QYZYLAǴAShTYŃ QAZIRGI HALI QANDAI?

Mem­leket basshysy zardap shekken halyqqa jaǵdaı jasaýdy, qar­jylaı kómek kórsetýdi tapsyr­ǵand­yq­tan, birden júıeli jumys qolǵa alyndy. Ar­naıy komıssııa quryldy. Zardaptyń sal­daryn joıý úshin turǵyndardy or­na­lastyrý, turmystyq jaǵdaı jasaý jal­ǵasty. Qarjylaı kómek áli de kórsetilýde. Kún saıyn oblys ákimi men oryn­ba­sar­lary bastaǵan mekeme, uıym basshylary atqarylǵan jumystardy qorytyndylap, qurylys kompanııalary salǵan nysannyń sapasyna, uıym­das­tyrý jumystaryna baǵa berýde. Árıne, bári ornyna keltirildi deýge áli erte. Desek te, nátıje jaman emes. Tasqynnan bergi bir aı ishinde mun­daǵy tirlikke syrt kózben baǵa bersek, aýyldaǵy apattan keıin tazartý jumysy aıaqtalyp, qalypty ómir ornyǵa bas­taǵan. Qurylys qarqyn alǵan. Sa­lys­tyrmaly túrde aıtsaq, “Almaty qala qurylysy” mekemesi qu­ry­lys­shy­la­ry­nyń qımyl­da­ry shıraq. Ki­re­beristegi jańa kóshede 25 úı sap túzep, ishi-syrtyndaǵy sapaly atqarylǵan ju­mys­qa kóńil toldy. Jańa úıde jańasha ómir bastalatynyna degen turǵyndar senimi de ornyqqan. Osy úı meniki degender aı­nal­shyqtap júr. Al, ózge de qurylysy ba­s­talǵan úılerdiń biriniń shatyry jabylsa, ekinshisiniń irgetasy qalanyp, qabyrǵasy kóterilýde. Qyzylaǵashtaǵy jaǵdaıdy oblys ákimi Serik Úmbetov baqylaýynda ustaǵan­dyq­tan, osy jerdegi halyqpen, jýr­na­lıs­termen suhbattasty. –Halqymyz “Bolǵan iske bolattaı be­rik bol” degen. Tasqynnan zardap shek­ken­derdiń kóńil-kúıi túsinikti. Biz qaıǵyny qalaı da jeńildetý úshin barlyq múm­kin­dikti jumyldyrýdamyz. Buǵan deıin iz­deý­degi bir adamnyń máıiti tabylyp, ta­s­qynnan mert bolǵandar sany 45-ke jetti. Al, júzdegen adam qaıtys boldy degen be­ker sóz. Alǵashqy kúnnen barsha halyq aýyldy qalpyna keltirý, turǵyndarǵa qolushyn berýge jumyldy. Ol úshin alǵys aı­tamyz. Endigi mindet – 530 turǵyn úıdi salyp, paıdalanýǵa berý. О́zderińiz kórgendeı, osy aıdyń aıaǵyna deıin onyń 47-si daıyn bolyp, alǵashqy otbasylary kiltterin a­l­yp, úılerine qonystanady. Tasqyn sal­daryn bastarynan ótkizgen otbasylaryna bir jylqy, bir sıyr, on qoı berý jaǵy da uı­ym­dastyrylýda. Sharýa qo­jal­yq­tary­nyń egistik jer­lerin sý shaıǵandyqtan 2000 gektar alqap óńdelip, tuqymmen qam­ta­ma­syz etildi. Aýyldaǵy joǵary, orta ar­naýly bilim sha­ńyraqtaryndaǵy aqyly bólimdegi stý­dentterdiń oqý aqysyn jyl aıaǵyna deıin shegerý Bilim jáne ǵylym mı­nıs­trligimen kelisildi. Al, az qamtylǵan ot­b­asylaryndaǵy balalarǵa oblys ákiminiń arnaıy granty bólinedi,– dedi. Qyzylaǵashtaǵy halyqpen pikir­les­kende pikirlerdiń áralýan ekenine kóz jetti. Aýyl­dyń soltústigindegi shatyrly qalashyqta or­nalasqan turǵyndardyń kópshiligi ózderine ja­salǵan búgingi jaıdy túsinistikpen qa­byl­daýda. Otbasymen otyrǵan shatyr janynda kezdesken Sáýle Musabalanova apat bol­ǵan­­nan birer saǵat buryn qujattarymyzdy alyp, bala-shaǵa­myz­ben Taldyqorǵanǵa ket­tik. Otba­sy­myz­da jeti adambyz. Sol kúnnen beri ózimizge jasalǵan qamqorlyqty sezinip otyrmyz. Abaı kóshesindegi №15 úıde tur­dym. Tasqynnan onyń orny ǵana qaldy. Úı­diń qurylysy bastaldy, endi onyń bitýin kú­tý­demiz. Oblys ákimi úı bitkennen keıin te­le­dıdar, gaz, tońazytqysh, taǵy basqa zat­tardy áperemiz, dedi. Aıtaıyn degenim úıimdi salyp jatqan merdigerlik uıym qu­ry­lys­shylary “Áli aılyǵymyzdy alǵamyz joq, bermese ketemiz”, dep otyr. Osy másele oń she­shilse ǵoı, degen pikirin jet­kiz­di. Osy kez­de toptyń ortasynan ózin Qy­taıdan kelgen oralmanmyn dep ta­nys­tyrǵan Erjan esimdi azamat: “Bas­tyq­tardyń zattarynyń keregi joq, aqshasyn bersin”, dep qaldy. Onyń só­zin biri qosh­tasa, biri oǵan qarsylyq bildirdi. Túsinip kór, qansha jan bolsa, sonshama pikir. Qurylysshylarǵa aýyl turǵyndarynyń keıbiri kómekke kelse, qaısybiriniń “salyp berýge mindetti” degen kózqarasy qalyp­ta­s­qan. Iá, apat aıtyp kelmeıdi, jaýapsyzdyq ta bar. Ony eshkim joqqa shyǵarmaıdy. Kináliler zań aldynda jaýap beredi. Alaıda, el bolyp, qolyndaǵy baryn berip, tez arada qu­rylysty aıaqtap, halyqtyń qalypty tir­likke aralasýyna peıil bildirse, keıbiri osy­laısha qyńyr minez tanytatyny laıyqsyz. Qy­zylaǵashtyqtarǵa qaltaly azamattar buǵan deıin san ret kelip, qarjylaı kómekterin úlestirdi. Aqshanyń aty – aqsha, qolda tur­maı­dy. Úı bitkende joǵarydaǵy zattar qajettigi de anyq. Osy túıtkildi máseleler jaıly aýyl ákiminiń mindetin ýaqytsha at­qarǵan Sáý­le Amıtova da óz sózinde aıtyp qaldy. Ha­lyq ýaqytsha qıyndyqty kótere almaı, osy­laısha degbirsizdik tanytaty­nyna ne der­siń. Respýblıkanyń ózge óńirlerimen qatar, jetisýlyqtar da zardap shek­ken­derge kómegin aıamaı otyr. Má­selen, Qarasaı, Jambyl, Eńbek­shi­qa­zaq, Pan­fı­lov, Ile, Uıǵyr, Alakól, taǵy basqa aýdan­dar 2,5-5 mln. teńge qarjy men az­yq-túlik, kıim-keshekti tas­qyn bolǵan kúnniń ertesinde-aq jetkizdi. Bul áli de jal­ǵa­sýda. Turǵyndarǵa osyndaǵy ashanada kúnine úsh mezgil ystyq tamaq beriledi. Aspazdardyń jaýapk­er­shi­ligi jetkiliksiz ekeni baıqaldy. Alypqashpa áń­gimege os­yndaı olqylyqtar sebep bolatyn shyǵar. Mektep jóndeýden ótkizilgendikten, oqý­shylardyń oqýy men jatyn orny oı­las­tyrylǵan. Áleýmettik jaǵynan jet­kiliksiz qamtylǵan otbasylaryndaǵy 150 oqýshy “Baldáýren” saýyqtyrý ornyna baryp, de­malyp qaıtty. Aýylda sý, qýat kózi bar. Mu­nyń bári bir aı ishindegi qolǵa alynǵan jumys. Aýyldyń ózen jaǵyndaǵy eki kóshe aýys­tyrylyp, “Jasyl el” jasaq­shy­la­ry onyń ornyna 5000 emen, qaıyń, te­rek, ta­ǵy basqa aǵash kóshetterin otyr­ǵy­zyp, sýa­ryp, kútýde. Jas óskin búr­shik atyp, eldi mekenniń erteńine degen senimge bastaýda. Aqsý aýdanyndaǵy ardagerler uıy­my­nyń tóraǵasy Nurbek Sársenbaıuly “Aǵa­ıyn­nyń qadirin basyńa is túskende bilesiń degen” ǵoı. Kórip tursyzdar, aýyl birte-birte jańaryp, aıaǵynan qaz turyp keledi.  Bireýge áńgime kerek. Bizge el birligi, endigi ju­mys­tyń júıeli bol­ǵany kerek. Alyp­qash­pa sózge negiz joq. О́z jumystaryna nem­qu­raı­dy qaraǵandar zań aldynda jaýap beredi. Qaıyrymdylyq qoryna túsken qar­jy men basqa da zattardyń óz ornyna jum­sa­lýy qatań baqylaýǵa alynǵan.  Azyq-túlik jetkilikti, sodan ǵoı “merzimi ótip ketti” degen sóz de shyǵyp jatyr. Bul má­seleni prokýratýra tekserdi, biraq anyq­talmady, dedi. Qyzylaǵash aýylyndaǵy jaǵdaı osy. Ta­­ǵy bir aıta ketetin másele – tasqyn sal­­­darynan zardap shekken Eginsý, Aqtoǵan el­di mekenderindegi jaramsyz turǵyn úıler bu­­zylyp, tazartylýda. Qurylys ju­mys­tary bastaldy. Osy kúni “Spes­av­to­sentr Ta­vrııa” dırektory Sergeı Ovsıan­ıkovtiń de­­meýshiligimen Eginsý aýylynyń turǵyny, bi­­rinshi toptaǵy múgedek Erkinbek Iаhııaǵa qo­larba tapsyryldy. Mundaı kómekke zárý jandarǵa degen qaıyrymdylyq shara­la­ryn “Nur Otan” HDP oblystyq fı­lıa­ly áli de jalǵastyratyndyqtaryn jet­kiz­di. Turǵyndarǵa sál shydamdylyq kerek... Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy. Sýrette: Qyzylaǵashta turǵyn úıleri bitýge taıaý alǵashqy kóshe.