«Soǵys balalarynyń» kórgen qıyndyǵy az ba edi?

Tabıǵattyń zańdylyǵy ǵoı, «so­­­ǵys balalarynyń» qatary da ár kún saıyn sırep, azaıyp kele­miz. Búginde 92 jasqa kelgen maǵan qos­tanaılyq tyl ardageri Qasym­qaıyr Dúısenbaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetiniń ótken jylǵy 13 qara­sha kún­gi nómirinde jarııalanǵan «Arda­ger­lerdi alalamaıyq» ma­qa­­­la­sy­nyń áseri qolyma qalam al­dyr­­typ otyr.

Ákelerimiz ben aǵalarymyz Otan úshin otqa túsip, qandy qyrǵyn shaı­qas­tarǵa qatysyp, janyn pıda etse, olardyń urpaqtary – biz soǵystyń qasiretin birge kóterip, ana, apa, jeń­ge­lerimizben birge «Barlyǵy maıdan úshin, barlyǵy jeńis úshin!» dep 1418 kúni-túni eńbek etip, aıanbaı ter tóktik.

KSRO Joǵarǵy Keńesi Prezıdıý­my­nyń 1945 jylǵy 6 maýsym­daǵy Jarlyǵymen aýyldastarymmen birge men de «Za doblestnyı trýd v Velıkoı Otechestvennoı voıne 1941-1945» meda­limen marapattaldym.

Soǵys kezinde erte eseıip, eńbek etken balalar elimizdiń soǵystan kúı­zel­­gen halyq sharýashylyǵyn qal­py­na keltirý úshin de barlyq kúsh-qýatyn jumsady. Men aýylda jeti jyldyq mektepti bitirgennen keıin ákem tárizdi ustaz bolýdy armandap, Qyzylorda qalasyndaǵy ped­ýchı­lıshege oqýǵa tústim. Isher asqa, kıer kıimge jarymaı júrsek te, oqý­dan qol úzbeı bilim aldyq. Pedagog maman­dy­ǵyn alǵannan soń búkil sanaly ómirimdi jetkinshek urpaqqa sapaly bilim, sanaly tárbıe berý isine arnadym.

Bastan ótkenderdi jazyp otyrǵan sebe­bim, at tóbelindeı az qalǵan tyl ardagerleriniń (máselen, Qyzy­lor­da oblysy boıynsha nebári jıyr­­ma shaqty adam) basynan ótken qıyn­shy­lyq­tary, soǵystan kúızelgen ha­lyq sharýashylyǵyn qalpyna kel­tirip, el ekonomıkasyn nyǵaıtyp, onan keıin táýelsiz elimizdi damytý jo­­lynda etken eseli eńbekteri umyt bol­maı, óz dárejesinde baǵalanýy tıis qoı degen oıymdy bildirý edi.

KSRO kezinde Uly Otan soǵysy (UOS) ardagerlerimen qatar, tyl arda­gerlerine de jeńildikter men ar­tyq­shylyqtar ıelený quqyǵy berilgen bolatyn. Osyny aıǵaqtaıtyn kýáligi bar ózim sııaqty tyl ardagerlerine TMD elderi úkimetteri basshylarynyń 1999 jyl 8 qazandaǵy sheshimimen «1941-1945j.j. Soǵys ardageri» tósbelgisi tapsyrylyp, zor qurmet kórse­tildi. Uly Jeńistiń 55 jyldyǵy qurmetine biz – tyl ardagerleri eli­miz­diń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qoltańbasy qoıylǵan qolsaǵatpen marapattalyp, mereıimiz ústem boldy.

Soǵys jáne tyl ardagerleriniń qatary tolyq jyldarda 9 mamyrda árqaısymyz Elbasynyń arnaıy quttyqtaý hatyn alyp, moraldyq jaǵynan qoldaý taýyp, dáripteletin edik. Tyl ardagerlerine jasalyp kelgen osyndaı jeńildikter men moral­dyq qoldaýlar qazir umytyldy deýge bolady.

Biz uzaq jyldar boıy «Ardagerler týraly» zań qabyldanýyn, onda tiri júrgen az ǵana tyl ardagerleri de UOS ardagerlerine teńestirilip qur­met­telýin jáne moraldyq-ma­terıaldyq kómekter berý isi zań­das­­tyrylýyn kút­ken edik. Kópten kút­ken «Arda­ger­ler týraly» zańǵa bıylǵy mamyr aıynyń bas kezinde Memleket basshysy qol qoıdy. Alaıda bul zańda tyl ardagerleri UOS ardagerlerine teńes­tirilýi bylaı tursyn, olar ká­dýil­gi jasyna qaraı járdemaqy ta­ǵaıyn­dalǵan eńbek ardagerleri qa­ta­ryna jatqyzylyp, áleýmettik je­ńil­dikter de solarmen birdeı berilip otyr. Sondaı-aq tyl ardagerleriniń buryn paıdalanǵan jeńildikter men artyqshylyqtar jó­nin­degi quqyq­ta­ry­nan ada bol­ǵan­dyǵy da mazalaıdy.

Qatary sırep kele jatqan tyl ar­da­gerlerine ár jyl saıyn ońaltý-saýyq­tyrý oryndaryna joldama beri­lip, densaýlyqtaryn nyǵaıtyp otyrsa jáne áýe, temir joldarymen saparǵa shyǵýǵa jeńildikter qarastyrylsa, bizge jasalǵan zor qamqorlyq, úlken qurmet bolar edi. Osy aıtylǵan tilekter aldaǵy ýa­qyt­ta «Ardagerler týraly» zańǵa en­gizilse, ıgi bolar edi. Jetinshi sha­qy­­ry­lymdaǵy Parlament depýtat­ta­rynan tyl ardagerleri osyny asyǵa kútedi.

Meniń osy aıtqandarym búginde «kelmestiń kemesin» kútip otyrǵan bar­lyq qarttarymyzdyń oıymen ush­ta­­satyny anyq. Sol jeńildikterdi bárimizdiń tolyq paıdalanýymyz da neǵaıbyl. О́ıtkeni kóbimizdiń jasymyz ulǵaıǵandyqtan, otbasymyzdan alysqa uzap shyǵa da almaımyz.

Raqymjan BÁIMENOV,

Syrdarııa aýdanynyń qurmetti azamaty

Qyzylorda oblysy