Aıta keteıik, bir top Senat jáne Májilis depýtaty bastamashylyq jasap, atalǵan zań jobasyn ázirledi. Qujat aıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń eki kodeksine jáne úsh zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdelgen.
«Álemdi dúrliktirgen «pandemııa» bizdiń elimizdi de aınalyp ótken joq. Bul eń aldymen bilim berý, densaýlyq saqtaý salalaryna áser etti.
Qandaı qıyndyq bolsa da, bilim berý prosesi úzdiksiz júretinin sizder jaqsy bilesizder. Osy ýaqytqa deıin zańnamada qashyqtan bilim berý jóninde biregeı túsinik bolmaǵan edi. Endi «qashyqtan oqytý» uǵymy naqtylanyp, ony ótkizý tártibi aıqyndaldy. Oqýlyqtar sapasynyń tómendeýi týraly buqaralyq aqparat quraldarynda kóp aıtylyp júrgen. Bul másele jalpy qoǵam, ata-analar tarapynan da jıi synǵa ushyraıtyn. Zań jobasynda osy máseleni túbegeıli sheshý kózdelgen», dedi QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Baqytjan Jumaǵulov.
Ol úshin bilim salasyndaǵy ýákiletti organǵa úlgilik oqý josparlaryn, baǵdarlamalaryn, oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshenderdi saraptaý men synaqtan ótkizý, monıtorıng júrgizýdiń arnaıy qaǵıdasyn ázirlep, bekitý tapsyrylyp otyr. Bul oqýlyqtardyń sapaly daıyndalýyna, avtorlardyń jaýapkershiligin kúsheıtýge múmkindik beredi.
«Kez kelgen memleket, qalyptasqan, oń nátıje berip júrgen álemdik tájirıbege arqa súıeıdi. Ulttyq monıtorıng ta oqý sapasyn syrttaı baǵalaýdyń álemdik jetilgen tájirıbesi bolyp sanalady. Osyǵan sáıkes, «oqýshylardyń bilim jetistikterin aıqyndaý úshin monıtorıng ótkizý» jóninde norma engizildi. Atalǵan norma oqýshylardyń bazalyq bilim deńgeıin anyqtaýǵa múmkindik beredi», dedi senator.
Onyń aıtýynsha, qazirgi jaǵdaıda «Kásipkerlik kodeksine» saı ártúrli tekserýlerge tyıym salynǵan. Osyǵan oraı bilim sapasyn qadaǵalaý maqsatynda barlyq mektepke deıingi uıymdardy, mektepterdi, kolledjderdi, bes jylda bir ret memlekettik attestasııadan ótkizýdiń zańnamalyq mehanızmi jasalyp otyr. Bilim sapasyn memleket nazarynda ustaý – áleýmettik-saıası máni bar mańyzdy qadam.
«Zań jobasyndaǵy taǵy bir mańyzdy jańalyq - qosymsha bilim berýge – memleket tarapynan qarjylandyrý kózdelip otyr. Bul da ata-analar tarapynan jıi aıtylyp júrgen mańyzdy usynys bolatyn.
Búgingi tańda respýblıka boıynsha 1263 qosymsha bilim berý uıymy jumys isteıdi. Ol uıymdardan 1 mıllıon 200 myńnan astam bala tálim alady. Qosymsha bilim berýdi memlekettik qarjylandyrý – balalarymyzdyń rýhanı, shyǵarmashylyq damýyna zor yqpalyn tıgizetin mańyzdy qadam dep bilemin. Sondaı-aq zań jobasyn ázirleý barysynda jergilikti atqarýshy organdardyń, kásipkerlerdiń, ata-analardyń usynystaryn eskerip, qosymsha bilim berý uıymdarynda, tehnıkalyq jáne kásiptik uıymdarda, kolledjderde balalardy tamaqtandyrý, olarǵa taýarlar satyp alý qyzmetterin memlekettik satyp alý zańy aıasynan shyǵarý máselesi sheshildi», dedi B. Jumaǵulov.
Onyń paıymynsha, qazir kolledjderdi bitirgen túlekter eńbek ótili (tájirıbesi) bolmaǵany úshin jumysqa ornalasýda qıyndyqtarǵa tap bolyp júr. Endi Eńbek kodeksindegi eńbek qyzmetin rastaıtyn qujattar tizimine dýaldy oqytý týraly shart engizilip otyr. Osy arqyly stýdentterdiń óndiristik oqytý men kásiptik praktıkadan ótý ýaqyty resmı túrde eńbek ótiline kiretin bolady.
