«Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy basymdyqtardyń biri – jergilikti jerlerdegi bılik organdarynyń ókilettiligin arttyrý. Osy turǵydan alǵanda, ótken qazan aıy elimiz úshin aıtarlyqtaı jańalyqtarymen erekshelendi dep aıtýymyzǵa bolady. О́ıtkeni, qazan aıynda balamaly negizde saılanǵan 2456 aýyl ákimi alǵash ret halyq aldynda esep berdi. Turǵyndarmen áńgimelesip, olardy tolǵandyrǵan suraqtarǵa jaýaptar qaıtardy. Atap óteıik, osy jyldyń tamyzynda ótken ákimder saılaýyna 7 myńnan astam kandıdat qatysqan edi. Bul orta eseppen alǵanda, bir orynǵa úsh adamnan kelgenin kórsetedi.
«Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy basymdyqtardyń biri – jergilikti jerlerdegi bılik organdarynyń ókilettiligin arttyrý. Osy turǵydan alǵanda, ótken qazan aıy elimiz úshin aıtarlyqtaı jańalyqtarymen erekshelendi dep aıtýymyzǵa bolady. О́ıtkeni, qazan aıynda balamaly negizde saılanǵan 2456 aýyl ákimi alǵash ret halyq aldynda esep berdi. Turǵyndarmen áńgimelesip, olardy tolǵandyrǵan suraqtarǵa jaýaptar qaıtardy. Atap óteıik, osy jyldyń tamyzynda ótken ákimder saılaýyna 7 myńnan astam kandıdat qatysqan edi. Bul orta eseppen alǵanda, bir orynǵa úsh adamnan kelgenin kórsetedi.
О́tken ýaqyt balamaly negizde saılanǵan ákimderdiń oń nátıje beretindigin dáleldep otyr. Mysaly, Aqmola oblysyndaǵy Andreevka aýylyn alaıyq. Máslıhat depýtattary bul aýylǵa jas ári talapshyl Evgenıı Karepovty tańdap, Andreevka aýyldyq okrýgine ákim etip saılaǵan bolatyn. Sebebi, ol osy eldi mekenniń jaǵdaıyn jaqsy biledi, sheshimin kútken problemalaryn da, ony sheshýdiń joldarymen de tanys. Onyń ústine aýylda áleýmettik salany, mádenıet pen sportty damytý, basqa da máseleler bar. Evgenıı Karepov búginde aýyldastarynyń qoldaýyna súıene otyryp, atalǵan jumystardy belsendi túrde qolǵa alý ústinde.
Eńbek etemin degen adamǵa aýylda jumys jetkilikti. Munda kópshilikke tanymal «Nıva» agrarlyq sharýashylyǵy ornalasqan. Sharýashylyq basshysy Vladımır Abermıtti jergilikti bıliktiń kómekshisi, qoldaýshysy dese de bolady. О́ıtkeni, Vladımır Abermıt aýyldyq ákimdikte qarajat jetpeı, áleýmettik máselelerdi sheshý kezinde únemi kómektesip otyrady. Máselen, sharýashylyq basshysy osydan biraz jyl buryn aýyl ishindegi joldardy jóndeýge edáýir qarjy bóldi, turǵyndar jol azabyn tartýdan qutyldy.
Jergilikti bılik pen kásipkerler tyǵyz yntymaqta jumys istegeni eki jaqqa da tıimdi jáne paıdaly. Onyń nátıjesin Andreevka aýylynan anyq baıqaýǵa bolady. Sonyń arqasynda bul eldi mekennen kóship ketýshiler azaıdy, qaıta búginde osy aýylǵa qonys tebýshiler qatary jyl saıyn kóbeıe túsýde. Otaý qurǵandar sany artyp keledi. Mysaly, ótken jyly toǵyz náreste ómirge kelse, bıylǵy jyldyń ózinde 16 sábı jaryq dúnıe esigin ashty. Ákimdik basshylarynyń aıtýynsha, jas otbasylarǵa qoldan kelgen kómektiń barlyǵy jasala bermek.
Aýyl turǵyndary ákimderdiń esep berý jıynyna belsene qatysa bastaǵany qýantady. Olar burynǵy enjarlyqtan aryla bastaǵandaı. Kótergen máseleleri, qoıǵan suraqtary aýyldyń bolashaǵyna, ony órkendetýge baǵyttalǵan. Mine, bul aýyl adamdarynyń erteńgi kúnderine degen qyzyǵýshylyqty týdyratyny anyq. Aýyl ákimderiniń esep berý qorytyndysy osyny kórsetip otyr. О́ıtkeni, aýyl-aımaqtaǵy problema jáne olardy sheshý – ákimniń ǵana mindeti emes, ol búkil aýyl turǵyndarynyń mindeti.
Málimetterge qaraǵanda, búgingi kúnge deıin ákimder 4828 esep berý kezdesýin ótkizgen. Oǵan 400 myńnan astam adam qatysqan. Qaralǵan máselelerdiń ishinde qala mańyna júretin qoǵamdyq kólikterdiń qatynaýy, bilim berý, mádenıet, medısınalyq mekemelerdegi kadr jetispeýshiligi, mal azyǵyn daıyndaý, aýylsharýashylyq ónimderin ótkizý, qys maýsymyna daıyndyq, taǵy basqa da ózekti máseleler bar.
Búginde kópshilik eldi mekenderde jol jóndeý, mektepter men aýrýhanalar salý, balabaqshalarda orynnyń jetispeýshiligi, elektr energııasymen, kógildir otynmen qamtamasyz etý ótkir máselelerdiń biri bolyp qalyp otyr. Buǵan, sondaı-aq, ınternetke qoljetimdilikti, aýyldyq jerlerde poshta bólimsheleriniń jóndi qyzmet kórsetpeı kele jatqandyǵyn qosýǵa bolady. Osy problemalardy óz deńgeıinde sheship, aýyl-selony múmkindiginshe damytý «Qazaqstan-2050» Strategııasynda kórinis tapqan. Jalpy, aýyldyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyn jaqsartý, halyqqa talap deńgeıinde qyzmet kórsetý – jergilikti jerlerdegi ákimderdiń tól mindeti. Al olarǵa qoldaý kórsetýden aýyl adamdary da syrt qalmaýy tıis. Sonda aýyl ajary ashyla túsetin bolady.
Aýyl-selo turǵyndarynyń jergilikti atqarýshy bıliktiń jumysyna baqylaý jasap, esep berý jıyndarynda ózekti de ótkir problemalardy sheshýge qatysýlaryna quqyqtary bar. Mine, bul jergilikti bılik pen qarapaıym halyq arasyndaǵy qarym-qatynasty, ózara túsinistikti nyǵaıta túsedi. Sondaı-aq, ákimderge qyzmet kórsetýler, múlikti jalǵa berý, aıyppul esebinen tabys tabýǵa múmkindik berilip otyr. Túsetin osy qarajatty olar turǵyndarmen kelisý arqyly belgili bir maqsatqa jumsaı alady.
Qoryta aıtqanda, aýyl ákimderiniń jumystary ár toqsan saıyn baǵalanyp otyrady. Al saılanǵan aýyl ákimderiniń alǵashqy esep berý kezdesýleri iskerlik jaǵdaıda ótti dep aıtýymyzǵa bolady.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan».
