetpen qamtý jobalary boıynsha jabdyqtar ornatý úshin ýchaskeler bólý rásimderin jedel júrgizýdi, Sıfrlyq damý mınıstrligine ákimdiktermen birlesip, halyq sany 250 adamnan az aýyldardy sapaly ınternetpen qamtamasyz etýdiń jospar-kestesin ázirleýdi tapsyrdy. Premer-Mınıstr mektep oqýshylary men stýdentterdi qashyqtan oqytýǵa baılanysty óte ózekti bolyp otyrǵan ınternet sapasyn edáýir arttyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Ol úshin tehnıka satyp alynýda, baılanys jáne ınternet qyzmetteriniń sapasyn baqylaýǵa arnalǵan barlyq resýrstar bar.
– Árbir turǵyn úı men uıymda ornalasqan jerine qaramastan, sapaly ınternet pen baılanys bolýy kerek. Sondyqtan naqty talaptardy belgilep, tıisti jabdyqty ornatý máselelerin pysyqtaý qajet. Sıfrlyq damý mınıstrligi Indýstrııa mınıstrligimen birlesip, atalǵan máselelerdi sheshýi kerek, – dedi A. Mamın.
Sıfrlyq damý mınıstrligine Bilim mınıstrligimen, «Atameken» UKP-men birlesip, naryqtyń áleýetti qajettiligin eskere otyryp, IT-mamandardy daıarlaý máselelerin pysyqtaý tapsyryldy.
