Joba avtorynyń aıtýynsha, eskertkishti quıýǵa 5,6 tonnaǵa jýyq qola ketken eken. Músinniń ózi Qazaqstan Sýretshiler odaǵy oblystyq fılıalyna qarasty kombınatta jasalǵan.
Atalǵan eskertkish konkýrstyq negizde iriktelinip alynypty jáne ony eskertkishter men qurylystar jónindegi respýblıkalyq memlekettik komıssııa bekitken.
Abaı eskertkishiniń saltanatty ashylýyna Parlament Májilisiniń depýtaty, qoǵam jáne memleket qaıratkeri Saýytbek Abdrahmanov, akademık, abaıtanýshy Ǵarıfolla Esim, oblys ákimi Jeńis Qasymbek jáne basqalar qatysty.
О́ńir basshysy Jeńis Qasymbek bıyl oblysta Abaıdyń mereıtoıy aıasynda júzdegen is-sharanyń ótkenin aıtty.
– Bıyl elimiz Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵyn atap ótýde. El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendeı, bul ulttyń rýhanı damýyna jáne halyqtyń birligine ıgi yqpalyn tıgizedi. Uly aqynnyń ósıetteri kúni búginge deıin óziniń ózektiligin joıǵan joq. Bizdiń mindetimiz – osy baılyqty saqtap, ony keıingi urpaqqa jetkizý, – dedi J.Qasymbek.
Al Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Amanjol Áltaev óz sózinde qazaq halqyna tán barlyq uly qasıetterdiń Abaıdyń murasynda, onyń dana oılarynda jatqanyna nazar aýdardy.
– Abaı – ultymyzdyń bolashaqqa degen uly joly, rýhanııatymyzdyń altyn dińgegi. Intellektýaldy jáne bilimdi ultty qalyptastyrý, sanany jańǵyrtý – munyń bári Abaıdyń rýhanı murasynyń qazynasyn bilýge múmkindik beredi. Hakimniń danalyǵy árbir adamnyń júregine meıirimdilik uıalatady, – dedi aıtysker aqyn.
Sol kúni Abaı qalasynda jergilikti aqyndardyń «Abaı jaqqan bir sáýle...» atty jınaǵynyń tusaýkeseri uıymdastyryldy. Sonymen qatar Muhtar Áýezovtiń álemniń 18 tilindegi «Abaı joly» roman-epopeıasynyń dısk jınaǵy oqyrmandarǵa usynyldy. Kitaptardy sıfrlaý Shahtınsk qalasynyń ortalyq kitaphanasymen birlesip júrgizilgen eken.
Budan keıin merekelik is-sharalar Qaraǵandy qalasynda jalǵasyn tapty. Atap aıtqanda, akademık E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetinde «Uly Abaıdyń murasy – urpaqtarǵa taǵylym» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa onlaın rejimde ótip, oǵan sheteldiń jáne elimizdiń abaıtanýshy ǵalymdary, qoǵam jáne memleket qaıratkerleri, zııaly qaýym ókilderi qatysty.
Túrkııadan kelgen professor Alıaz Ahmet hakim Abaıdyń shyǵarmashylyq murasynyń qazaq halqynyń baǵa jetpes rýhanı baılyǵy ekenin aıtty. Al onyń «Qara sózderin» ulttyń danalyǵy men eldiń mádenıetin jańa deńgeıde kórsetetin fılosofııalyq shyǵarma dep baǵalady.
Alqaly jıynda Májilis depýtaty Saýytbek Abdrahmanov Abaı mereıtoıynyń búkil halyqtyń mereıtoıyna aınalǵanyn atap ótti.
– Álemniń birde-bir elinde aqyn nemese jazýshyny «ata» dep atamaıdy. Al biz Abaıdy «ata» deımiz. Abaı biz úshin tek aqyn, aǵartýshy, fılosof, sheshen ǵana emes, ol bizdiń týǵan atamyz sııaqty. Abaı – búkil halyqtyń ustazy! – dedi S.Abdrahmanov.
Konferensııada Abaıdyń murasy, onyń rýhanı-adamgershilik qundylyqtary jáne álemdik ádebıettegi shyǵarmashylyǵynyń róli týraly baıandamalar oqyldy.
Sondaı-aq konferensııa jumysynyń aıasynda fılolog-ǵalym, aıtysker aqyn Amanjol Áltaev qurastyrǵan «Abaı» kitabynyń tusaýkeseri ótti.
Konferensııa sońynda L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýty Qaraǵandy ýnıversıtetiniń kitaphanasyna «Abaı akademııasy» serııasy boıynsha shyǵarylǵan kitaptardy syıǵa tartty.
Al bul oqıǵadan bir kún buryn kenshiler astanasynda Abaı esimin ıelengen kósheniń qurmetine arnalǵan saltanatty rásim ótti. Is-sharaǵa qatysqan Qaraǵandy qalasynyń ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev Uly oıshyldyń shyǵarmalaryn qurmetteý jáne nasıhattaýdyń qasıetti paryz ekendigin atap ótti.
– Abaı – elimizdiń maqtanyshy ǵana emes, ol álemdik deńgeıdegi danyshpan. Onyń jumystary áli kúnge deıin barshamyz úshin rýhanı qaınar kózi bolyp tabylady, – dedi qala basshysy.
Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Halyqaralyq Abaı klýby syılyǵynyń laýreaty, aqyn Serik Aqsuńqaruly hakimge arnalǵan óleń oqydy.
– Men Pýshkın, Gete sııaqty álemniń barlyq klassık aqyndarynyń shyǵarmalaryn oqydym. Biraq Abaı shyǵarmalary – bul túpsiz tereń shyǵarmashylyq tuńǵıyq, – dedi aqyn.
Sondaı-aq atalǵan is-sharaǵa Dacia rýmyn etnomádenı ortalyǵy jastar qanatynyń jetekshisi Aleksandr Ýrmashov ta qatysyp, qalada Uly aqynnyń esimimen atalǵan kóshe baryna qýanyshty ekenin jetkizdi.
– Uly oıshyl Abaıdyń eńbegi men rýhanııatqa qosqan úlesi búkil álemde moıyndalǵan. Bıyl Býharestte Abaı bıýstiniń ashylýy ótti. Bul degenińiz Qazaqstannyń ulttyq jańǵyrýǵa degen umtylysyn búkil álem qoldaıdy degen sóz, – dedi A.Ýrmashov.
Is-sharanyń sońynda Abaı kóshesiniń boıyndaǵy hakimniń eńseli eskertkishine gúl shoqtary qoıyldy.
Eske salar bolsaq, Qaraǵandy oblysynda bir qala men aýdan, 77 kóshe jáne 12 mekeme Abaı esimimen atalady eken. Al kenshiler astanasyndaǵy burynǵy Lenın kóshesi bıylǵy jyldyń qyrkúıek aıynda Abaı atyndaǵy kóshe bolyp ózgertilgen bolatyn.
Qaraǵandy oblysy
