Báıterek aýdanyna qarasty Mıchýrın aýyly Oral qalasynyń irgesinde ornalasqan. Kent dese de bolady. Osyndaı aýylda on shaqty sıyr saýyp, qaımaq-maı satyp otyrǵan kóp balaly kelinshek týraly estip, arnaıy bardyq.
Aýladan attap kirgende bizdi qańqyldap qaz qarsy aldy. Bilegin túrinip alǵan aqsary kelinshek mal sýarǵaly júr eken. Jerasty qudyǵynan shyqqan sýdyń tútigin astaýǵa qoıa salyp, bizdi sharýashylyǵymen tanystyrdy.
– 2018 jyly Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qoryna baryp, 4 mln teńgeni 6 paıyzdyq ósimmen aldym. Ol kezde 13 sıyr alyp edik. Bıyl biz sııaqty kóp balaly otbasyna, ári múmkindigi shekteýli bala tárbıelep otyrǵan anaǵa jeńildik bar ekenin estidim. Sóıtip, aldyńǵy nesıemdi erterek jaýyp, bıyl taǵy da 4 mln teńge nesıe aldym. Munyń paıyzdyq ósimi nebári 4 paıyz. Bul biz úshin úlken kómek qoı, – deıdi Nazıra Saılaýbaıqyzy.
Nazıranyń minezi ashyq, áńgimeshil eken. Taza eńbek adamynyń aqjarqyn kórinisi. Kúıeýi Bolat «Oral – Nur – Sultan» baǵytyndaǵy otarbanyń jolserigi eken. Úıde bolǵanynan saparda júrgeni kóp. Ekinshi múshelge taıaǵan úlken uly Saǵynbek Aqsaı qalasynda vahtalyq ádispen qyzmet etedi. Sonda úıdegi sharýashylyq túgeldeı óziniń jáne 10 jasar kenje uly Nurdáýlettiń moınynda eken.
– Kúndelikti mal jaıǵap, astyn tazalaýǵa ábden úırendik, aǵa. Fıtnes qoı, – dep kúledi Nazıra.
– Kishi balańyz maldyń sońyna salyp qoıdy dep renjimeı me? – dep suraımyn abaılap.
– Joǵa, renjimeıdi. Osy mal arqyly el qatarly kún kórip otyrmyz. Balalarym aqyly oqýda oqydy. Qazir qyzym Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń halyqaralyq qatynastar fakýltetinde bilim alyp júr. Osynyń bári eshkimge qol jaımaı, adal eńbek etkenimizdiń arqasy, – deıdi Nazıra.
Nazıra kún saıyn sıyrlaryn saýyp, sútin, qaımaǵyn, irimshigin satyp tabys taýyp otyr eken. Qazir qolyndaǵy sýalǵaly turǵan 4 sıyrdan kúndelikti 20-25 lıtrdeı sút alyp otyr. «Jaqynda jelindep turǵan sıyrlardy aýyldan alyp kelemiz. Kórip otyrsyz, oryn tar» deıdi. Shynynda da nebári 14 sotyq aýlanyń ár buryshyn paıdalanyp, birneshe qora salyp tastapty. Sıyr-torpaqtan bólek taýyq, kúrketaýyq, qaz ósiredi. «Bıyl shóp qymbattap ketti. Bir oramyn 7,5 myń teńgeden aldyq. Sonyń ózinde sapasy nashar eken. Jemdi «tirileı» alyp, ózim úıden tartyp alamyn» deıdi sharýaqor kelinshek.
Nazıra Almaty oblysynyń Shelek aýdanynda týǵan eken. «Raıymbek batyr men Muqaǵalıdyń týysymyn» dep qoıady. Oraldaǵy joǵary oqý ornynda oqyp, qarjyger mamandyǵyn alyp shyqqan. Zamannyń alasapyran kezinde saýdamen de aınalysypty. Úı sharýashylyǵymen, sonyń ishinde sút taǵamdaryn óndirýmen 2007 jyldan aınalysa bastaǵan.
– Meni kásipker qylǵan – osy balam ǵoı! – dep meıirlenip, múgedekter arbasynda otyrǵan ulynyń betinen súıdi Nazıra úıge kirgende.
Ramazan – Bolat pen Nazıranyń otbasyndaǵy úshinshi sábı eken. Dúnıege kelgen beıkúná perishteniń mańdaıyna aýyr naýqas – BSP dıagnozy jazylypty. Ulyn emdetý úshin baıǵus ananyń barmaǵan jeri joq. Qazir de kúndelikti kútim, ýaqtyly massaj, em-dom kerek. Túrli dári, qospalar da qymbat.
– 2006-2007 jyldan bastap sıyr aldyq, eshki saýdyq. Em taba almaı qınaldyq. Ásirese balama aq kerek boldy. Sóıtip júrip osy Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qoryna kez boldyq qoı. Sońǵy 3-4 jylda kóp balaly analarǵa, múmkindigi shekteýli balalarǵa kózqaras ózgerip, Úkimet tarapynan kóp kómek bolyp jatyr. Osyǵan rızamyz. Shynymdy aıtsam, osy nesıeni eshqandaı tamyr-tanyssyz, ózim baryp aldym. Qor fılıalyndaǵy mamandar úıimizge keldi, jaǵdaıymyzdy kórdi. О́zderi zyr júgirip júrip qujattardy rettedi. 4 paıyzdyq jeńildik bar ekenin aıtyp, rásimdeýge kómektesken de ózderi. Myń alǵys aıtamyn azamattarǵa!, – deıdi Nazıra.
Bir qyzyǵy, Nazıra daıyndaǵan sút ónimderin bazarǵa shyǵarmaıdy, el aralap satpaıdy. Onyń qolynan shyqqan qaımaq-maıdyń dámdiligin biletin adamdar úıden ózderi alyp ketedi eken. «Aqtaý men Atyraýdan keletin de tanystarym bar. Olar kelse, túp kóterip satyp alady» deıdi Nazıra.
«Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy halyqty nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý úshin 2017 jyldan beri qolǵa alynǵan bolatyn. Bıyl Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń Batys Qazaqstan fılıalyna «Eńbek» baǵdarlamasy aıasynda 3 mıllıard teńge bólingen eken.
– Bul qarjynyń 500 mıllıon teńgesi Oral men Aqsaı qalalaryndaǵy kásipkerlikti ulǵaıtýǵa baǵyttaldy. Sóıtip, osy qarjyǵa 755 joba qarjylandyryldy. Munyń 459 jobasy – startap. Jalpy nesıe berilgen 149 joba kásipkerlikke baǵyttalsa, 603 joba mal sharýashylyǵyn damytýǵa arnalǵan. Bıyl berilgen nesıeler negizinde jańadan 208 jumys orny ashyldy, – deıdi Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory AQ Batys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń dırektory Erbulan Túshkenov.
Kórip otyrǵanymyzdaı, Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń kómegin, «Eńbek» baǵdarlamasynyń paıdasyn qarapaıym eńbek adamdary, Nazıra Saılaýbaıqyzy syndy qajyrly jandar kórip jatyr. Olardyń árqaısysynyń óz taǵdyry, óz tarıhy bar. «Qarny ashqan adamǵa balyq berme, qarmaq ber» degen saıasatty ustanyp otyrǵan memlekettik baǵdarlamanyń dittegen jerine jetip, el ıgiligine arnalǵanynyń bir dáleli – dál osy «Ramazan» jeke kásipkerliginiń qojasy Nazıra Sydyqbaeva der edik.
Batys Qazaqstan oblysy