El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev jyl basynda jarııalanǵan «Abaı jáne XXI ǵasyrdaǵy Qazaqstan» atty maqalasynda shet memleketterdegi elshilikter janynan «Abaı» ortalyqtaryn ashý kerektigin atap ótken edi. Osyǵan oraı hakim atyndaǵy rýhanı ortalyq Qazaqstannyń Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Syrtqy ister mınıstrligi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Mysyr Arab Respýblıkasynyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Qaırat Qaıyrbekuly Lama Sharıftiń qoldaýymen júzege asyryldy.
Abaı shyǵarmalaryn sheteldik ǵalymdardyń zertteýine yqpal etip, qazaq ádebıeti men rýhanııatynyń damýyna úles qosýdy maqsat tutqan ıgi shara aldaǵy kóptegen ádebı-mádenı jobanyń bastaýy bolmaq. Atalǵan ortalyq qazaq ádebıetiniń kórkemdik áralýandyǵyn dáripteýge, aqyn muralaryn aqparat quraldarynda jarııalaý syndy jumystardy atqaratyn bolady.
Onda birneshe kitaptar men elektrondy aqparattyq resýrstarmen tanystyratyn CD-dıskiler, merzimdi basylymdar men ǵylymı aqparattar qoıylǵan. Sondaı-aq qazaqstandyq tolyq mátindi málimetter bazalary da qoljetimdi. Máselen, kelýshiler Qazaqstannyń Ulttyq elektrondy kitaphanasy – QazUEK bazasyndaǵy Abaı týraly 800-den astam basylymdy erkin oqı alady.
Al ıllıýstratıvti kitaptar kórmesinde «Abaı» ensıklopedııasy, «Qarasózderi», shyǵarmalar jınaǵynyń 2 tomdyǵy, «Qalyń elim qazaǵym...» óleńder jınaǵy, «Stıhı, poemy, proza», «Abaı tili sózdigi», M.Áýezovtiń «Abaı joly» romany, Latıf Hamıdıdiń «Abaı», «Dvadsat stıhotvorenıı na treh ıazykah», D.Omarovtyń «Abaıdyń rýhanı murasy», Ǵ.Esimniń «Hakım Abaı» jáne «Abaı týraly fılosofııalyq traktat», Sh.Qudaıberdiuly shyǵarmalarynyń jınaǵy jáne taǵy basqa kitaptar tanystyryldy.
«Abaı álemi» atty fotokórmede aqyn shyǵarmashylyǵy men ómirine qatysty tarıhı eskertkishter men tabıǵat kórinisteri, hakim dúnıege kelgen qasıetti meken týraly jáne qazaq eliniń mádenı ómirine qatysty mol maǵlumattar berilgen. Atap aıtsaq, Á.Qasteevtiń «Jas Abaı» (1945), «Abaı» (1954), «Abaıdyń jastyq shaǵy» (1968), A.Voloshıktiń «Bala Abaı jyr tyńdap otyr» (1948), E.Sıdorkınniń «Abaı men ájesi Zere» (1960) jáne «Abaı», «Muhtar Áýezov» pen «Muhtar Áýezovtiń «Abaı joly» romanyna salǵan ıllıýstrasııalary, Ú.Ájıevtiń «Bala Abaıdyń oqýdan oralýy» (1969), L.Leontevtiń «Abaı Semeı qalasynyń kitaphanasynda» (1954), «Abaı jáne balalary» (1896) jáne taǵy basqa 50-den astam kartınalar qoıyldy.
Sharaǵa Mysyr Arab Respýblıkasynyń saıası jáne mádenı elıtasy ókilderi – Konstıtýsııalyq sottyń tóraǵasy Saıd Mereı, Konstıtýsııalyq sot tóraǵasynyń orynbasary Adel ash-Sharıf, Ádilet mınıstri Omar Maraýan, Aqparat mınıstri Osama Haıkal, Bas prokýror Hamada as-Saýı, sonymen qatar álemniń 20 eliniń elshileri (TMD, Eýropa, Afrıka) jáne qazaqstandyq delegasııa ókilderi: M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory K.Matyjanov, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń orynbasary B.Jaqyp jáne Ulttyq akademııalyq kitaphananyń basshysy Ú.Muńalbaeva qatysty.
Búginde hakim shyǵarmalary álemniń 44 tiline tárjimalanǵany belgili. Ásirese osy jyly el Prezıdentiniń tapsyrmasyna sáıkes Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵyn merekeleý aıasynda aqynnyń shyǵarmalary aǵylshyn, arab, qytaı, ıspan, ıtalııan, nemis, orys, túrik, fransýz jáne japon tilderine aýdaryldy. Al arab tilindegi tusaýy kesilgen jańa jınaqqa aqynnyń 145 óleńi, úsh poemasy men qarasózderi enip otyr. Bul aýdarma jınaǵyn Arab Memleketteri Lıgasynyń mádenıet, bilim jáne ǵylym isteri jónindegi uıymynyń (ALECSO) baspa úıi usynǵan. Tárjima jumystaryna kelsek, mátinderge jolma-jol aýdarmalar men túsiniktemelerdi Kaır ýnıversıtetiniń oqytýshysy Rabıǵa Tólebaı, shyǵystanýshy Qurmanǵazy Sadybaev jáne Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti shyǵystaný fakýltetiniń dekany Paltóre Yqtııar daıyndady. О́leńderdiń ádebı aýdarmasymen Mysyr ádebıetshiler odaǵynyń kórnekti músheleriniń biri, aqyn Saýrat Sellam, al prozanyń kórkem redaksııasymen mysyrlyq Lıngvıstıka jáne fılosofııa professory Haled Elsaıed aınalysqan.
Ortalyqtyń ashylý saltanatynda sóz sóılegen Jazýshylar odaǵy Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Jaqyp aqyn óleńderiniń kórkemdik qýatyna toqtalyp: «Abaı poezııasynyń kórkemdiginiń taǵy bir qyry – onyń beıneliligi, obrazdylyǵy. Abaı óleńderiniń beıneliligi ondaǵy kórkemdik quraldardyń mol qoldanylýynan ańǵarylady. Uly aqyn jyrlarynan teńeý men epıtettiń, metafora, metonımııanyń, sınekdohanyń, allıterasııa men assonanstyń, basqa da beıneleý quraldarynyń san alýan úzdik mysaldaryn taýyp kórsetýge bolady. Sonyń bári tek Abaıdyń óz jan dúnıesinen tógilip túskendigimen de baǵaly», dedi. Al fılologııa ǵylymdarynyń doktory Kenjehan Matyjanov: «Abaı tirshilik ıesin adam jáne pende dep ekige bólip qaraıdy. Aqyn úshin eń qymbat asyly – alǵashqysy. «Adam degen dańqym bar», «Atymdy adam qoıǵan soń...» dep ony erekshe áspetteıdi jáne sol adam degen qurmetti atqa laıyq bolýdyń basty qasıetterin sanamalap jyrǵa qosady. «Adam bolam deseńiz, oǵan qaıǵy jeseńiz», «bes nárseden qashyq bol, bes nársege asyq bol» dep kórsetedi. Qashyq bolýǵa úndep otyrǵandary: ósek, ótirik, maqtanshaqtyq, erinshektik, beker mal shashpaqtyq. Bul adamǵa dushpan jaǵymsyz isten qazirgi qazaq qoǵamy da, jalpy adamzat ta áli arylyp bitken joq. Al úlgi etetin bes asyl isi – «talap, eńbek, tereń oı, qanaǵat, rahym» da kúni búginge deıin adamzat tárbıesiniń kún tártibinen túspeı kele jatqan ózekti máseleler. Uly aqyn osy oılaryn únemi jetildire kelip, aqyrynda óziniń «Tolyq adam» ilimin qalyptastyrǵan» dep Abaı fılosofııasynyń adamzattyq máselelerdi qaýzaǵanyn atap ótti.
