Sonymen birge dárigerler vaksınalaýdan keıin qandaı saqtyq sharalaryn ustaný keregin túsindirdi jáne egýden keıin vıse-mınıstrler emhanada jarty saǵat dárigerler baqylaýynda boldy.
«Men únemi vaksına alamyn. Bul – eń tıimdi qorǵanys quraly, sondyqtan vaksınaǵa qol jetkizgen alǵashqy elderdiń biri bolǵanymyzǵa qýanýymyz kerek. Jeke ózim vaksına arqyly medısına mamandaryn, tutas halyqty qorǵaı alatynymyzǵa senemin. Reseılik, qazaqstandyq vaksınalarǵa kelsek, barlyq vaksınanyń qorytyndysy bir – aǵzada koronavırýs ınfeksııasyna qarsy ımmýnıtet/antıdeneler paıda bolady. Vaksına salarda esh ýaıymdaǵan joqpyn. О́ıtkeni men dárigermin jáne vaksınalyq preparattardyń artyqshylyqtary men keri áserlerinen habardarmyn», dedi A.Ǵınııat.
Aıta keteıik, búgin Qazaqstanda koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrý jáne taratý táýekeli joǵary sanattardy koronavırýsqa qarsy vaksınalaý bastaldy. Qazaqstanda vaksına erikti túrde salynady. Odan keıin 15 aqpannan bastap, vaksınalaý prosesine Qaraǵandy farmasevtıkalyq kesheniniń bazasynda óndirilgen Gam-KOVID-Vak vaksınasy qosylady. Al 2021 jyldyń 2 toqsanynan bastap vaksınalaý prosesine qazaqstandyq – QazCovid-In preparatyn qosý josparlanyp otyr. Bul vaksına qazirgi ýaqytta klınıkalyq synaqtyń 3-kezeńinen ótýde. 31 qańtarda Qaraǵandy farmasevtıkalyq kesheni elge «Spýtnık V» vaksınalarynyń alǵashqy partııasyn jetkizdi.
Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri – Bas memlekettik sanıtar dáriger Erlan Qııasov egýden keıingi hal-jaǵdaıyn aıtty.
«Eshqandaı qolaısyzdyq sezip turǵan joqpyn. Eń aldymen vaksına alatyn adamdy dáriger tekseredi, anamnez alynady. Dene qyzýy, qan qysymy, jutqynshaq tekseriledi. Sodan keıin dáriger ol adamǵa vaksına salýǵa ruqsat beredi. Pasıent erikti túrde vaksına alatyny týraly aqparattyq kelisimge qol qoıady. Eger ol barlyq prosedýralarmen kelisse, 21 kúnnen keıin vaksınanyń ekinshi kezeńine de kelýi kerek», dedi E.Qııasov.
Onyń aıtýynsha, barlyq kezeńde jaýapkershilik emdeý mekemelerine júkteledi. Barlyq jaýapkershilik ortaq bolady. Árıne, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ár jaǵdaıdy derbes qarastyrady. Árbir óńirlik densaýlyq saqtaý basqarmasynyń janynan aıryqsha reaksııa sekildi jaǵdaılardy tekseretin arnaıy komıssııalar qurylady.
Kópshilik arasynda «Koronavırýsqa qarsy vaksına alǵandarǵa shetelge shyǵý talaptary ózgere me? PTR anyqtamasy surala ma?» degen suraqtar týyndaýda. Buǵan jaýap bergen vıse-mınıstr Qazaqstanda elden ushý úshin PTR anyqtamasy suralmaıtynyn, sondaı-aq mundaı jaǵdaı qaı elge ushyp bara jatqanǵa da baılanysty ekenin aıtty.
«Vaksınalaýdan keıin kóp jaǵdaı ózgerýi múmkin. О́ıtkeni kóptegen el vaksına alǵandarǵa qatysty qandaı da bir erekshe rejim múmkindigin qarastyryp jatyr. Bul másele kún tártibinde tur. О́zderińizge málim, vaksınalaýdy elektrondy qadaǵalaý uǵymyn – elektrondy pasportty engizip jatyrmyz. Bul derekter vaksınalaý júrgizý jolyn monıtorıngileý úshin aqparattyq júıege ornalastyrylady. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, amerıkalyq Pfizer vaksınasy qazaqstandyqtarǵa ekinshi jartyjyldyqtan keıin qoljetimdi bolýy múmkin. Pfizer kompanııasymen aldyn ala ýaǵdalastyqtar bar, memorandým bekitilgen, egjeı-tegjeıli suraqtar kelissózder deńgeıinde. Bir aıta keterligi, ózderińiz jańalyqtardan baıqaǵandaı, Pfizer vaksınalary jetpeı jatyr, kompanııanyń ózge elder aldyndaǵy mindettemeleri áli sheshilmegen másele bolyp tur. Ol vaksına 70 gradýsta saqtalýy kerek, barlyq tetikteri áli talqylanady», dep atap ótti E.Qııasov.
Bas sanıtar dáriger óz sózinde ýaqyt joǵaltyp almaýdy aıryqsha atap ótti.
«Dál qazir ýaqyt bizdi kútpeıtinin túsiný kerek, sondyqtan qolda bar múmkindikti paıdalaný kerek. Barynsha kóp adamdy qamtý úshin bul naýqandy barynsha erterek bastaǵan jón. Nazar salatyn taǵy bir nárse, Reseıden jetkizilgen jáne Qaraǵandydan shyǵarylatyn vaksınalardyń ózindik quny is júzinde shamalas bolady. Biraq vaksınany Qaraǵandyda shyǵaratyn bolsaq, árıne onyń artyqshylyqtary bar. Birinshiden, óndiriske ózimiz tikeleı qatysamyz, búkil óndiris sıklin qadaǵalaı alamyz. Bul bizge osy tájirıbeni odan ári damytýǵa múmkindik beredi. Meniń oıymsha, logıstıkaǵa baılanysty qandaı da bir shyǵyndar bolýy múmkin», dedi E.Qııasov.
Ol koronavırýsqa qarsy vaksınalaýdyń halyqqa tegin ekenin eske saldy jáne vaksınanyń eki komponentti dozasynyń baǵasyn (ózindik qunyn) aıtty.
«Eki komponentti doza búginde 26 dollar (11021,4 teńge) turady. Bul – reseılik vaksına. Jalpy alǵanda, vaksınanyń baǵasy qaı jerde shyǵarylatynyna qaramastan, Reseıde nemese Qazaqstanda osyndaı bolady. Sonymen qatar vaksınanyń birinshi dozasynan keıin karantınge oqshaýlanýdyń qajeti joq. Koronavırýsqa qarsy vaksınany 21 kúndik aralyqpen eki kezeńmen engizý kerek. Birinshi doza antıdenelerdiń az mólsherin óndirýge baılanysty qysqa qorǵanys áserin beredi. Ekinshi doza birinshisiniń áserin kúsheıtedi jáne nyǵaıtady, adam aǵzasyndaǵy antıdeneler sany artady. Birinshi dozany alǵan soń karantınge oqshaýlanýdyń qajeti joq. Men kúndelikti jumysqa baramyn. Vaksınadan keıingi kútimdi ustanýǵa tyrysamyn. Degenmen barshańyzdy karantın rejimin saqtaýǵa shaqyrǵym keledi, óıtkeni adam vaksına alsa da, keıbir jaǵdaılarda belgili bir vırýstardyń tasymaldaýshysy bolýy múmkin. Vaksınalaý arqyly eń aldymen ózińizdi qorǵaısyz, óz aǵzańyzdyń vırýs juqtyrý múmkindigin azaıtasyz. Biraq siz aǵzańyzdy ózińizge shabýyl jasaı alatyn vırýstardan bosatpaısyz. Bul vaksına sizdiń deneńizdi aýrýlardan qorǵaıdy», dep túsindirdi E.Qııasov.
Bas memlekettik sanıtar eger halyqtyń kem degende 50%-y vaksına alsa, ımmýndyq qabat paıda bolatynyn, osylaısha, esh shekteýsiz, karantınsiz, lokdaýnsyz qalypty ómirge orala alatynymyzdy jetkizip, vaksınalaýdyń eń basty nátıjesi osy bolatynyn atap ótti.
«Jalpy, egý jumystary úshin 10 mln azamatqa deıin eseptelgen sandardy aldyq. Báriniń vaksına alǵanyn qalar edik, óıtkeni koronavırýstyń qandaı qaýipti ınfeksııa ekenin bilesizder. Barlyǵyn vaksına alýǵa shaqyrýǵa tyrysamyz», dedi E.Qııasov.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, vaksınalaýdyń alǵashqy kúni 2,5 myń medısına qyzmetkeri ekpe saldyrady dep josparlanǵan. Buǵan deıin elimizde egý pýnktteriniń daıyndyǵy tekserildi, profılaktıkalyq egý júrgizý máseleleri boıynsha standartty operasııalyq rásimder bekitildi, 2 myńnan astam medısına qyzmetkeri oqytyldy. Ári qaraı Qaraǵandy farmasevtıkalyq kesheni vaksınanyń 112 myń dozasyn, naýryzda 150 myń, sáýirden maýsymǵa deıin aı saıyn 600 myń dozany jetkizetin bolady. Aldyn ala málimet boıynsha «Spýtnık V» vaksınasynyń tıimdiligi – 96%.
Birinshi kezekte halyqtyń jekelegen toptary – medısına qyzmetkerleri, polıseıler, áskerı qyzmetkerler jáne t. b. vaksınalanady. Vaksınalaýǵa profılaktıkalyq egýge qarsy kórsetkishteri joq, kámelettik jasqa tolǵan adamdar jiberiledi. Vaksınalaý aldynda dáriger pasıentti mindetti túrde tekseredi. KVI-ǵa qarsy vaksınalaý 2021 jyldyń sońyna deıin jalǵasady, oǵan 6 mln adam qatysady dep josparlanýda.
