Muny, árıne, saqtyq sharalary, ýaqytsha qıyndyq dep túsindirýge bolady. Áıtse de býyny bekimegen balalardyń shymyr sportshy bolyp qalyptasýy, deni saý, aýrýǵa qarsy kúresetin qorǵanysh qabileti berik bolyp damýy úshin árbir kún, árbir jattyǵý mańyzdy. Aýyrmaý, tap bolǵan aýrýdy jeńý úshin qaırat qajet bolsa, qaıratty qalyptastyratyn – sport, sondyqtan indetpen kúreste tek dári-dármek emes, salamattylyqty, sportty nasıhattaýdyń da mańyzy zor. Sportshylar ózin-ózi oqshaýlaý jaǵdaıynda jekeleı jáne onlaın rejiminde jattyqty, óıtkeni sporttyq formany joǵaltpaý mańyzdy. Osyndaıda Mańǵystaýda saqtyq talaptaryn saqtaı otyryp sporttyq úıirmelerdi saqtap qalýǵa bolmady ma degen oı týyndaıdy.
Pandemııa Mańǵystaý sportyna ońaı tıgen joq. Kóptegen jarystar toqtatyldy jáne keıinge qaldyryldy, keıbiri múldem ótkizilmeı qaldy. Alǵashynda tótenshe jaǵdaı engizilip, sońynan birneshe ret karantınge jabylǵan nysandar qatarynda sport úıirmeleri de bar.
Mańǵystaý oblystyq «TaeKwonDo» federasııasy «GTF» tujyrymy boıynsha bapker, qara belbeý II dan ıegeri Búrkit Isaqulynyń aıtýynsha, federasııaǵa qarasty 4 sport klýby, atap aıtqanda «Mangystau», «Arlan», «Taifun» jáne «Dragon» klýbtarynyń jumysyn toqtatýǵa týra kelgen.
Naýryz aıynan bastap federasııa pandemııanyń salqynyn qatty sezindi. Aqtaýlyq taekvondoshylar respýblıkalyq jáne halyqaralyq týrnırlerdi ǵana emes, sonymen birge tamyz aıynda Bolgarııada ótýi tıis álem chempıonatyna qatysa almady. Tipti qalalyq deńgeıde sporttyq jarystardy uıymdastyrýǵa ruqsat bolmady. Indet úreıi, karantın shekteýlerimen birge ókpeden qysqan qarjylyq qıyndyq, ıaǵnı jaldaý aqysyn tóleý múmkindiginiń bolmaýy balalar erkin jattyǵatyn keń sport zaldan bas tartyp, kólemi kishi zalǵa kóshýge májbúr etti.
Vırýstyń keń taralýyna, adamdardyń jappaı aýyrýyna jol bermeý mańyzdy. Sondyqtan adamdar kóp shoǵyrlanatyn jerlerge salynǵan tyıymnyń tıimdiligin túsinemiz. Alaıda toı-tomalaǵy men sadaqa-qudalyǵy úzilmeı, memlekettik qyzmetkerlerdiń ózi mise tutpaı mereke-dýmanyn qyzdyrǵan, «ataǵyń shyqpasa jer órte» degendeı, «salynatyn azyn-aýlaq aıyppul buıym bolyp pa, kerisinshe ataǵym shyǵady» dep óz toıyn ózi jarnamalap áleýmettik jelilerge saldyrǵan, kóshede kólik pen jolaýshynyń tasqyny úzilmegen Mańǵystaýda «qursanǵan karantın» tek jekelegen salalarǵa boldy ma?
Karantın kezinde úı aýlalaryndaǵy oıyn alańdary qaptaǵan balalardan bosap kórgen joq. Mańǵystaýda saqtalmaǵan karantınniń talap-tártibi sporttyq úıirmelerge kelgende qatańdanyp shyǵa keldi. Bul rette tek taekvondo federasııasy ǵana emes, barlyq sport klýbtary, ásirese zaldy jalǵa alyp otyrǵan bapkerler qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵanyn túsiný qıyn emes. О́ıtkeni, barlyq kásipkerlik nysandary jaǵdaıdy túsine bermeıdi jáne karantın kezinde jaldaý tólemderine jeńildik jasaǵandary joqtyń qasy. Endi qysqa ýaqyt ishinde jattyǵý zaldaryna baratyn sportshylardyń sanyn burynǵysha qaıtarý ońaı bolmaıdy, óıtkeni kópshiligi sport zaldarynda ter tógý motıvasııasyn joǵaltty.
Mańǵystaýda pandemııa barlyq sport túrlerin tize búktirgeni ras. Sportta daıyndyq, básekelestik, motıvasııa bolmasa súrinetiniń aıdan anyq. Dál qazir sportshylardyń fızıkalyq deńgeıi tómendegen. Sondyqtan barlyǵyn qaıta bastaýǵa týra kelip tur, federasııalar buǵan moraldyq jaǵynan da, psıhologııalyq jaǵynan da daıyn bolmasqa amal joq.
– Bolashaǵynan zor úmit kúttiretin shákirtterim kóp boldy. Qazirgi jaǵdaıda olardyń deni sport zalǵa oralýǵa degen yntasyn joǵaltty. Biz jaqsy nátıjeler kórsetip, jetistikke qaraı umtylýdy maqsat etkenbiz. Shyn máninde, bapkerler quramyna ońaı bolmady. Sebebi bir jeńimpaz daıyndaýǵa qanshama kúsh-jiger, altyn ýaqyt, aılar men jyldar jumsaımyz. Menińshe, sportshylardyń ózderi sport zaldaryna barǵysy keledi, biraq ata-analary olardy jibermeıdi, jaǵdaı burynǵysha qaıta qalpyna kelgennen keıin ǵana biz sport zalǵa qaıta oralamyz deıdi. Árıne, ata-analardy túsinýge bolady, – deıdi jattyqtyrýshy.
Sportshylar óńirdiń bas sanıtarlyq dárigeriniń sport seksııalaryna qoıylatyn sanıtarlyq talaptarǵa taǵy bir kóz júgirtip, sport zaldarynyń erkin jumys isteýine ruqsat beredi dep úmittenedi. Karantın, vırýs kezindegi bul úmit oryndy ma, joq pa – bilmeımiz, biletinimiz – Mańǵystaýdaǵy karantın saqtaýdaǵy «alalyq», ıaǵnı ózgelerdiń jappaı qydyrýy men memlekettik qyzmetkerler bastap aıylyn jımaı ótkizgen jıyn-toılar sportshylarǵa ózderi tasada qalǵandaı kóńil kúı syılaǵan sekildi. Sonda Mańǵystaýda indet kóshede, basqosýlarda, basqa da oryndarda shoǵyrlanǵan adamdarǵa juqpaı, tek sport zaldarynan juǵatyn bolǵany ma?
Mańǵystaý oblysy
