20 Sáýir, 2010

JEŃIS – ÚMIT PEN TOLQÝDYŃ JEMISI

720 ret
kórsetildi
12 mın
oqý úshin
“Jas qanat” óz jeńimpazdaryn anyqtady “Egemen Qazaqstan” ga­zeti­niń saı­tyn jıi ashyp qaraı­tyn adam on­da turaqty shyǵyp turatyn “Apta­nyń suraǵy” atty shaǵyn bloktyń bar ekenin jaqsy biledi. Ol ár apta­da qoǵamda bolyp jat­qan mańyzdy oqıǵaǵa baı­lanysty reıtıngtik sarap­tama júrgizýdi kózdeıdi. Apta saıyn aýysyp otyratyn osy blokta ótken aptada “Jas qanat” án baı­qaýy shyn má­nin­de jas talanttardy anyq­taı ma?” degen saýal qoıyl­ǵanyn kórdik. Bir aptalyq daýys berý nátıjesi boıyn­sha “joq, anyqtal­maıdy” dep jaýap bergender 32 paıyzdy, “ıá, anyqtaıdy” deýshiler 29 paıyzdy, “ıá, solaı shyǵar” – 23 paıyz, “bilmeımin” deý­shi­ler 16 pa­ıyz­dy quraıty­ny anyqtaldy. Sony­­men, bul jolǵy HIH respýb­lı­ka­lyq “Jas qanat” baıqaýy qansha­lyq­ty deńgeıde ádil ótti, naǵyz talant ıegeri qalaı suryptaldy degen áńgimeni basy­nan bastap baıan­dasaq. Alaıda, bir aıtarymyz, joǵa­ry jaqta basym daýys bergender eger baı­qaýdyń úshkúndigine qaty­syp, dúbirge toly dodanyń qalaı ót­ken­­digin óz kózderimen kórip, qu­laq­­tarymen estigen bolsa, ózderi­niń qatty qateleskenderin biler edi. Qazaq estradasynyń qanat ja­ıyp órkendeýine tikeleı yqpal et­ken “Jas qanat” baıqaýyna bıyl 15 úmit­ker qatysatyndyǵyn gazeti­mizdiń ót­ken sanynda aıtqan bola­tynbyz. Osy 15 úmitkerdiń úsh kún ishinde kimniń baǵy janyp, “altyn qanatqa” kimniń ıe bola­tyndyǵy barshamyzdy beı-jaı qaldyr­maǵany belgili. Muny biz básekeli doda neǵurlym qyza túsken saıyn Kongress­-Holl­ǵa jınalǵan qaýym­nyń solǵurlym arta túskeninen baıqadyq. 16 sáýir – baıqaýdyń alǵashqy kúni. “Jas qanattyń” ótýi týraly aldyn ala beriletin jarnama bıyl burynǵydaı bolmaı shyqty. Bıylǵy jarnama álsiz shyqqan bolýy kerek, kirý bıletiniń tegin ekenine qara­mas­tan zal ishindegi bos oryndar ájep­táýir kózge uryp turdy. Alaıda, adam­nyń azdyǵy qatysýshylardyń kóńil-kúılerine keri áser etken joq. Mádenıet mınıstrligi, Astana qalasy ákimdigi, “Habar” agenttigi men “Azııa daýysy” halyqaralyq fes­­tı­vali­niń uıytqy bolýymen ótken atalmysh baıqaýǵa Astana qalasy ákiminiń orynbasary Aıda Balaeva, “Habar” agenttigi tóraǵa­sy­nyń oryn­basary Qanat Sa­harııa­nov, Májilis depýtaty T.Berdi­­oń­ǵarov, Qazaq ult­tyq óner ýnıversı­tetiniń prorektory, bilim berý sala­synyń qurmetti qyz­met­keri Raısa Musahodjaeva, Qa­zaq­­­stan Kom­pozıtorlar odaǵyn­yń múshe­si, res­pýb­lı­kalyq jáne ha­lyq­aralyq baı­qaý­lardyń laýreaty Beıbit Oral­uly, respýblıkalyq jáne halyq­ara­lyq baı­qaýlardyń laýreattary, ánshi Ba­qyt Shadaeva, Medeý Arynbaev, K.Baı­seıitova atyndaǵy opera jáne balet teatry­nyń bas hormeıs­teri Er­jan Daýtov, Qa­zaq óner ýnı­ver­sıtetiniń birinshi prorektory, kom­pozıtor Serik Er­­­kim­bekov, prodıý­ser Murat Erǵa­lıev syndy ókilderden tura­tyn ádil qazylar alqasy jınaq­taldy. Tóraıymy A.Balaeva bolyp beki­til­gen bolatyn. Jarys erejesi boıyn­sha 15 qatysýshy bes-besten 3 topqa bólindi. О́zderiniń jarys aldyn­da tartqan jerebeleriniń san­daryna sáıkes ret-retimen shyq­qan ánshi­ler birinen-biri myq­ty shyǵyp, alǵash­qy topqa qa­raǵan­da ekinshi toptaǵylar, al ekinshi topqa qara­ǵan­da úshinshi toptyń ozyp shapqan­dary kórer­men­­derge de, ádil qazy­larǵa da anyq baıqaldy. Ara-tura bolyp jatqan ádil qazylardyń baǵalaý pikirleri de, eskertpeleri de, óz­derin súıin­dirgen, kúıindirgen biraz másele­ler de ortaǵa salyndy. Máse­­len, sahnalyq mádenıetke saı ánshi­lerdiń kıgen kıimderi tym ju­py­ny boldy. Dál osyǵan baı­la­nys­ty biraz ánshilerge jumsar­tyl­ǵan eskertpeler de aıtylyp jatty. Úsh saǵatqa jýyq sozylǵan baı­­qaý­dyń alǵashqy kúninde ádil­qazy­lar alqasynyń bergen upaıy jaǵy­nan da, kórermenderdiń ys­tyq qoshe­meti jaǵy­nan da basym­dyqqa ıe bol­ǵan, 150 upaı­­­dyń 145-in jınaǵan Qos­tanaıdan kel­gen 17 jasar Batyrhan Málikov boldy. Sondaı-aq, 138 ball jınaǵan kók­she­taý­lyq 26 jastaǵy Araılym Ábdi­bekova óziniń erekshe talanty­men kózge tústi. Birinshi kúnde jarys ere­jesi boıynsha 15 qatysý­shy­­nyń ishin­degi eń tómen upaı jına­ǵan 5 ánshi baı­qaýmen qosh aıtysyp, kelesi kúngi jarysqa qatyspaıtyn bolady. Osylaısha birinshi kúni “Jas qanat” almaty­lyq Qanatbek Pý­lat­bekovpen, aqtóbelik Altynaı Kı­ree­va­men, Oraldan kelgen Aslanbek Shaıhın­men, Taldyqorǵannan kelgen Dás­túr Asylhanmen jáne pavlo­dar­lyq Gúl­nısa Aldajarovamen qosh aı­tysty. Bul olardyń álsiz­dikteriniń emes, bar bolǵany, báse­keli ónerde olardan da myqtylar­dyń bar eken­diginiń belgisi. О́ıt­keni, olar “Jas qanatqa” qanshama jas ánshi­ler­diń ishterinen iriktelip alyn­dy. Bul baıqaýǵa qatysýdyń ózi olar úshin úlken jeńis bolyp qala bermek. 17 sáýir – jarystyń ekinshi kúni. Qala turǵyndary jan-jaqtan estigen bolý kerek, bul kúngi kórer­­mender sa­l­yst­yrmaly túrde kóbeı­gen. Zaldyń eki shetine jaıǵasqylary  kel­meı, bári ortadan, jaqsy kóri­netin jerden oryn alǵylary keldi. Bılette arnaıy oryn belgile­megen­dikten jurttyń kópshiligi oryn­ǵa talasýmen álek boldy. Mu­nyń basty sebebi nede degende, baı­qaýdy uıymdastyrý komıteti tegin beri­letin bı­­let­termen qosa, keıbir arnaıy me­ke­m­elerge shaqyrý­lar jó­neltken eken. Al olar úshin arnaıy oryn­dardy belgilep bergen. Sonymen bir-birine ókpeleı qara­ǵan kórermenderdiń úzdiksiz qol shapa­laqtaýynyń arqasynda jarys ta bastaldy. Jartylaı fınalǵa joldama alǵan on qaty­sýshynyń onynyń da osydan aq­tyq synǵa ótip, jeńimpaz atanǵy­lary keletin­deri bul kúni anyq baıqaldy. Birin­shi kúngi alǵan eskertpelerge qulaq asyp, sahna­lyq kıimderin bezendire kıip, ánderine ártistik sheberlikterin de utymdy ushtastyra kelipti. Bul joly ánshiler 3 topqa bólinip, jerebelik ret tártibimen sahnaǵa shyǵyp, ánderin aıtyp jatty. Qarap otyrsań ár ánshiniń de ózi­ne tán erekshelikteri bar. Birinshi kúni bir qyrynan qarasań, ekinshi kúni basqa qyrynan tanylyp keledi. Qyzý báseke naǵyz júı­rikti, naǵyz myq­ty­­ny anyqtaıty­ny belgili. Osy kúngi 2 saǵatqa jalǵasqan baıqaýda ádil qazy­lar da túrli pikirler aıtyp jatty. Máselen, Medeý Arynbaev keshe­gindeı shyǵarmashylyq qarqyn baıqalmaı­tyn­dyǵyn tilge tıek etse, Aıda Ba­laeva keshegi kúnmen salys­tyrǵanda, búgingi barlyq­taryńyzdyń repertýar­laryńyz sátti tańdalmaǵan sııaqty. Alaıda, sahnalyq kıim­deri­ńiz­diń jaq­sarǵanyna qýanyp otyr­myn. Budan bylaı da sahnalyq ımıdjderińizge asa kóńil aýdara­tyndaryńyzǵa senimdi­min” dedi óz sózinde. Sahnanyń qyr-syryn pe­da­­go­gıkalyq turǵyda jaqsy meń­gergen Raısa Musahod­jaeva óziniń kóńili tolmaı jatqan tusyn bylaı­sha jetkizdi: “Jýyrda biz Uly Jeńis­t­iń 65 jyldyǵyn toı­laǵaly jatyrmyz. Biz úshin bul úlken mere­ke. Alaıda, qarap otyrsam bir de bireýlerińiz osy Jeńiske baı­lanys­ty án shyrqamady­ńyzdar. Bul taqyrypqa arnalǵan ánder óte kóp. Búgingi sahnada osyn­daı ánderdiń aıtylmaǵany ókinishti. Budan sizderde shyǵarmashylyq izdenistiń tómen ekendigi baıqalady. Sonymen qatar, sahnada ánshiniń óz-ózin ustaýy da asa mańyzdy”. Arnaıy kásibı mamandardyń pikirlerinen keıin, “Shalqyma” bı tobynyń myń buralǵan arýlary oryndaǵan bı qońyrqaılaý tart­qan­daı kóringen kóń-kúıdi sál de bolsa sergitkendeı boldy. Sodan án­shi­lerdiń upaı sandaryn jarııa­laý sáti de kelip jetti. Úmit pen úreı, qobaljý men qýa­nyshtyń or­ta­synda turǵan jas órenderge ádil qazy­lardyń qoıǵan baǵalary­nyń arqa­synda oza shap­qandar da bel­gili boldy. Aldyndaǵy kúngi upaı­lary­men qosa eseptegende ekinshi kúngi alǵashqy úshtikke 24 jasar almaty­lyq Aıshúrek Úmbe­talıva men al­ǵashqy kúnniń jeńimpaz­dary Batyr­han Málikov jáne Araı­lym Ábdibekova ilindi. 18 sáýir – báıgeniń úshinshi ári sheshýshi kúni. “Jas qanattyń” fınaly bolatyndyǵyn estigen shy­ǵar, bul kúni zal lyq toldy. Kóbi mek­­tep oqýshylary men joǵary oqý oryndaryndaǵy stýdent jastar. Jarys bastalardan sál bu­ryn ádil qazylar alqasy múshe­leri brı­fıng ótkizgen bolatyn. Brı­fıng bary­synda osyǵan deıingi “Jas qanattyń” jetken jetis­tik­terimen qosa osy jol­ǵy qatysý­shy­lar­dyń dara qabiletti­likteri jaıyn­da sóz qoz­ǵaldy. Sondaı-aq, aldaǵy jyly “Jas qanat­tyń” 20 jyl­dyq mereı­toıyn toılaý týraly da áńgime qozǵalyp, keıbir is-shara­lar­dyń jos­pary baıan­daldy. Bul jolǵy baı­qaý­dy uıymdastyrý­daǵy keıbir ar­tyq­shy­lyq­tar men erekshelikterdi, ásirese, sahna­lyq bezendirýge, úmit­ker­lerdiń joǵarǵy deńgeıde, qatań talap­tardyń arqasynda suryptal­ǵandyǵyn ádil qazylar erekshe atap ótti. “Bıylǵy baıqaýdy qanshalyq­ty deńgeıde ádil ótti dep oılaısyz­dar?” degen suraǵy­myzǵa, Beıbit Oral­uly: “Ádil qazy alqasy bolǵan­dyqtan, biz qashan­da ádil sheshim qabyldaýǵa, eshkimge obal jasamaýǵa, bárine birdeı qaraýǵa mindettimiz, jumys­tary­­myz da dál osy ustanym boıynsha júrgiziledi. Onyń ústine bizdiń qoıyp jatqan ádil baǵalary­myzdy kórermen qaýym da dálel­dep, aıshyqtap bere alady”­, dep naqty jaýap qaıtardy. Sonymen tartysty ótken baıqaý­dyń sońǵy ári júrek lúpilin jıiletip soqtyratyn sáti de alys emes edi. Fı­nalǵa shyqqan 5 úmit­ker­diń óner­lerinen keıin, naqty, ádil sheshim qabyldaý úshin ádil qazylar zaldan shyǵyp, jeke ból­mege aýysty. Osy sátte ánshilerdiń ózderimen qosa kórermender de qobal­jı bastady. Biraq, baıqaý barysynda kimniń óneri erekshe kóz­ge túskenin, qaısysynyń ta­lanty kórermenmen qosa ádil qazylardy da tánti etkenin otyrǵan qaýymnyń bári biletin edi. Kóp uzamaı ádil qazylar da qaıta­dan sahnadan kórindi. Jeńim­pazdyń kim ekendigi jarııalanbas buryn ár óńirden baıqaýǵa demeý­shilik jasaǵan uıymdar ózderiniń syılyqtaryn qa­la­ǵan ánshilerine úlestirip, tabystap jatty. Alaıda, jurttyń bári úles­tirilgen syılyq­ty emes, “altyn qa­nat­tyń” kimge buıyratynyn kórgisi kel­gen edi. Sonymen jeńimpazdy ja­rııa­laıtyn sát te kelip jetti. Osyn­­daı jeńim­pazdyń esimin jarııalaıtyn kezde úmitker men kórermenniń jyldam soǵyp jatqan júregin odan da jyldamdata túseıin deı me, áıteýir sóz sóıleýshi bir sózdi saǵyzdaı sozyp, bir aıtqanyn on qaıtalap, júıkesi shymyrlap bara jatqan­dardy odan ármen tyǵyryqqa tiredi. Sonymen, soń­ǵy nátıjeler boıynsha “Jas qa­nat­tyń” arnaıy dıplomdarymen Astana qalasynyń 24 jastaǵy tur­ǵyny Móldir Toqbaeva men pavlodar­lyq “Spa­sı­bo” toby ıelense, “qola qanatty” Aı­shúrek Úmbetalıva, “kúmis qa­nat­ty” Batyrhan Málikov, “altyn qanatty” Araılym Ábdibekova ıelendi. “Altyn qanat” ıegeriniń aty-jóni aıtylǵan sátte, zaldyń ishi taǵy da dúr ete tústi. Keıbir kórer­men­der tipti qýanǵandarynan kóz­derine jas ta alyp úlgerdi. Baı­qaýdyń sońy Araılym Ábdi­beko­va­nyń aıtqan ánimen aıaqtaldy. Iá, úsh kúnge sozylǵan úmit pen tol­qýǵa toly básekeli báıge de óz máresine jetti. Alda bizdi mereı­toılyq respýblıkalyq HH “Jas qanattyń” qyzyqtary kútip tur. Soǵan bárimiz birge jeteıik! Araı ÚIRENIShBEKQYZY. Sýretti túsirgen Aǵybaı AIаPBERGENOV.
Sońǵy jańalyqtar