Búginde elimizde júzege asyrylyp jatqan tıimdi memlekettik baǵdarlamalardyń biri – «Qoljetimdi baspana-2020» ekeni belgili. Al onyń negizgi qarjylyq operatorlarynyń biri – «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» IU» AQ bolyp tabylady.
Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy – baǵdarlamada «satyp alý quqy men jalǵa beriletin turǵyn úıler» baǵytynyń operatory. Bul kompanııa qarapaıym halyqqa turǵyn úılerdi jalǵa alý arqyly da óz menshigine ótkizýge múmkindik beredi.
Búginde elimizde júzege asyrylyp jatqan tıimdi memlekettik baǵdarlamalardyń biri – «Qoljetimdi baspana-2020» ekeni belgili. Al onyń negizgi qarjylyq operatorlarynyń biri – «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» IU» AQ bolyp tabylady.
Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy – baǵdarlamada «satyp alý quqy men jalǵa beriletin turǵyn úıler» baǵytynyń operatory. Bul kompanııa qarapaıym halyqqa turǵyn úılerdi jalǵa alý arqyly da óz menshigine ótkizýge múmkindik beredi.Kompanııa qazaqstandyqtardyń turǵyn úı máselelerin sheshýge qajetti qarajattyń belgili bir bóligin memleketten alady. Buǵan deıin kompanııa jergilikti atqarý organdarymen jáne óz enshiles uıymy «Qazaqstan turǵyn úı-qurylys korporasııasy» AQ-pen birlese otyryp, aımaqtarda jer telimderin bólý, jobalaý-zertteý jumystaryn júrgizý úshin konkýrstyq qujattardy daıyndaý, jobalardy jáne jobalyq-smetalyq qujattamalardy, sonymen birge qurylys-montaj jumystaryn júrgizýge egjeı-tegjeıli josparlaýdy ázirleý boıynsha is-sharalar júrgizgen bolatyn. Qazirgi tańda Almaty, Qaraǵandy, Shymkent qalalarynda turǵyn úı-qurylysyn salý jumystary bastaldy. Almatyda «Alǵabas» shaǵyn aýdanynda jaılylyǵy 4-shi sanattaǵy 2 toǵyz qabatty turǵyn úı salynýda. Búginde qurylys alańynda ekinshi qabattyń betonyn quıý deńgeıinde jumystar júrgizilýde. Al Qaraǵandydaǵy 12, 14, 15-shaǵyn aýdandarda ornalasqan jaılylyǵy 4-shi sanattaǵy 3 bes qabatty turǵyn úı-qurylysy bastaldy. Búginde qurylystyń irgetasy quıylyp, jerdi ázirleý jumystary qarqyn alǵan. Shymkentte jaılylyǵy 4-shi sanat deńgeıindegi 8 toǵyz qabatty turǵyn úı qurylysy «Nursát» shaǵyn aýdanynda bastaldy. Qazir ol jerde de qurylystyń irgetasy qalanyp, barlyq qajetti sharýalar qolǵa alyndy.
– Bastapqy kezeńderde qurylystyń bir sharshy metriniń ortasha quny 100 myń teńgeni quraıdy. Ol baǵa turǵyn úıdiń ornalasqan aýmaqtaryna, seısmıkalyq erekshelikterine baılanysty ózgerýi múmkin. Bul boıynsha jalǵa alýshylar 15 jyl boıy bir sharshy metr úshin 1 myń teńge kóleminde jalǵa alý tólemin tólep otyrady. Jalǵa beriletin páterlerdiń jaılylyǵy 3-4 sanatty quraıtyn turǵyn úılerdiń aýmaǵy 35 pen 75 sharshy metr (1 men 4 bólmeli) aralyǵynda bolady, – deıdi «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Bolat Dosmuhametov.
Al satyp alý quqyǵymen jalǵa berý talaptary óz aldyna bólek áńgime. Máselen, satyp alý quqyǵymen turǵyn úı 15 jylǵa jalǵa beriledi, sodan keıin ol úı jalǵa alýshynyń menshigine ótedi. Ekinshiden, páterge kóship kelý aldynda mindetti túrde eń aldymen alty aılyq jaldaý kólemin tóleýi tıis. Sondaı-aq, jalǵa beriletin turǵyn úıdi 10 jyldan keıin qalǵan somasyna qaraı satyp alýyna bolady. Tabysy jetkiliksiz bolǵan jaǵdaıda jaqyn týystarynyń da aılyǵy eseptelinip, olar da kómektese alady. Aǵymdaǵy qarjylyq jaǵdaıyna baılanysty úlken nemese shaǵyn alańy bar turǵyn úılerge aýysa alady. Iаǵnı, eger bastapqy kezde aılyq jalaqysy jaqsy bolyp, tórt bólmeli úıdi alatyn bolsa, alaıda keıin qarjylyq jaǵdaıyna baılanysty aı saıynǵy jaldaý tólemaqysyn tolyq tóleı almaıtyn bolsa, eki bólmeli páterge aýysyp ketýine múmkindik bar. Dál sol sekildi eki bólmeli páterde turyp, keıin aılyǵy ósse, onda tórt bólmeli páterge aýysýyna bolady. Jalǵa alý quqyǵyn úshinshi tulǵaǵa berý múmkindigi de qarastyrylǵan deıdi mamandar. Bireý jumysynan shyǵyp ketýi múmkin, endi bireý otbasylyq jaǵdaıyna baılanysty basqa qalaǵa kóshýge májbúr bolatyn jaǵdaı kezdesedi, mundaı jaǵdaıda jalǵa alǵan úıdegi tólemder kúıip ketpesi úshin ony basqa adamǵa ótkizýine quqy bar.
B.Dosmuhametov bizben áńgimesinde «Qoljetimdi baspanamen» jalǵa úı alý úshin turǵyndardyń aılyq jalaqysy qansha bolýy kerektigi jóninde de aqparattarmen bólisti. – Biz 1,2,3,4, bólmeli páterler salamyz. Ortasha aýmaq 50 sharshy metr bolady. Sonda ár sharshy metrin 100 myń teńgeden dep eseptesek, bul 5 mıllıon teńge shyǵady. Demek, jalǵa alýdyń aı saıynǵy tólemi 50 myń teńgeni quraıdy. Bylaısha aıtqanda, páterdiń jalpy aýdany 40 sharshy metr bolsa, aı saıyn 40 myń, 70 sharshy metr (4 bólme) bolsa, 70 myń teńge tólep turasyz. Taǵy qaıtalap aıtamyn, jalǵa berý merzimi aıaqtalǵan soń (15 jyl), páter jalǵa alýshynyń menshigine ótedi. Bul jerde jalǵa alýshy azamat 15 jyldyń aıaqtalýyn sońyna deıin sarǵaıa kútpeýine bolady: 10 jyl jalǵa alǵannan keıin ol páterdi qalǵan quny boıynsha merziminen buryn satyp alý quqyn ıelenedi, – deıdi ol.
Bul baǵdarlama boıynsha turǵyn úılerge muqtaj azamattardyń tizimine kirý jáne olar boıynsha qujattardy qabyldaý jergilikti atqarýshy organdarmen júzege asyrylady. Burynnan Memlekettik turǵyn úı baǵdarlamasy boıynsha úı kezeginde turyp, alaıda, baspana ala almaı qalǵan otbasylardy «qoljetimdi baspanamen» jalǵa úı alýyna iliktirip otyr. Demek, ákimdik olarǵa burynǵy úıge muqtaj azamattardyń tizimin beredi. Al kompanııa solardyń ishindegi azamattardyń kredıttik ahýalyn qarap, tólem qabiletin saraptaıdy. Eger jalǵa alýshynyń aılyq jalaqysy jetpese, onda onyń jaqyn týystary kómekke kele alady, olardyń da jalaqysyn eseptep, tólem qabiletiniń múmkindigin tekseredi. Bul jerde eń birinshi talap – jalǵa úı alatyn adamnyń atynda úı bolmaýy tıis. Áıtpese, onsyz da bes-alty úıi barlar jalǵa taǵy úı alyp, ony basqalarǵa jalǵa berýi ǵajap emes. Sondyqtan, osyndaı keleńsizdikter bolmas úshin tek shynaıy baspanaǵa muqtaj jandarǵa ǵana úı berilýi tıis. Baǵdarlamanyń negizgi talaby – osy. Bul jerde negizi jalǵa úı alý úshin ótinish berýshiniń jáne onyń otbasy músheleriniń menshik quqyǵynda úıiniń bolmaýy jóninde anyqtama kerek. Eger olardyń basynda baspana bolatyn bolsa, onda ol Ádilet mınıstrligi aýmaqtyq organynyń bergen anyqtamasynda anyq kórinip turady. Sondaı-aq, turǵyn úıdi jalǵa alýǵa laıyqty azamattardyń basym quqyq berilgen arnaıy sanattary belgilengen. Máselen, memlekettik qyzmetshiler, bıýdjettik uıymdardyń qyzmetkerleri, kópbalaly otbasylar, tolyq emes otbasylar, taǵy da basqa azamattar jatady.
Tolyq aqparatty «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» IU» AQ resmı saıtynan nemese +7(727)3441222 telefon boıynsha habarlasyp alýyńyzǵa bolady.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».
