Baýyrjanmen birer apta buryn gazetke kezekti bir materıaldy ázirleý barysynda tanystyq. Instagram jelisi arqyly onlaın-jattyǵý júrgizetinin kórip qalǵanymyz bar-tyn. Sózge tarttyq. Dene daıyndyǵyna, fıtnes-ındýstrııaǵa qatysty aıtqan tushymdy oılary unady. Sóıtsek, ol osy salany bir kisideı meńgergen kásibı maman eken.
Ádette, iri fıtnes-klýbtarda bulshyq eti bultıyp, nusqaý berip júretin jattyqtyrýshylardyń ishinen qazaq jigitterin sırek kezdestiremiz. Sondyqtan bolar, Baýyrjannyń bul saladaǵy jetistigine kádimgideı qýanyp qaldyq. Al onyń pandemııa kezinde Qazaqstanda alǵash bolyp onlaın-jattyǵý uıymdastyrǵanyn estigende «Bárekeldi!» aýzymyzdan qalaı shyqqanyn ańdamaı qaldyq.
Baýyrjan Rysbek – Semeıdiń týmasy. Shymkentte ósip, er jetken. Bokstan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. 12 jyl quqyq qorǵaý organdarynda eńbek etken. Prezıdent Ákimshiliginde qyzmet atqarypty. 2014 jyly sport salasyna aýysyp, shegege ilgen qolǵabyn 13 jyldyq úzilisten keıin qaıta kıip, jattyǵýǵa kirisken. Kezinde ulttyq quramanyń ekinshi, úshinshi nómirli jigitterimen birge jattyqqan Baýyrjan úshin sporttyq babyna oralý asa qıynǵa soqpapty.
– Bir jyl jattyǵyp, qalpyma keldim. Qaıtadan ulttyq quramaǵa ilindim. Olımpıada oıyndaryna qatysqym keldi. Biraq, quramanyń sol kezdegi bas bapkeri Myrzaǵalı Aıtjanov ońasha bir otyrǵanda joldy jastarǵa berý kerektigin eskertti. Úlkenniń sózine toqtaǵan elmiz ǵoı, qarsylyq bildirmedim. Ile kásipqoı boksqa aýysý týraly da usynys tústi. Alaıda quqyq qorǵaý organdarynda qyzmet atqarǵandyqtan, qupııa málimetterdiń ıesi retinde bes jyl shetelge shyǵýyma bolmaıtyn edi. Sóıtip boksty doǵaryp, sportshylardy fızıkalyq turǵydan shynyqtyrýdy qolǵa aldym, – deıdi ol.
Búginde qyryqty alqymdap qalǵan Baýyrjan fıtnes-trener bolyp jumys isteıdi. Atap ótkenimizdeı, Rıo Olımpıadasynda mereıi ústem bolǵan birqatar sportshyny shynyqtyrǵan. Ánshi ári boksshy Ibragım Eskendirdi shynyqtyrǵan da osy bapker. Qazir kásipqoı bokstaǵy qos oǵlan Madııar Áshkeev pen Aıdos Erbosynulynyń fızıkalyq daıyndyǵymen aınalysyp júr. Sporttyq babynda júrýdi jón kóretin Olımpıada chempıony Baqtııar Artaevty da shynyqtyrady. Budan bólek, Instagram jelisiniń tikeleı efıri arqyly onlaın-jattyǵý uıymdastyrady.
– Qazaqstanda karantın rejimi engizilgen sátte-aq Instagram arqyly onlaın-jattyǵý ótkizýge kóshtim. Alǵashqy aptada 7-8 adam kirip, qadaǵalap otyrdy. Odan keıingi aptada turaqty kórermenderdiń sany 25-ke jetti. Keıin bir sátte 50 adamdy jattyqtyratyn boldym. Naýryz, sáýir, mamyr aılarynda osylaı jumys istedik. Keıin ashyq alańdarda jattyǵý júrgizýge ruqsat berildi. Menen keıin onlaın-jattyǵýǵa kóshkender kóp boldy, – deıdi ol.
О́mirimizge kóp ózgeris engizgen pandemııa fıtnes-ındýstrııany da tyǵyryqqa tiregeni ras. Sebebi, birinshi kezekte fıtnes-klýbtardyń qyzmetine tyıym salyndy. Sol qıyndyqtan jol tapqan kásibı mamandardyń kóshin dál osy Baýyrjan bastap tur.
– Bizdegi fıtnes-ındýstrııa básekege qabiletsiz. Qyzmetin qadaǵalaıtyn, jumysyn retteıtin organ joq. Árkim 25 myń teńge tólep, fıtnes-trenerdiń sertıfıkatyn ıelenip júr. Olar úıretip jarytpaıdy. Al kásibı maman tótenshe jaǵdaıdyń ózin tyń múmkindik dep qarastyrýy kerek. Bizdiń salada teorııany jaqsy meńgergender kóp. Alaıda olar praktıkaǵa kelgende pyshyrap qalady. Qazir jańa tehnologııanyń zamany. Biraq sonyń múmkindikterin áli tolyq paıdalana almaı kelemiz. Fıtnes-ındýstrııanyń pandemııa kezinde toqyraǵany da sondyqtan, – deıdi keıipkerimiz.
Shynynda da, álemniń damyǵan elderindegi fıtnes-ındýstrııa amalyn taýyp, jaǵdaıǵa qaraı beıimdele aldy. Sonyń bir dáleli – onlaın-jattyǵýdyń qanat jaıýy. Sondyqtan erteń qar kórmeıtin elder fıtnes-ındýstrııany «dalaǵa kóshirip» jatsa, tańdanýdyń qajeti shamaly. Onyń ústine pandemııanyń ázir basyla qoıatyn túri joq.
– Oqyp, izdenýdiń nátıjesinde onlaın-jattyǵý boıynsha avtorlyq ádistememdi ázirledim. Onda erlerge, áıelderge, sportshylarǵa jeke-jeke baǵdarlamalar qarastyrylǵan. Budan bólek, dene turqyna baılanysty ár adamǵa laıyqtalǵan baǵdarlamalarym bar. Máselen, boıshań janǵa alasa boıly adamnyń jattyǵýyn jasatýǵa bolmaıdy. Qysqasy, ár adamǵa jeke-jeke nazar aýdarý kerek. О́kinishke qaraı, fıtnes-trenerler osy jaǵyna kelgende aqsap jatady. Olar barlyǵyn bir ádistememen shynyqtyra beredi, – deıdi Baýyrjan.
Onyń pikirinshe, onlaın-jattyǵý árkez betmonshaǵy úzilip turatyn bizdiń ulttyń mentalıtetine sáıkes keledi.
– Qazaqtardyń kóbi zalda jattyǵýǵa qysylady. Kóp jaǵdaıda dene bitiminen yńǵaısyzdanady. Al onlaın-jattyǵýdy eshkimniń kózine túspeı, úıde de jasaı berýge bolady. Bul – bir. Ekinshiden, qazir namazǵa jyǵylǵan jastar kóp. Bizdegi fıtnes-klýbtarda erler men áıelder aralasyp júre beredi. Olar mundaı jerge barmaıdy, álbette. Sondyqtan onlaın-jattyǵý namaz oqıtyn qyz-jigitter úshin de tamasha múmkindik, – deıdi ol.
Baýyrjannyń bodıbıldıngke qatysty kózqarasyn bilgimiz keldi.
– Aınalysyp júrgender renjimesin, biraq bodıbıldıng – jalqaýlardyń sporty. Munyń janynda emdik dene shynyqtyrý áldeqaıda paıdaly. Ras, bodıbıldıng te sporttyń ózinshe bir túri. Biraq, ol adamdy múgedek etip tynady. Sebebi, onymen aınalysqanda adamnyń qarym-qabileti, dene bitimi eskerilmeıdi. Bulshyq etti esepsiz ósire bergennen aǵzadaǵy maıdyń, sińirdiń qyzmeti nasharlaıdy. Tamyrlar qysylyp qalady. Eger bodıbılıngter myqty bolsa, nelikten kermege uzaq tartyla almaıdy? Uzaq qashyqqa júgirmeıtini de sondyqtan. Jalpy, trenajerdegi jattyǵýǵa asa úıir bolmaý kerek. Adam bul jerde robot sekildi ózgelerdiń jasaǵanyn ǵana qaıtalaıdy. Ańǵarǵanym, kóp adam dalada ózdiginen jattyǵý jasaýdy bilmeıdi eken. Jarnamasyna qyzyǵyp fıtnes-klýbtarǵa júgiretinimiz de sodan-aý, – deıdi B.Rysbek.
Ol Qazaqstan ulttyq quramasyndaǵy boksshylardy daıyndaýǵa ázir ekenin aıtty. Alaıda ondaǵylar Baýyrjannyń qyzmetine muqtaj emes sekildi.
– Bizdiń boksshylardyń fızıkalyq daıyndyǵyn keńestik kózqaraspen kele jatqan aǵalar qadaǵalap otyr. Sońǵy jyldary ózbekterden utylyp, úndisterden jeńilýimizdiń bir sebebi osynda jatyr. Sportshylardy daıyndaý júıesin qaıta qaraý kerek. Mysal keltireıin. Jánibek Álimhanuly degen jaryq juldyzymyz shyqty. Alaıda bizdiń dene daıyndyǵyna jaýapty trenerler 20 jasqa tolar-tolmas kezeńde Jánibektiń boıyndaǵy bar sólin, kúshin syǵyp aldy. Saldarynan boksshy quldyrady. Aqyry ol kásipqoı boksqa aýysyp ketti jáne durys qadam jasady dep oılaımyn. Ár sportshyǵa jeke nazar aýdarý kerek. Bizde olaı emes. Serik Sápıev chempıon atansa, barlyǵyn Serik sekildi jattyqtyrýǵa kóshemiz. Árkimniń qabileti ártúrli ekenin esten shyǵaryp alamyz. Al boksshylar psıhologııalyq turǵydan óte názik keledi, – deıdi keıipkerimiz.
Shynyqtyrýdyń sheberi Baýyrjannyń mindeti – halyqty durys jattyǵýǵa úıretý. Jalqaýlyqtan aryltý da – armany.
