Ǵalymdar bul jádigerdiń HIV-HV ǵasyrlarǵa jatatynyn aıtady. 583 synamaly altynnan jasalǵan, salmaǵy 3,93 grammdyq syrǵa 1974 jyly A.S.Pýshkın atyndaǵy Oral pedagogıkalyq ınstıtýtynyń professory Ǵaıaz Kýshaev basqarǵan arheologııalyq ekspedısııa kezinde tabylǵan. «Qońyzdyń» ishi qýys, úrlenip jasalǵan, ilmek symy dánekerlengen. Bir qyzyǵy, qı qońyz túrindegi mundaı syrǵa buryn-sońdy Qazaqstannyń ózge jerinen tabylmaǵan eken.
– Ǵylymı ortada Scarabaeus (skarabeı) dep atalatyn mundaı qı qońyz túrindegi áshekeı buıymdar shyǵys elderinde, mysaly Mysyrda ejelgi jáne orta ǵasyrlyq kezeńde jıi kezdesken. Olar bul jándikti «Kúnniń jolyn qaıtalaıtyn qasıetti jándik» dep sanaǵan. О́ıtkeni, qı qońyzy tuqymy jetilip, jaryqqa shyqqansha, óz «sharyn» batystan shyǵysqa qaraı domalatady. Iаǵnı qońyz tiri álemdi ómirge qaıta ákeledi, kóktegi kún tárizdi saıahat jasaıdy. Skarabeı qońyzy ańyzdarda Kún qudaıynyń qasıetti jándigi jáne Kúnniń jasampaz kúshi, o dúnıede ómirge qaıta kelý belgisi retinde baǵalanypty, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq mádenıet basqarmasy basshysynyń orynbasary, mýzeı salasynyń ardageri Gúlmıra Qaýlanova.
«Ortaǵasyrlyq Nil ózeni aımaǵynda kıeli sanalǵan jándik beıneli buıymnyń Edil men Jaıyq ózenderi arasynan tabylýy – HIV ǵasyrda Qazaqstan men Orta Azııany mekendegen halyqtardyń Shyǵys elderimen de alys-beris, qarym-qatynas jasap turǵanyn kórsetedi», deıdi ǵalymdar.
Batys Qazaqstan oblysy
