Aýyl turǵyndaryn qoldaý maqsatynda aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteriniń aınalym qarjylary men aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryna 1 mlrd 271 mln teńge nesıe 5 paıyzben berilgen.
Jalpy, «Jambyl oblysy turǵyndarynyń turmystyq tabysyn arttyrý» jobasyna oblystyń 10 aýdanynan 11 qanatqaqty aýyldyq okrýg engen. Mundaǵy 25 eldi mekendegi 8 564 aýlanyń 2 478 turǵyny men 11 kooperatıv músheleri nesıe alǵan. Atalǵan jobanyń birinshi baǵyty – úı irgesindegi jerdi tıimdi paıdalaný. Osy maqsatta 125,9 mln teńgege 11 aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi qarjylandyrylǵan. Sonymen qatar, 16 jylyjaıǵa 138,1 mln teńge bólingen. Sol sııaqty, aýlada mal sharýashylyǵy men qus sharýashylyǵyn damytý boıynsha ekinshi baǵytqa 6 mlrd 905 mln teńge bólinip, oǵan 44 850 bas mal satyp alynǵan. Al, jobanyń turǵyndardyń aýyl syrtyndaǵy jerlerin tıimdi paıdalaný syndy úshinshi baǵyty boıynsha 10 325 myń gektar aýyl syrtyndaǵy egistik jerlerdi ıgerý úshin 230,1 mln teńge bólingen. Tórtinshi baǵyt – aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterine qajetti qural-jabdyqtar, qondyrǵylar men tehnıkalar satyp alý úshin 191 dana tehnıkaǵa 1 mlrd 006,4 mln teńge qarastyrylǵan. Sondaı-aq aýyl turǵyndarynyń jeke kásibin ashý sııaqty besinshi baǵyt boıynsha 12 jobaǵa 64,7 mln teńge bólingen. Jalpy, búgingi tańda iske asyrylyp otyrǵan 5 baǵyt boıynsha úı irgesinen 5 182 tonna kókónis óndirilgen. Onyń ishinde 1 912,2 tonna qyzanaq, 1 024,9 tonna qııar, 41,7 tonna sarymsaq, 1 858 tonna kartop, 180 tonna pııaz, 129 tonna júgeri, 89,5 tonna qyryqqabat, 105 tonna sábiz, 224 tonna qaýyn, 134,4 tonna qarbyz jáne 493 tonna jońyshqa bar. Sonymen qatar shaǵyn 16 jylyjaıdan 16,3 tonna kóleminde ónim jınalǵan. Al mal sharýashylyǵynan 2 808,9 tonna et, sút ónimderi alynsa, aýyl syrtyndaǵy jerlerdi ıgerýden 17 988 tonna dándi daqyldar jınalǵan. Onyń ishinde 5 995 tonna arpa, 1 253 tonna bıdaı, 10 460 tonna kópjyldyq shóp jáne 280 tonna júgeri bar. Jeke kásip baǵytyndaǵy ashylǵan sehtarda 16,3 tonnanyń ónimderi óndirilgen. Máselen, shujyq sehy 0,4 tonna, ara baly óndirisi 2,2 tonna, kondıterlik seh 5,7 tonna jáne naýbaıhana 8 tonna ónim óndirgen. Jalpy, ortasha eseppen alǵanda, atalǵan qanatqaqty okrýgterde shamamen 11,5 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi.
Jobanyń iske asyrylýy barysynda ótken jylmen salystyrǵanda ekonomıkalyq tıimdiligi artqan. Máselen, byltyr birinshi baǵyt boıynsha barlyq pılottyq aýyldyq okrýgterdegi 5 353 aýla 603 gektar jerge qamtylsa, bıyl 932 gektar úı irgesindegi 7 856 aýla qamtyldy. Iаǵnı aýla 147 paıyzǵa, jer 155 gektarǵa ulǵaıdy. Ekinshi baǵyt boıynsha ótken jyly pılottyq okrýg turǵyndarynyń mal basy 164 918 bas bolsa, bıyl 204 486 basqa deıin kóbeıgen. Al úshinshi baǵyt boıynsha jobaǵa qatysqan turǵyndar ótken jyly 7 814 gektar aýyl syrtyndaǵy jerlerdi ıgergen bolsa, bıylǵy josparǵa sáıkes 10 myń 325 gektar jer egilýde. Iаǵnı bul 2 544 gektarǵa kóbeıdi. Sondaı-aq tórtinshi baǵyt boıynsha 191 dana jańa aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary satyp alynǵan. Sonymen qatar jobanyń iske asyrylý barysynda ótken jylmen salystyrǵanda jumyssyzdar sany 1 129 adamnan 589 adamǵa deıin nemese 48 paıyzǵa azaıǵan. Jańadan 589 jumys orny ashylyp, ataýly áleýmettik kómek alatyn adamdar 490 adamǵa nemese 32 paıyzǵa kemigen. Iаǵnı 1 539 adamnan 1 049 adamǵa deıin kemigen. Al nátıjesiz ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar sany 640 adamǵa, ıaǵnı 35 paıyzǵa tómendegen. Sondaı-aq ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar men jumyssyzdar sanatyndaǵy 2 238 adam jeke kásipker retinde tirkelgen. Jambyl oblysy ákimdiginiń málimetinshe, aldaǵy ýaqyttarda atalǵan jobadan joǵary nátıjeler kútilýde. 2 478 otbasyn, ıaǵnı 13,6 myń adamdy turaqty qosymsha tabyspen aıyna qamtamasyz etý kelesi jyly 104 myń teńgege, 2022 jyly aıyna 156 myń teńgege, al 2023 jyldan bastap 200 myń teńgeden joǵarylaıdy dep josparlanǵan. Al 2022 jyly aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń kólemin 4,3 mlrd teńgeden 9,3 mlrd teńgege deıin ulǵaıtý josparda bar. Sonymen qatar óndirilgen ónimdi ótkerý boıynsha zákirlik 13 qaıta óńdeý et jáne sút kásiporyndarynyń júktemesin 20-25 paıyzǵa arttyrý jumystary júrgizilýde.
Jambyl oblysy
