Ekonomıka • 24 Qarasha, 2020

Maldy jańasha baǵatyn qojalyq

27 ret kórsetildi

Mal tuqymyn asyldandyrý – mańyzdy sharýa. Batys Qazaqstan oblysyna qarasty Aqjaıyq aýdanynda iri qara ósiretin – 52, jylqy ósiretin – 8, qoı ósiretin – 5 asyl tuqymdy sharýashylyq bar.

Aqjaıyq aýdanynda bıylǵy úsh toqsannyń qorytyndysynda aýyl sharýashylyǵyndaǵy jalpy ónim kólemi 9 991 mln teńge bolypty. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 1,4 paıyzǵa artyq. Dúnıejúzilik pandemııaǵa baılanysty bolǵan karantın qysymyna qaramastan aýdanda iri qara 101,6 myńǵa jetip, 8,3%-ǵa kóbeıgen. Jylqy men túıe de tıisinshe 14,1 jáne 11 paıyzǵa artqan.

«Aýdanda mal tuqymyn asyldandyrý sharalary qarqyndy júrip jatyr. Et sharýa­shy­lyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan «Sybaǵa» baǵ­darlamasy boıynsha 2019 jyly aýyl sharýashylyǵy qurylymdaryna 191,1 mln teńge nesıe berilip, shetelden asyl tuqymdy 470 bas iri qara alynsa, bıyl ol kórsetkish úsh esege artyp, 1333 basqa jetti» deıdi Aqjaıyq aýdanynyń ákimi Qalııar Aıtmuhambetov.

Jaqynda aýdan aýmaǵyndaǵy irgeli sharýashylyqtyń biri – «Sábıt» sharýa qojalyǵyna Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵalı Esqalıev baryp, aýyl fermeriniń hal-jaǵdaıyn kózimen kórdi.

Qojalyq otandyq seleksıonerlerdiń ulttyq maqtanyshyna aınalǵan qazaqtyń aqbas sıyryn ósiredi. Munda qazir 1100 bas iri qara bolsa, sonyń 451-i analyq sıyr. Zeńgibaba násilinen bólek, munda 2050 bas qoı, 750 jylqy, 12 túıe de bar eken. Qojalyqta 20-dan astam adam jumys isteı­di. Qojalyq basshysy Mırbolat Qur­man­ǵalıev irgeli sharýashylyqtyń barlyq jumysyn úılestirip, ǵylymı negizge salǵany kórinip tur. Aıtalyq, munda mal asyldandyrý jumysy óńirdegi birqatar ǵylymı ortalyqpen tyǵyz baı̆lanysta júzege asady. Asyl tuqymdylyǵy baǵalanýy tıis buqashyqtardyń genetıkalyq áleýetine tez jetýi úshin bul sharýashylyq GrowSafe qondyrǵysyn ornatqan. Kanadalyq bul qurylǵy ár janýardyń azyq qabyldaý mólsherin, salmaǵyn ólshep, onyń minez-qulqy men ósimin baqylap otyrady eken. Sóıtip mal azyǵynyń tıimdilik sıpattamalaryn boljap, asyldandyrýdy sheshimderin avtomatty túrde ońtaı̆landyrady. Sharýashylyq sońǵy jyldary asyl tuqymdy buqashyqtardy óz ónimdiligi boı̆ynsha baǵalaıtyn arnaı̆y stansa salyp, onyń negizinde birneshe márte halyqaralyq, respýblıkalyq jáne oblystyq deńgeı̆de semınar uı̆ymdastyrdy. Bıyl «Sábıt» qojalyǵynda ósken 4 buqashyq Nur-Sultan qalasyndaǵy «Asyl túlik» aksonerlik qoǵamyna jiberilgen.

Bıyl Batys Qazaqstan oblysy sýdan tapshylyq kórgeni barlyq deńgeıde aıtylyp jatyr. Qýańshylyq kesirinen qajetti mal azyǵyn qamtı almasa, óńirde mal sharýa­shylyǵy da damymaıdy. «Sábıt» sharýa qo­jalyǵy bul máselede de ozyq tehno­logııa kómegine súıenipti. Zimmatic ırrı­ga­sııa­lyq júıesi sharýashylyqtyń mal azyǵyn ózi ósirip, qamtýyna qolǵabys bermek. Buıyrsa aldaǵy kóktemde qojalyq 200 gektar alqapqa ekpe shóp dánin egýdi josparlap otyr eken. Reseı̆lik Eurasia GROUP kompanııasymen aradaǵy kelisimsharttar negizinde tamshylatyp sýarý júı̆esi Aqjaıyq aýdanynda aldymen ornatylmaq. О́ńirde sapaly mal azyǵy tapshylyǵyn kórip otyrǵan ózge de sharýalar bul bastamadan úlken úmit kútedi. О́ńir basshysy Ǵalı Esqalıev osynaý ıgi isterdi kózimen kórip, osyndaı ozat tájirıbeni keńinen taratýdy tapsyrdy.

 

Batys Qazaqstan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Ulytaý aýdanynyń ákimi taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 20:45

Aqtóbede «Igi ister» marafony bastaldy

Aımaqtar • Búgin, 17:48

Shymkentte mektepterde ystyq tamaqpen qamtýǵa ruqsat joq

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:52

Uqsas jańalyqtar