Sport • 10 Aqpan, 2021

Sport sarqyty Aq Azıadany tamashalaýǵa májbúr bolǵan túlki

516 ret
kórsetildi
17 mın
oqý úshin

Osydan 10 jyl buryn 30 qańtarda Azııa oıyndary bastaldy. Aq Azıadaǵa deıin Qazaqstanda mundaı sport dodasy bolmaǵany anyq. Sport – tek saıystardan turmaıtyndyǵyna sol kúnderde kezekti ret kózimiz jetken. Osy bir tynymsyz eki apta sanamyzda óshpesteı bolyp jattaldy. Kútpegen jeńister, ókinishi ózek órter jeńilister – osynyń bári de sport shejiresine endi.

Qazaqstanda ótken qysqy Oıyndarda altyn men kúmis júldeniń arasy jarty sekýndqa da tolmaǵan jarystarǵa kýá boldyq. Qas-qaǵym sát degen osy! Qarsylastyń qateliginen jeńiske emes, kerisinshe jeńiliske dýshar etken oqıǵalar da barshylyq. Sondaı-aq Azıada-2011 talaı sportshynyń juldyzyn jaqty. Elimizdiń sporttyq shejiresine jańa esimder endi. Oǵan deıin ulttyq sport oıyndarynyń ishinde asa tanymal bolyp kórmegen jańa sport túrleri tusaýyn kesti.

Bul toptamada Azıadanyń qyzyqty sátterin, eleń etkizer tustaryn eske alyp otyrmyz.

Sport sarqyty Aq Azıadany tamashalaýǵa májbúr bolǵan túlki

Olga Novıkova altyn júldelerin qaıda saqtaıdy?

Qalaı desek te, Almaty oblysyn­da­­ǵy Soldatsaı shatqaly sportshylary­myz úshin qutty boldy. Shańǵymen baǵ­darlaý jarysynda abyroıymyzdy asy­ryp, jankúıerlerdi jelpintip ket­ken Olga Novıkovanyń sporttaǵy ta­bysy – Qazaqstan quramasynyń qor­jynyna túsken tuńǵysh altyn boldy. Al shańǵymen baǵdarlaýdaǵy sprınttik jarysta da Olga altynnan alqa taqqa­nyn alaqaılap jazdyq.

Osydan keıin de Olga qoly jetken tabystarǵa toqyrap qalmaı, uzaq qashyqtyqqa shańǵymen baǵdarlaýda altyn júlde alyp, VII Qysqy Azııa Oıyndarynyń úsh dúrkin chempıony atandy. Sol kezde 25 jastaǵy Olga No­vıkova shańǵy estafetalyq jarysynda tórtinshi altyn júlde alýǵa múm­kindigi boldy. Qýanyshy qoınyna syı­maǵan ol marapattaý rásiminde: «Uzaq qashyqtyqqa baǵdarlaý jarysy asa qıyn bolǵan joq. Onyń ústine ormannan ótkende tuman basylyp, kartada belgilengen núkteni tabý ońaıǵa tústi. Al birinshi aınalymdaǵy burylystarda abaı bolýǵa tyrystym», dep áserimen bólisken edi.

«Azıadanyń úsh birdeı altyn júl­desin endi qaıda saqtaısyz», degen jýrnalıster suraǵyna sportshy: «Barlyq medalimdi saqtaıtyn ornym bar. Al Azıada medaldaryn bólek saqtaımyn, olardy tek jaqyn dostaryma ǵana kór­setemin», dep jaýap bergeni este.

1

 

Ońtústikkoreıalyq hokkeıshi qalaǵan syılyǵyn aldy ma?

Balýan Sholaq sport saraıynda ót­ken qyzdar arasyndaǵy hokkeı týr­­nı­rin Ońtústik Koreıa komandasy birin­­­shi bolyp aıaqtady. Olar aldyńǵy tórt matchta da jeńilis tapty. Sońǵy ret oń­­tústikkoreıalyqtar saıasat aralaryna sy­zat salǵan soltústikkoreıalyqtardan 6:1 esebimen jeńilip, qarsylastar qaq­pa­syna bar bolǵany 1 shaıba salǵan Kıý San Lı oınaǵan komanda osylaısha óz qaq­palaryna 37 shaıba jiberip aldy.

Al Soltústik Koreıa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy Von Son Rı óz shákirtteri 6:1 esebimen jeńiske jet­ken match qorytyndysyn bylaı tujy­rymdaǵan bolatyn:

– Ońtústikkoreıalyq kórshilerimizdi qaıtsek te jeńýimiz kerek degen úlken maqsat bolǵan joq. Elderimiz onsyz da eki bólikke bólingen. Kelesi Azıadada birikken tutas komanda retinde oınaýdy ti­leımin. Almatyda ótken týrnırde biz Ja­ponııa men Qytaı komandalaryna qar­sy bar kúshimizdi salyp oınaýdy maqsat ettik.

Ońtústik Koreıa komandasynyń bas jattyqtyrýshysy Iýn Gon Kım óz árip­­tesimen tolyq kelisetinin bildirip, Oń­tús­tik Koreıa quramasynyń esebindegi jalǵyz goldy salǵan hokkeıshi qyz Kıý San Lıge qalaǵan syılyǵyn alyp berýge ýáde bergeni este.

 

Azıada altyny áskerden bosatady

Ońtústik Koreıa sportshylary jalpy komandalyq esepte úshinshi oryn­ǵa turaqtaǵany belgili. Quldılap syr­ǵanaýda qola alǵan osy eldiń sportshysy Djýng Dohıon jarystyń alǵashqy kúnderinde qola medaldi qolǵa túsirip, odan Azıadanyń altynyn jeńip almaq boldy. Koreı sportshysy:

– Búgin men chempıon atana almadym. Biraq aldaǵy jarys kúnderi maqsatym oryndalady degen úmittemin. Ońtústik Koreıa zańy boıynsha iri halyqaralyq ja­rystardyń chempıondary áskerı bo­ryshyn óteýden bosatylady. Bizde tipti áıgili ártisterge de, Prezıdenttiń uly­na da mundaı jeńildik berilmeıdi. Son­dyq­tan jeńiske umtylýyma sebep bar. Áskerden bosasam jattyǵýlarymdy ári qaraı jalǵastyramyn. Sáıkesinshe, óz elimniń abyroıyn qorǵap, jeńis týyn jelbiretýge múmkindigim kóbeıedi, – degen edi sportshy.

Quldılap túsý jarystarynda qazaq­standyq Dmıtrıı Koshkın men Igor Zakýrdaev birinshi, ekinshi orynǵa ıe boldy da, úshinshi orynda osy Djýng Dohıon turǵan edi.

Ońtústik Koreıa Azıadaǵa taý shań­ǵy­shy­larynan jasaqtalǵan jańa qurama jibergen edi. Olar óz eliniń amanatyn aqtady desek de bolady. Sóıtip, bul eldiń sportshylary 3 altyn, 1 kúmis, 3 qola medaldy jeńip aldy. Erler arasynda Djýn Donhıon 1 altyn, 1 qola me­daldy ıelendi.

Áskerden bosatylǵan Djýn Dohıon alańsyz jattyǵýmen aınalysyp, talaı ret júldegerler tuǵyryna kóterilgen de bolar?!

 

Almatynyń aýasy satyldy

Aıtqandaı, Azıada bastalmaı turyp-aq, elimizge Azııanyń ár qıyrynan qonaq­tar aǵylyp kelip jatty. Sportshylar men jattyqtyrýshylardy aıtpaǵannyń ózinde, sheteldik jankúıerler men jýrnalıster bir qaýym el boldy. Alystan kelgen meımandar Qazaqstannan este­likke ne alyp ketti dep oılaısyz?

Azıadanyń dúbiri estilgennen-aq eli­miz­degi kádesyı, tábárik jasaýmen, sa­týmen aınalysatyn kásipkerler Olım­pıadadan óz násipterin alyp qalýǵa um­tyl­dy. Azıada-2011 sımvoly bolǵan ilbis­tiń balasynyń sýreti beınelengen taýar­lar tıisti oryndardan tabyla bas­tady.

Sol sııaqty Almaty men Astandaǵy Sport saraılarynyń foıesinde, jarys júrip jatqan keshenderde Azıada-2011-diń emblemalary men tańbalary bar kádesyılardy satý bastaldy.

Azıada-2011 atrıbýtıkasyn satýshy­lardyń arasynda júrgizilgen saýaldama kórsetkendeı, sheteldik týrıster Azıada tumary beınelengen tósbelgiler men kiltbaýlarǵa qyzyqqan.

Qazaqstandyqtar birinshi kezekte, «Qazaqstan» degen jazýy bar bas kıim men bókebaılardy satyp alýǵa tyry­sady. Jerlesterimiz kóbinese qar bary­synyń beınesi bar tábárikter men Qazaq­stan quramasynda oınaǵan «Barys» klýbynyń fotosýretin satyp alǵan.

Hokkeı kezdesýleri arasyndaǵy úzi­lis­­terde muz arenalarynyń foıesinde bir-bi­rimen tósbelgi aıyrbastaýshylardy da kórýge bolatyn edi. Erler hokkeıi týr­nırine qatysýshy komandalardyń tós­belgileri eń úlken suranysqa ıe boldy.

Myna qyzyqty qarańyz, Azıada-2011-diń Bas baspasóz ortalyǵy ornalasqan «Almaty Taýers» Bıznes ortalyǵynda Almatynyń konservilengen aýasy satyldy. Surastyryp kórgende, baǵasy – 850 teńge bolyp shyqty. Salmaǵy qansha ekenin kim bilipti?

 

Jarysty tamashalaýǵa májbúr bolǵan túlki

Azıada jarystary jan-janýarlardy da qyzyqtyrǵanyn baıandaý tipti qyzyq. Bul áńgime oıyndardyń tumary bolyp otyrǵan Ilbistiń balasy týraly aıtylyp otyrǵan joq. Halyqaralyq tramplınder keshenindegi K-125 tramplıniniń astynda túlki turyp jatqany saıystyń sońǵy kúnderinde ǵana belgili boldy. Qanat jolynyń bıiginen qaraǵanda, onyń izderi jaqsy kórinedi eken. Ol bul jerdi ótken jazda ózine in qylyp alǵan.

– Bul – óte batyl túlki. Sekirýler bastalǵanda ol tyǵylyp qalǵan, alaıda, birinshi kúnnen keıin qarańǵy batqanda shyǵa bastady. «Ash bolsań – innen shyǵasyń» degen osy. Qarny ashqan túlki adamdardan qorqýyn umytady, biz ony arasynda tamaqtandyryp qoıamyz», degen edi tramplınniń tehnıkalyq qyzmetkerleri.

Azıada jarystaryna amalsyz jan­kúıer bolǵan túlki osylaısha adamdarǵa da úırengen.

 

Vladımır HRÝSTALEV:

Qyzyńa jankúıer bolý úshin júıkeń de myqty bolýy kerek

Vankýver Olımpıadasynyń kúmis júldegeri Elena Hrýstalevanyń ákesi ári jeke jattyqtyrýshysy Vladımır Hrýstalev qyzynyń Aq Azıadadaǵy aıaq alysyn barlyq kezde qadaǵalap otyrdy.

1

Elena bastapqyda kúmis júlde alǵan­da ákesi oǵan múlde qynjylmaıtynyn da ókinbeıtinin de alǵa tartqan-dy. Qy­zynyń qarym-qabiletin jaqsy biletin áke onyń juldyzdy sátteri alda dep boljaǵan edi. Aqıqatynda kelesi joly Elenanyń jaqyn-jýyqtary bıatlon stadıonynda bas qosty. Olar ataqty qyzdyń 15 shaqyrym qashyqtyqqa ar­nalǵan jeke jarysyna qoldaý kórsetti.

Hrýstaleva ózin qoldaýshy jankúıer­lerdiń kóńilinen shyǵyp, Azııa Oıyn­darynyń alǵashqy altyn medalin jeńip aldy. Alaıda qyzynyń moınyna altyn alqa taǵylar-taǵylmasy beımaǵlum bolyp turǵan sátte Hrýstalev:

– Lena nysana kózdep jatqanda men demimdi almaı, nysanany qadaǵalaı­myn. Júrek lúpili jıileıdi. Beıne ózim vıntovkanyń shúrippesin saýsaqpen ­bas­­qandaı bolyp sezinemin. Qyzym kez kel­gen jarysqa qatysqanda kóńil-kúıim qatty qobaljıdy. Jarys aıaqtalǵan­nan keıin de kóptegen suraqtardyń shyr­maýynda qalamyn. Lena jarystyń bas­tapqy kezinde 5-orynda boldy da, al keıin 4-orynǵa shyqty. Men qat­ty qobaljydym. Lenanyń bastapqy qar­qyny óte tómen sııaqty kórindi. Al 4-shi atý shebine jetkende tuman qoıýlandy. Sol kezde Qudaıǵa jalbaryndym. Ja­ratqan ıemiz Lenanyń mergendik tanytýyna jar boldy, – dese, altyn alyp bolǵan soń:

– Ol altyn medaldy jeńip alýǵa bar kúsh-jigerin jumsady. Qyzym jaqyn qa­shyqtyqqa ótkizilgen jarystyń aldynda tamaqtan ýlanǵanyndaı bolǵanyn aıtqan edi. Onyń sol kezde kóńil hoshy bolmaýy sátsizdikke ushyratyp, aqyrynda 2 orynǵa taban tiretti. Al búgin qyzymnyń juldyzy jandy. Biraq men muny onyń sońǵy tabysy dep eseptemeımin, – dedi.

 

Mehjabın AKHTER:

Álem Úndistanda qar joq dep oılaıdy

Soldatsaı shatqalyndaǵy shańǵy-bıatlon kesheniniń jarys jolyna Úndistan quramasy alǵashqy bolyp shyqqan edi. Sportshylar bıik taýdaǵy saıys jolyna beıimdelýge baryn saldy. Úndistan úshin shańǵy sporty úırenshikti kórinis emes ekeni belgili, soǵan qaramastan, bul sport túri hal­qy mıl­lıardtan asyp jyǵylatyn el­diń tur­ǵyndaryn qyzyqtyra bastaǵan. Bul jaıyn­da Úndistan qyzdar qura­ma ko­mandasy­nyń sheber sportshysy Mehjabın Akhter:

– Álem jurtshylyǵy Úndistanda qar joq dep oılaıdy. Úndistannyń kóptegen aýmaǵynda «qar» degen sózdi estýdiń ózi qyzyq seziledi. Biraq qar jaýatyn da aımaqtar bar. Mysaly, Kashmır ta­ýyn alyńyz. Dál osy óńir eldegi shańǵy sportynyń ortalyǵy bolyp sanalady. Ázirshe Úndistan shańǵyshylary pá­lendeı tabysqa jete qoıǵan joq. Men Azııa oıyndaryna birinshi ret qatysyp turǵan joqpyn. Degenmen burynǵy ja­rystardaǵy tabysym aıtarlyqtaı bol­mady. Biraq sonshalyqty tómen kór­setkish dep te aıtýǵa kelmes. Alǵash ret Qazaqstanǵa kelsem de, sporttyń dál osy túriniń damýy maǵan óte unady. Al­daǵy Azıada jarysyna ózimniń jeke re­kordtyq kórsetkishterimdi ózgertýge ba­rynsha kúsh salamyn, – dedi.

 

Frıstaıl joly 10 kúnde salynǵan

Azıada tusaýyn kespeı turyp, «Ta­baǵan» sport kesheninde ótken frıstaıl­shylardyń beıresmı jattyǵýynan keıin joldyń sheıper-arhıtektory jarystyń tehnıkalyq delegatymen birge sońǵy synaqtardy ótkizgen edi.

Sheıper-arhıtektor Valentın Kotlıarov­tyń aıtýynsha, frıstaılǵa arnalǵan joldy salýǵa nebári 10 kún ketken. Alaıda, bul jolda ótken jyldyń ja­zynan bastap kúrdeli jumystar júrgizilgen.

– Biz joldardy eýropalyq standart­tarǵa saı daıyndadyq. 3 akrobatıka tramplınin saldyq, mogýlǵa arnalǵan jotalar jasadyq. Joldardyń tehnıkalyq jaǵdaıyn Azıada tehnıkalyq delegaty qabyldap, bekitken, – dedi Kotlıarov.

Frıstaıl saıysynda óner kórsetken sportshylar frıstaıl trassasynyń 10 kúnde salynǵanyna senbeıdi. Sapasy jaǵynan sóz keltirmeıtin jarys joly burynnan beri solaı kele jatqandaı, saqadaı saı edi.

 

Dmıtrıı REIHERD:

Telefon qońyraýy maǵan kúsh-jiger berdi

Al «Tabaǵan» sport kesheninde Qa­zaqstannyń frıstaıl quramasynyń kóshbasshysy Dmıtrıı Reıherd jan­kúıerlerdiń úmitin aqtap, Azııa oıyndarynda mogýl saıysynyń jeńimpazy atandy. Olımpıada oıyndaryna qa­ty­sýshy, Álem kýbogy men Eýropa ký­boktarynyń túrli kezeńderinde aldyna jan salmaǵan Dmıtrıı 23,63 upaı jı­nap, japondyq Ýeno Osamýdy artta qal­dyrdy. Mogýldyń altynyn asynǵan Reıherdke:

– Jarys bastalar aldynda ne jaıly oıladyńyz? – degen suraq qoıyldy.

– Bul qyzyqty oqıǵa: dál sóre ke­zinde, meniń shyǵatynym habarlanyp qoıǵan, jarysqa daıyn turmyn. Tap osy ýaqytta telefonym shyryldady. Odan shyqqan kóńildi áýen maǵan kúsh-jiger berdi!

– Sońǵy Olımpıadadaǵy sátsiz nátı­jelerińiz Azıadada bar kúshińdi salýǵa ynta bergen joq pa?

– Joq, men bir nárseni oıymnan shy­ǵarmaı, sátsizdikterden keıin toqyrap qalatyn adam emespin. Árqashan alǵa umtylyp, aldyǵa jańa maqsattardy qo­ıyp, sol maqsattarǵa jetý kerek.

 

Bireýdiń qateligine qýanamyn dep, altynnan aıyrylyp qaldy

Azııa oıyndarynyń chempıony, Qazaqstan bıatlonshysy Aleksandr Chervıakov jarys kúnderinde jankúıer­lerin qýantýdan jalyqpady-aý.

Aıtqandaı, osy joly Chervıakov jarysqa birinshi bolyp shyqty. 6 sekýndtan keıin sport saıysyn qytaılyq Ren Long jalǵastyrdy. 33,5 sekýnd ót­ken soń jarys alańyna Japonııa sportshysy Djýndjı Nagaı shyqty. Jol boıynda osy Nagaı Qytaı bıatlonshysynan ozyp ketip, Chervıakovtyń sońyna tústi. Biraq qazaqstandyq sportshyny bir jaıt qut­qaryp qaldy. Chervıakovtyń atqan oqtary tımeı jatqanyn kórgen Japonııa sportshysy qýanǵany sonshalyq, óziniń nysanalarynan kóńili aýyp, muqııat bol­ǵan joq. Munysyn japondyq sportshy oıyn aıaqtalǵan soń ózi málimdedi.

– Chervıakov – óte tájirıbeli bıatlonshy. Degenmen, búgin onyń joly bolmaǵan sııaqty. Atys shebine men Chervıakovtan keıin kelip jetip, onyń kózdeı almaǵan nysandaryn kórdim. Jasyratyn nesi bar, qarsylasymnyń múlt ketkenin kórip, óte qatty qýan­dym. Orynsyz bolǵan qýanysh ózimdi ty­ǵyryqqa aparyp tyqty. Buryn mende nysana dáldeýde eshqandaı kem­shilik ketpeıtin edi. Degenmen, naǵyz­ bıatlonnyń qandaı bolýy kerek eken­digin barshaǵa kórsettik. Mende Alek­sandr­men kezdesetin sátter áli bolady. Biz estafetada jeke jarys kezinde baq synasamyz. Esemdi qaıtaramyn dep oılaımyn, – degen bolatyn.

1

Osylaısha, Djýndjı Nagaı qazaq­stan­dyq sportshynyń qateligine qýana­myn dep, altyn júldeden aıyrylyp qalǵan.

Qarap otyrsaq, bizdiń tramplınnen shańǵymen sekirýshilerimizdiń basty jeńisi – jankúıerlerge toly trıbýnalar bolypty. Jarystardyń sońǵy jańbyrly kúninde de jankúıerlerdiń sany azaımady. Barlyq jarystarǵa bıletterdiń satylymyn qadaǵalaıtyn qyzmettiń málimetteri boıynsha, hokkeı men tramplınge eń kóp bılet satylǵan.

«Tramplınder keshenindegi kúzet qyzmetkerlerine «osy seksııaǵa qalaı jazylýǵa bolady?» deıtin balalar maza bermedi. Sporttyń bul túriniń tanymaldylyǵy ósip keledi jáne osynaý zor qyzyǵýshylyqty qoldaýǵa biz múddelimiz» degen edi Qazaqstannyń UOK vıse-prezıdenti Pavel Novıkov.

Sol balalar sportqa keldi me eken?

 

ALMATY